Sözlük › A › avurt -du

avurt -du (avurdu)

Anlam/Değer ilişkileri

Dolaylı ilişkili sözcükler (1) zavurt

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: t ile başlayan 1.960 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: a ile biten 2.191 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“avurt” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Yanağın ağız boşluğu hizasına gelen bölümü

Birleşik sözler: avurt ünsüzü, avurt zavurt, art avurt, ön avurt

Gramer Terimleri Sözlüğü, 2003

Yanakların elmacık kemiğinden çene kemiğine kadar olan ve ağız boşluğu hizasına gelen kısmı.

İng. cheek, pouch · Fr. Jone · Alm. Wange

Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu, 1997

Azerbaycan Türkçesi: ovurd; Türkmen Türkçesi: ovurt; Gagauz Türkçesi: aurt; Özbek Türkçesi: lunc; Uygur Türkçesi: qovuz;Tatar Türkçesi: aňqaw; Başkurt Türkçesi: urt; Kmk: uwurt; Krç.-Malk.: uwurt; Nogay Türkçesi: uwirt;Kazak Türkçesi: jak kuwısı; Kırgız Türkçesi: caaktın art cagı; Alt:: oos içinde t'aak aldı boş t'er;Hakas Türkçesi: oort ~ naah îstîndegî pos çir; Şor Türkçesi: aksı içinde naak sögüniň poş çeri;Rusça: zaşçyoçnoye prostranstvo

Etimoloji Sözlüğü

‘yanağın ağız boşluğu hizasına gelen bölümüʼ

Ağızlarda ağurt olarak da geçer.
~ Az ovurd. Günümüzde ōrd olarak da kullanılır. -Tkm ovurt 1. ‘ağız, ağız boşluğuʼ; 2. ‘yudumʼ. -Nog uvırt 1. ‘yanak, avurtʼ; 2. ‘ağız boşluğuʼ. -Kklp urt. -Krg ūrt ‘yanağın iç bölümünün ortası’. -Bar aurt ‘avurtʼ. -Tel, Alt urt ‘avurtʼ. -Tel ūrt. -TatK urt. -Bşk urt. -Sag, Koy, Kaça, Şor ort.
Eski Türkçede adurt olarak geçer.
Kökünü bilmiyoruz. Ramstedt (NyK 42: 236; KWb 292b) Moğolca ouçi, oğuçin biçimleriyle karşılaştırmıştır. Räsänen (V 9a) Ramstedtʼin karşılaştırmasını ? işaretiyle vermekle yetinmiştir. Clauson (ED 65a) belli başlı verileri saymış, Sevortyan (ÊSTJa 1974, 67, 407-409) ap-, op- gibi köklerden yola çıkarak birtakım etimolojik açıklamalar yapmıştır. Son olarak Sevortyan Türkçe avurt ~ ovurt biçiminin Moğolca karşılığı olarak ouçi biçimini vermiş, Ramstedtʼin Kalmıkça sözlüğüne göndermede bulunmuştur.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“avurt” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

AVURT

i. (Eski Türk. aḏurt ; kökü belli değildir) 1. Yanakların iç kısmındaki boşluk: Birden son lokmalar avurdumuzda, durduk (Yusuf Z. Ortaç). Bir yandan dişlerinin arasında kalmış yemek artıklarını şahâdet parmağını avurdunda kürek gibi dolaştırarak bir kenara toplayıp yutar (Sâmiha Ayverdi). 2. teşmil. Yanak: Bîçârenin avurduna birkaç yumruk indirdim (Hüseyin R. Gürpınar). ѻ Avurt etmek (satmak): Böbürlenmek: İşte şuna bâri avurt satayım (Ahmed Vefik Paşa). Avurt zavurt: Böbürlenme, kurum satma, tafra. Avurt zavurt etmek: Büyüklük taslamak, yüksekten atmak, böbürlenmek. Avurdu (Avurduna) çökmüş (geçmiş, göçmüş): Çok zayıflamış. Avurdunda büyümek: Ağzındaki lokmayı büyümüş gibi hissetmek, yutamaz olmak, ağzında büyümek: Vezir parmakları boğazımıza dizilir, güllâçlar avurdumuzda büyürdü (Rûşen E. Ünaydın). Avurdunu (Avurtlarını) dişlemek (ısırmak, kemirmek, yemek): Yanaklarının iç kısmını ısırarak hiddetini, sıkıntısını yenmeye, belli etmemeye çalışmak: Adam, heyyi hey diye bağırmamak için avurtlarını dişliyordu. Bu sözü avurtlarını kemire kemire içinden geçiren yüz binlerce Mitinyalı vardı (Târık Buğra). Avurdunu doldurmak (şişirmek): Ağzının içini yemekle, içecek bir şeyle veya dumanla doldurmak, şişirmek: Bir kaşık pilâvla avurdunu doldurduktan sonra… (Burhan Felek).

lugatim.com/s/AVURT
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp