Sözlük › A › aciz

aciz

ar.hukuk

İlişkililer acız · Acizlik –ği · acizlenmek · şunun bunun

Açıklama

  1. Aciz: aciz. güçsüzlük.
  2. aciz vesikası

Örnek

Borç ödemeden aciz vesikası. Borçlusu aleyhine takibe geçen alacaklı, borçlusunun borcu ödeyecek malı bulunmadığını tesbit ettiğinde, icra müdürlüğünden aldığı ödeme güçsüzlüğü vesikası.+ ... aciz vesikası verilir. Borçlunun haciz edilen malları satıldıktan sonra, tutarı alacağı karşılamazsa karşılanmıyan miktarı için de alacaklıya kezalik kat'î aciz vesikası verilir I 807. Borçlunun , takdir edilen kıymetine göre ...

Kaynak İİK Şerhi, 1950, C 2, 154 +

Yıl/Tarih 1950

Köken ailesi

Arapça ʿāciz kökünden gelen 4 sözcük:

acızacezeâcizane

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Arapça ?acz kökünden gelen 3 sözcük:

aczîcaz

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler acizlenmek Acizlik –ği
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (3 sözcük)

“aciz” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “aciz” ile ilişkili sözcükler

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

köken ailesi fethigedikli sözlüğü: aynı kökten

Fark kayıtları

fark (ile)ACİZ/SADIR ile/||/<> SADIR

Düzyazıda, bir fıkranın son tümcesi. | Koşukta, koşanın ikinci dizesinin son yarısı. Karşıtı bk. sadır. @@ (Sözlük anlamı: Bir nesnenin başlangıç bölümü, göğüs). 1: Düzyazıda bir fıkranın ilk tümcesi. | Koşukta, koşanın birinci dizesinin…

yerine / değilACİZ değil/yerine/= GÜÇSÜZLÜK | BECERİKSİZLİK

güçsüzlük beceriksizlik Kişinin ve kuruluşun borcunu vaktinde ödeyememesi durumu

yerine / değilÂCİZ değil HACİZ

Bir alacağın ödenmesi için borçlunun parasına, aylığına ya da malına icra dairesi tarafından el konulması. İLE/DEĞİL Bir işi yapabilecek gücü, becerisi ya da yeteneği olmayan. | Herhangi bir durum karşısında çaresiz kalan.

fark (ile)ASİL ile ÂCİZ ile BASİT

ASİLLER İDARE EDER ACİZLER ŞİKÂYET EDER BASİTLER İFTİRA EDER

yerine / değilÂCİZ değil MAĞDUR
fark (ile)GÜÇSÜZLÜK | BECERİKSİZLİK/ACİZ ile/||/<> GÜÇSÜZLÜK | BECERİKSİZLİK/ÂCİZLİK

güçsüzlük beceriksizlik Kişinin ve kuruluşun borcunu vaktinde ödeyememesi durumu

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: z ile başlayan 380 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: a ile biten 2.191 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“aciz” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

Köken: Arapça ʿāciz

1. Bir işi yapabilecek gücü, becerisi veya yeteneği olmayan

2. Herhangi bir durum karşısında çaresiz kalan

3. Güçsüz veya çaresiz bir biçimde

Birleşik sözler: abdiâciz

Güncel Türkçe Sözlük (2)

Köken: Arapça ʿacz

1. ► güçsüzlük

2. ► beceriksizlik

3. Kişinin ve kuruluşun borcunu vaktinde ödeyememesi durumu

Yazın Terimleri Sözlüğü, 1974

1. Düzyazıda, bir fıkranın son tümcesi. 2. Koşukta, koşanın ikinci dizesinin son yarısı. Karşıtı bk. sadır.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“aciz” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ACİZ – ACZ

( ﻋﺠﺰ ) i. (Ar. ‘acz ) 1. Gücü yetmeme durumu, güçsüzlük, âcizlik: Bir mu’cizedir evet bu fıtrat / Ya acz verir bize ya hayret (Abdülhak Hâmit). Yalnızlığımı ve aczimi iki kat fazla ve ürkerek duyuyorum (Yâkup K. Karaosmanoğlu). 2. Beceriksizlik. ѻ Aciz göstermek: Yapmaya gücü yetmemek, yapamamak, becerememek.

lugatim.com/s/ACİZ – ACZ
ÂCİZ

( ﻋﺎﺟﺰ ) sıf. ve i. (Ar. ‘acz “gücü yetmemek”ten ‘āciz ) 1. Güçsüz, kudretsiz, zayıf (kimse): “Âcizlere yardım elini uzatmalı.” Bir kere düşünelim, dünyâda yeni doğmuş çocuktan âciz bir şey var mıdır? (Nâmık Kemal). Pençesini âciz şikârının etine geçiriyor (Ahmet Hâşim). 2. Yeteneksiz, beceriksiz, elinden iş gelmez (kimse): Bundan dolayı bu halîfelerin en âcizi Hacı Halîfe dahi ömrü boyunca dîvâna hizmet edip… (Kâtip Çelebi’den Seç.). Âciz ellerin çekici altında kanayan hasta mermerler… (Ahmet Hâşim). 3. Zavallı, bîçâre, hakir (kimse), zebun: Biraz âciz misin, zebun musun, al / Bir tokat, bir topuz ya da bir gülle (Tevfik Fikret). Sen olsan râzıyım ben âciz bir kul olmaya (Orhan S. Orhon). 4. “Âciz bendeleri, âcizleri, abd-i âciz” gibi söyleyişlerde tevâzu sözü olarak kullanılır: Fikirleri sorulan birçok kimselerin mütâlaaları arasında âcizlerininki ayrıca teessürünüzü mûcip olmuş (Ahmet Hâşim). ѻ Âciz bırakmak (kılmak): Bir şey yapamaz duruma getirmek, acz içinde kalmasına sebep olmak: “Hastalık doktorları âciz bırakan bir süratle ilerliyor.” Âciz kalmak: Uğraştığı halde bir şey yapamamak, yapmaya gücü yetmemek: Nihâyet Sohbet artık kendini müdâfaadan âciz kaldı (Ahmed Midhat Efendi). İnsan bu kadar kalırsa âciz / Olmaz mı onun hayâtı mu’ciz (Abdülhak Hâmit). ● Âcizan ( ﻋﺎﺟﺰﺍﻥ ) i. (Fars. çoğul eki -ān ile) Âcizler: Niçin niçin demede âcizan kalır muztar (Recâîzâde M. Ekrem). ● Âcizâne ( ﻋﺎﺟﺰﺍﻧﻪ ) sıf. ve zf. (Fars. -āne ekiyle) 1. Âciz olana yakışır şekilde, âcizce: Mutfaktaki eti, ağzının suyu aktığı halde âcizâne yalnız başına bekleyen kediler… (Nâmık Kemal). 2. Bir kimsenin kendisinden bahsederken kullandığı tevâzu ve nezâket sözü: Re’y-i âcizâneme kalırsa zât-ı seniyyeniz için şimdi iki tedbirde kusur edilmemek lâzım gelir (Nâmık Kemal). ● Âcizî ( ﻋﺎﺟﺰﻯ ) sıf. (nispet eki -і ile) Âciz olana âit [“Ben âcize âit” anlamında tevâzu sözü olarak kullanılır]: “ Peder-i âcizî : “Ben âcizin babası” Babam.” “ Fakirhâne-i âcizî: “Ben âcize âit ev” Evim.”

lugatim.com/s/ÂCİZ
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp