Köken: Fr. gymnastique
1. Vücudu çevikleştirmek ve güçlendirmek için yapılan alıştırmaların tümü, idman, kültürfizik:
"Duvarlarda İsveç-kârı jimnastik çerçeveleri..." -Ruşen Eşref Ünaydın, Hatıralar I, 43;
"Biraz yeni manzaralar görüyoruz ve jimnastik yerine geçer diye yürüyoruz." -Ziya Gökalp, Ziya Gökalpın Mektupları, 208;
"Jimnastik yapar gibi açıp kapadı, sigarasından bir nefes daha çekti, kalktı." -Peyami Safa, Canan, 38;
"Bol bol jimnastik yap, uzun kaş, falan diyorlarmış." -Adalet Ağaoğlu, Üç Beş Kişi, 238;
"Otobüse, tramwaya kalkması için düdük öttürenler, maçlardaki, jimnastik öğretmenleri
".-Aziz Nesin, Az Gittik Uz Gittik, 120;
"Sonra ışık saçan, yürüyen robotlar, havlayan köpekler, dayalı döşeli evler, jimnastik yapan maymunlar, pille çalışan uçaklar, trenler gösterdi."-Sevinç Çokum, Gül Yüzlüm, 139;
"Şimdi böyle kırkını geçtikten sonra, perhiz yapmasa, jimnastiği bıraksa, gene de
" -Nezihe Meriç, Toplu Öyküleri 2, 71;
"Sıra jimnastikte." -Tomris Uyar, Sesler, Yüzler, Sokaklar, 41;
"Başı açık vapura yetişmek için jimnastik adımı koşmasını taklit ederler." -Halide Edip Adıvar, Tatarcık, 40;
"Belki de jimnastik dersinde, yüksek atlamada filan üstün bir başarı göstermişti." -Pınar Kür, Bir Cinayet Romanı, 265;
"Mustafa Bey, kalkar kalkmaz yarım saate yakın jimnastik yapıyordu." -Oğuz Atay, Bir Bilim Adamının Romanı, 123;
"Gerçekten de Hıristiyan ve Müslüman filozoflarının çoğu Platonun yarım yamalak çevirileri ve yorumlarıyla, tabiatı hiç de yadsımayan, hatta devleti tanrıların elinden alıp insan eliyle kurmanın yollarını arayan, sosyal olaylarla doğal olaylar arasında benzerlikler bulan, eğitimi jimnastik ve müziğe dayayıp bedenle ruhu uzlaştırmaya çalışan bu filozofu gerçek üstü, doğa ötesi özlemlerine alet etmişlerdir." -Sabahattin Eyüboğlu, Sanat Üzerine Denemeler ve Eleştiriler, C. 2, 34. 2. Erkeklerde, yer alıştırmaları, barparalel, barfiks, halkalar ve kulplu beygir; kadınlarda yer alıştırmaları, eşit olmayan çubuklar, barfiks, denge kalası alıştırmalarını içeren yarışma disiplini:
"Yol kenarlarındaki kavaklar boyuna, jimnastik aletlerinin yanına..." -Ruşen Eşref Ünaydın, C. X, 5;
"Aletli jimnastik..." -Elif Şafak, Mahrem, 22;
"Belde jimnastik tokalarını andırır bir kemer
" - Ahmet Rasim, Şehir Mektupları, 11;
"İçle dış arası muhteşem muvazenelerini şeraitte bulan ve içle dış arası muhteşem muvazeneyi iki halkalı bir jimnastik ipi
" -Necip Fazıl Kısakürek, Aynadaki Yalan, 142;
"Fizyoterapist olan eşim bana bir jimnastik minderi yaptırdı." -İnci Aral, İçimden Kuşlar Göçüyor, 65;
"Daha sonra, ikisi birlikte, sanki bir üçüncü kişiyi seyreden gibi ve jimnastik yarışmalarında zorunlu hareket yapan yarışmacıyı
" -Orhan Pamuk, Kara Kitap, 148. 3. Düşünce egzersizi:
"Bunun içindir ki klasik zihniyet, entelektüel bir jimnastiktir." -Cemil Meriç, Kırk Ambar, 123.