Sözlük › A › arifane

arifane

a.

Örnek

Ben de onu üzmemek için tecahülü arifane takılıyorum. Ama bir bilse içimi, ne volkanlar kaynıyor orada...
Halkın cenknameler okunan eski kahvelerini, Ramazan gecelerini, Cuma arifanelerini, çocukların her sene sabırsızlıkla bekledikleri coşkun bayramlarını yeniden diriltmek, canlandırmak lazım.

Kaynak A N Gökduman, 24 | Z Gökalp, TE, 1923 Halka Doğru

Kişi A N Gökduman · Ziya Gökalp

Yıl/Tarih 1923 · 1923

“arifane” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “arifane” ile ilişkili sözcükler

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

yerine / değilARİFANE değil/yerine/= ARİFANE

tecahülüarifane Arif olana yakışacak bir biçimde

yerine / değilHARİFANE değil/yerine/= ARİFANE

Yiyeceği ortaklaşa sağlanan toplantı

eşit (=)ARİFANE =

yiyeceği ortaklaşa sağlanan (toplantı, eğlence)ʼ

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: e ile başlayan 1.281 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: a ile biten 2.191 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“arifane” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

Köken: Arapça ʿārif + Farsça -āne

Arif olana yakışacak bir biçimde

Birleşik sözler: tecahülüarifane

Güncel Türkçe Sözlük (2)

Köken: Arapça ḥarįf + Farsça -āne

Yiyeceği ortaklaşa sağlanan (toplantı)

Etimoloji Sözlüğü

‘yiyeceği ortaklaşa sağlanan (toplantı, eğlence)ʼ

Ağızlarda erfane, erfene (> elfene), ferfane, ferfene, herfene gibi yan biçimler almıştır. Osmanlıcada herîfâne olarak geçer.
< Far ḥarīfāna ‘in a companionable mannerʼ(< Ar ḥarīf ‘associate, companion, messmate’ + -āna eki).
Bulgarca erfene Türkçeden alınmıştır. BERʼde (l: 508) yanlışlıkla Rumcadan geldiği yazılmış ancak sonra orfene maddesinde kökeni düzeltilmiştir (BER 4: 930). Rumcada da ρεφενές olarak geçer.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“arifane” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ÂRİFÂNE – HARÎFÂNE

( ﺣﺮﻳﻔﺎﻧﻪ – ﻋﺎﺭﻓﺎﻧﻪ ) sıf. ve zf. (Ar. ḥarіf “meslek arkadaşı” ve Fars. āne ekiyle ḥarіfāne ’den ‘ārifāne ) [Kelimenin aslı harîfâne iken ḥarіf > harif kelimesinin anlamı değişince edebî dilde daha çok ârifâne, halk ağzında ise harfene, erfani şekillerinde kullanılmıştır] Esnafın yaptığı şekilde masrafı bölüşülerek ortaklaşa yapılan (ziyâfet, eğlence vb.): Her kişi bir nakd-i cânın âmâde eylesin / Yârân-ı aşk sohbetimiz ârifânedir (…). Diyarbekir’de ve havâlisinde böyle harîfâne eğlencelerde herkes kudretine göre hânesinde bir iki türlü yemek yaptırıp mahall-i ictimâa götürür yâhut gönderir (Mec. Um. Bel.). Diğer yemekler de ona göre ikişer üçer kimse tarafından ayrı ayrı yapılıp götürülür, ev sâhibi cemâate göre iki üç sofra hazırlardı. Ahbap arasında yapılan bu şekil ziyâfetler ârifâne ziyâfettendir (Musâhipzâde Celâl). Tahmin olunur ki “sanat arkadaşı, meslektaş” mânâsına gelen harîf Türkçe’de herif şeklini almış ve kelime zamanla “âdi, bayağı adam” mânâsına gelmeye başlamıştır. Harîfâne kelimesi de bu mânâdan uzaklaştırılmak arzusuyle ve hakîkaten zarif ve ince bir davranışa ad olduğu için ârifâne şekline sokulmuştur (Sâmiha Ayverdi).

lugatim.com/s/ÂRİFÂNE – HARÎFÂNE
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp