Sözlük › A › aba

aba

a.

İlişkililer abalı · abasız · pençe-i âl-i aba

Açıklama

bk. Apa. abla.

Örnek

Niye alamamayım, başlık parasını bastırır alırım, gerekirse kefenin bir gözüne kızı koyar, diğer gözüne de kızın ağırlığı kadar altın koyarım. İstanbullu: hayır alamazsın, çünkü onu ben yeğenime sözledim diyerek noktayı koyar. Bekir çavuş: o zaman akan sular durur diyerek konuyu kapatır. Böyle bir kararın olmadığını İstanbullu çok iyi bilmektedir. Ama topluluk da söylediği sözün arkasında durmak zorundadır. Sabah kalkar kalkmaz karısı Dudu'ya 'abana söyle Höranım'ı abamın oğlu Hasan'a sözledim.' der., asicaldan
Fotinimin tabani / Yabanidir yabani / Ya verırsın abani ? ya vururum babani.

Kaynak Sabri Gencer, halk türküsü, 31.5.2023+

Kişi Sabri Gencer

Yıl/Tarih 3.3.2017 · 31.5.2023

Köken ailesi

Arapça eb kökünden gelen 4 sözcük:

ebebeveynübüvvet

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler abalı abasız
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (3 sözcük)

“aba” ile karşılaştırılan sözcükler

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “aba” ile ilişkili sözcükler

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)ABÂ ile ÂBÂ ile A'BÂ

Yünden yapılmış kaba kumaş. | Bu kumaştan yapılmış bol, geniş giyecek. | Dervişlik. @@ Babalar. | Gök küreleri, gezegenler, seyyâreler. [ÂBÂ-İ KENÎSÂİYYE: Kilise ileri gelenleri.] @@ Yükler, ağırlıklar. | Sorumluluklar, mesûliyetler. |…

yerine / değilABA değil/yerine/= ABA

aba güreşi Yünün dövülmesiyle yapılan kalın ve kaba kumaş Bu kumaştan yapılmış yakasız ve uzun üstlük Bu kumaştan yapılan Bu kumaştan yapılan ve dervişlerce giyilen hırka kepenek I

fark (ile)ABA/ABA ile/||/<> CÜBBE/CUBBE ile/||/<> ÇUHA/ÇUHA ile/||/<> FLANEL/FLANELLE ile/||/<> GABARDİN/GABARDİNE ile/||/<> KAŞMİR/CACHEMİRE

aba güreşi Yünün dövülmesiyle yapılan kalın ve kaba kumaş Bu kumaştan yapılmış yakasız ve uzun üstlük Bu kumaştan yapılan Bu kumaştan yapılan ve dervişlerce giyilen hırka kepenek I

fark (ile)ABA ile/||/<> ABA ile/||/<> ABA/KILLIK

Aba güreşinde giyilen ve dizlere değin uzanan özel güreş giysisi. @@ Çoban kepeneği. (Küplüce *Gümüşhacıköy - Amasya) | Kışlık pantalon. (Çukurhisar - Eskişehir) | Atkısı yün, çözgüsü kıl olan kilim. (Alayunt -Kütahya) @@ bk. kıllık

eşit (=)ABA =

yünden yapılan bir çeşit kaba ve kalın kumaş / bu kumaştan yapılan hırka veya cüppe

fark (ile)HIRKA ile ABA

Dervişlerin giydiği. İLE Gövdeyi korumak üzere giyilen.

yerine / değilABA değil/yerine/= ABLA | ANNE

abla anne

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: a ile başlayan 2.674 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: a ile biten 2.191 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“aba” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

Köken: Arapça ʿabā

1. Yünün dövülmesiyle yapılan kalın ve kaba kumaş

2. Bu kumaştan yapılmış yakasız ve uzun üstlük

3. Bu kumaştan yapılan

4. Bu kumaştan yapılan ve dervişlerce giyilen hırka

5. ► kepenek (I)

Birleşik sözler: aba güreşi

Güncel Türkçe Sözlük (2)

1. ► abla

2. ► anne

Güreş Terimleri Sözlüğü, 1974

Aba güreşinde giyilen ve dizlere değin uzanan özel güreş giysisi.

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976 (1)

1. Çoban kepeneği. (Küplüce *Gümüşhacıköy - Amasya) 2. Kışlık pantalon. (Çukurhisar - Eskişehir) 3. Atkısı yün, çözgüsü kıl olan kilim. (Alayunt -Kütahya)

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976 (2)

bk. kıllık

Etimoloji Sözlüğü

‘yünden yapılan bir çeşit kaba ve kalın kumaş’ / ‘bu kumaştan yapılan hırka veya cüppe’

~ Az aba esk. ‘yünden yapılan kolsuz, yakası açık, uzun giysi’
< Ar ᶜabāᵓ ‘wollener Mantel’.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“aba” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ABA

i. (Eski Türk. apa ) 1. halk ağzı. Abla, büyük kız kardeş: Anası aban sayılır (Mustafa N. Sepetçioğlu). 2. (Çocuk dilinde) Abla: Annemi seviyo, babacı seviyo, abacı seviyo (Hâlit Z. Uşaklıgil). Senin annen yok mu? –Abam var hocanım (Reşat N. Güntekin).

lugatim.com/s/ABA
ABA – ABÂ

( ﻋﺒﺎﺀ – ﻋﺒﺎ ) i. (Ar. ‘abā’ ) 1. Yünden dokunmuş, çok sağlam, eskiden daha ziyâde küçük esnafın ve fakir kimselerin giydikleri potur, hırka, cepken, palto, terlik vb. şeyler yapılan, çoğunlukla deve tüyü renginde bir çeşit kaba kumaş, kaba çuha: Giydikleri hırkaları abâdan (Pir Sultan Abdal). Mâl-i mevcûdu edip mahv ü hebâ / Yakışır mı giyesin sonra abâ (Sünbülzâde Vehbî). 2. Bu kumaştan yapılmış bol ve geniş giyecek, hırka, cüppe: Hepsi sırtında abâ günlerce / Gittiler, içleri hicranla dolu (Yahyâ Kemal). 3. Derviş hırkası: Kimi derviş, kimi hacı / Cümlemiz Hakk’a duâcı / Resûl-i Ekrem’in tâcı / Abâ, hırka, şal bizdedir (Hasan Dede). Abâ var, post var, meydanda er yok (Yahyâ Kemal). 4. sıf. Abadan yapılmış: “Aba terlik.” “Aba potur.” Sarı aba cüppesinin cebinden pirinç bir anahtar çıkardı (Ömer Seyfeddin). ѻ Aba altından değnek göstermek: Yumuşak görünüp göz korkutmak, üstü kapalı şekilde tehdit etmek. Aba giymek: Dervişliğe intisap etmek. Aba kebe: Değersiz eşyâ. Abayı kurtarmak: Yakayı kurtarmak, sıyrılmak: Buradan abayı kurtarıp emin çıkmak düşvar olacak (Ahmed Vefik Paşa). Abayı sermek: mec. Pek istenmediği halde bir yere yerleşmek, postu sermek. Abayı yakmak: Birine âşık olmak, tutulmak: Ah Marinet, ben senin güzelliğine nasıl abayı yakmışım (Ahmed Vefik Paşa). Beyimiz, artık Nâzikter Hanımefendi’ye hafif tertip abayı yaktığınızı anlıyorum (Refî C. Ulunay). ● Abâ-be-duş ( ﻋﺒﺎﺑﺪﻭﺵ ) birl. sıf. (Fars. be- ön eki ve dūş “sırt” ile) Abası sırtında olan, derviş, kalender: Vîrâne-i cihanda ne şâhız ne bendeyiz / Rind-i abâ-be-dûş fakîr-i revendeyiz (Yahyâ Kemal). ● Abâ-puş ( ﻋﺒﺎﭘﻭﺵ ) birl. sıf. (Fars. pūş “giyen” ile) Aba giyen, derviş, kalender: Nice İbrâhîm Edhem gibi kâmil serveri / İndirip taht-ı saâdetten abâ-pûş ettiler (Rûhî-i Bağdâdî). Vâsıfâ rind-i abâ-pûşa kabâ lâzım mı (Enderunlu Vâsıf). Yalnız o zamâna kadar söze karışmamış olan abâ-puş bir sarıklı… (Muallim Nâci).

lugatim.com/s/ABA – ABÂ
ÂBÂ

( ﺁﺑﺎﺀ ) i. (Ar. eb “baba”nın çoğul şekli ābā’ ) 1. Babalar. 2. Atalar, cetler: Altı yüz seneden beri âbâ ve ecdâdımız kanları bahâsına kazanıp bize mîras bıraktılar (Nâmık Kemal). 3. mec. Büyükler, ileri gelenler. ѻ Âbâ-i ma’neviyye: Mânevî babalar, mürşitler, şeyhler. Âbâ-i ulviyye: Eski felsefede insanların tâlihine hükmettiğine inanılan dokuz gök veya yedi gezegen. Âbâ vü ecdat: Atalar, cetler, eskiler: İstikbalde âbâ vü ecdâdının şöhret-i hamiyyetini idâme edecek (Nâmık Kemal).

lugatim.com/s/ÂBÂ
A’BÂ

( ﺍﻋﺒﺎﺀ ) i. (Ar. ‘ib’ “yük”ün çoğul şekli a‘bā’ ) Yükler, ağırlıklar; sorumluluklar: Tahammül-i a’bâ-yı hicret ile mükellef olduklarını i’lân buyurdular (Veysî). İmam Hasan efendimiz dahi a’bâ-yı hilâfeti terk ederek… (Koca Râgıb Paşa’dan).

lugatim.com/s/A’BÂ
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp