‘taneleri ekmek ve bira yapımında kullanılan, hayvanlara yem olarak verilen, ülkemizde çok yetiştirilen bir bitki (Hordeum vulgare)ʼ
~ Az arpa. -Tkm arpa. -TatK arpa. ‘Arpacık’ olarak da kullanılır. -Bşk arpa. -Kzk arpa. -Kklp arpa. -Krg arpa. -Alt, Tel, Sag, Kuğ, Koy, Kaça, Küer arba. -Tub arma. -Çuv urpa.
Eski Türkçeden başlayarak kullanılır. Orta Türkçede arpa olarak geçer. Eski Kıpçakçada da arpa biçimi kullanılır.
Türkçe arpaʼnın eski ve yeni diyalektlerde arpacık, arpağan gibi birtakım türevleri göze çarpar. bk. arpağan.
Bilimsel yayınlarda Hint-Avrupa dillerinden alındığı sıklıkla dile getirilmiştir. Örn. Németh (Csoma Arm 92. s. 1. not) arpa’nın Hint-Avrupa dilleriyle ilişkisinden söz etmiştir. Bu yoldaki görüşleri Doerfer (TMEN 445) değerlendirmiştir. Clauson (ED 198b) Hint-Avrupa dillerinden kalma (Toharca?) bir alıntı olduğunu bir olasılık olarak seslendirmiştir. Poppe’nin türlü “Altayca” biçimleri eski yakınlık tanığı olarak değerlendirmesi düşündürücüdür (Lautlehre 87). Doerferʼin vurguladığı gibi bu biçimler kültür alıntısından başka bir şey olamaz. Damdinov (Sanjeev Arm 54) arpa’yı “Altayca” ortak sözlük ögeleri arasında saymıştır.
Dmitrievaʼnın, arpaʼnın Farsçadan alındığı yönündeki savı yanlıştır (ST 2, 1975, 23).
Türkçeden Macarcaya árpa olarak geçmiştir (Gombocz: BTLw 8; Ligeti: TörK).
Moğolca arbai ‘avoine, orgeʼ biçimi Türkçeden alınmıştır. Soyotça arbay biçimi ise Moğolcadan kalma yeni bir alıntıdır. Türk diyalektlerinden Sölkupçaya da geçmiştir (Márk: Néprajz és Nyelvtudomány 19-20: 248). Türkçeden belli başlı komşu dillere de geçmiştir. Balkan dillerinde de yaygın olarak kullanılır.