oldurgan f. ( in-dir-mek ) (-i / -e) 1. (Yukarıdan aşağıya doğru) Gelmesini, inmesini sağlamak: İndiririm güzel seni havadan / Bir gözleri kanlı üveyk isen de (Karacaoğlan). Nasıl oluyor da bizim uçaklarımızı böyle meydanlara indiriyoruz? (Burhan Felek). 2. (Binilen bir hayvan veya taşıttan) İnmesini sağlamak: Hasan’ı bir istasyonda indirdiler (Refik H. Karay). 3. Aşağıya doğru sarkıtmak, salmak, bırakmak: “Eteklerini indirmek.” “Peçesini indirmek.” “Kepenkleri indirmek.” Ah, indirin camlara bembeyaz perdeleri (Ziyâ O. Sabâ). Perdeleri indirdim (Târık Buğra). 4. (Yük için) Boşaltmak: Acemi katır kapı önünde yük indirir (Atasözü). Meğer kapının önüne bir barut sandığı indirmişler (Nâmık Kemal). Evin içindeki bütün eşyâmı onun odasına indirmişlerdi (Kerîme Nâdir). 5. (Bulunduğu yerden) Biraz daha aşağıya almak, seviyesini düşürmek: “Çatıyı indirmek.” “Biraz daha indir, yazısını göremiyorum.” “Kitapları alt rafa indir.” 6. (Kalmakta olduğu yerden) Daha merkezî bir yere götürmek: “Babalarını ayda bir şehre indiriyorlardı.” 7. Konaklamak üzere götürmek: “Kāfileyi bizim otele indirin.” 8. (Allah) Emirlerini peygamberleri aracılığıyle kullarına göndermek, inzal etmek: Sayısız cürme bedel sonsuz inâyetlere hamd / Ve bu hizmetle celîl ettiği peygambere hamd / Gökyüzünden yere indirdiği Kur’ân’a şükür (Fâruk N. Çamlıbel). ♦ (-i) 9. (Hızını, değerini, verimini, miktârını, sayısını, fiyatını) Azaltmak, eksiltmek, düşürmek: Ünsiyet dâiresine girebilenlerin adedini gittikçe indirdi (Hâlit Z. Uşaklıgil). Başka yerlerde çocuklarının tahsil masrafını dahi gelirden indirirler (Burhan Felek). 10. (Yumruk, tokat, tekme vb. ile) Vurmak: Köpeğe odunlarının bütün kuvvetiyle birkaç tâne indirdiler (Ömer Seyfeddin). Ya tokat vurmayıp da o sarhoşluk şiddetiyle bîçârenin avurduna birkaç yumruk indire idin? (Hüseyin R. Gürpınar). Kahvenin ılık sükûneti içinde uyuklayan atmosferi Rahmi’nin masaya indirdiği elin patlaması bozdu (Burhan Felek). 11. Yıkmak, kırmak, tahrip etmek: “Koca duvarı kazma ile indirdi.” Biraz daha açmasaydın camı, çerçeveyi şöyle bir indiriverecektim (Mahmut Yesâri). 12. (Makam ve mevkiinden) Çekilmek zorunda bırakmak, ayırmak, düşürmek. ♦ geçişsiz f. 13. (Yağmur ve kar) Birdenbire ve şiddetle yağmaya başlamak: “Bulutlar yığıldı, birden indirdi, her yeri sular bastı.” ► İndirmek fiiliyle deyimler: Atlıyı atından indirmek / Bayrağı yarıya indirmek / Cebine indirmek / Darbe indirmek / Denize indirmek / Gövdeye indirmek / Hatim indirmek / Kepenkleri indirmek / Maskesini indirmek / Yelkenleri suya indirmek.