Sözlük › N › nal

nal

a.

İlişkililer nalça · nallamak · nalsız · nal gibi · nal toplamak · cırnavık -ğı Hatay, İskenderun, Arsuz, S Nal bk. Cırlavık, cırlayık. 01.07.2017 · hımhımlık -ğı a.?Bazen Hürriyetim'in tıklamalarına bakıyorum. En çok okunan haberlerin neler olduğunu görünce, içim açılıyor. Siyaset dediğimiz o hımhımlıklar arka sıralarda nal topluyor.,EÖzkök, Hür, 28.12.2003, · Nal dedi mi mıh dememek Nûh dedi mi peygamber dememek.

Örnek

Elmaya al olaydım / Selviye dal olaydım / Ela gözlü yarımın / Atına nal olaydım. nalı parlatmak deyim
Garşıdan atlı geçti / Nalı parlattı geçti / Ellere selam verdi / Beni ağlattı geçti.

Köken ailesi

Arapça na‘l kökünden gelen 10 sözcük:

nialnalçana’lçenalburna’leynnalsızdörtnalnalbantnalları dikmek

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler nalça nallamak nalsız
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (5 sözcük)

“nal” ile karşılaştırılan sözcükler

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “nal” ile ilişkili sözcükler

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)NAL ile NALÇA

At, eşek, öküz vb. yük hayvanlarının tırnaklarına çakılan, ayağın biçimine uygun demir parçası. İLE Ayakkabıların altına çakılan demir.

eşit (=)NAL =

at, eşek, öküz vb. yük hayvanlarının tırnaklarına çakılan, ayağın şekline uygun demir parçası

eşit (=)KAYAR = NAL

Hayvan ayağına eski nalın çakma. (*Bozüyük -Bilecik)

eşit (=)NALBUR = NAL

Nal deliklerini genişletmekte kullanılan araç. (Kümbet, İnönü -Eskişehir)

yerine / değilNAL değil/yerine/= NAL

nalbant naldöken dörtnal dörtnala At eşek öküz vb yük hayvanlarının tırnaklarına çakılan ayağın şekline uygun demir parçası nalça

fark (ile)NA'L ile NÂL

Ayakkabı, pabuç. | Nal. | Oturacak yerlerin en aşağısı. İLE Kamış düdük. | Kamış. | Kamış kalemin içindeki saz. | Şeker kamışı. | İnleyen/inleyici.

fark (ile)NAL ile NALE
eşit (=)YÜZÜK = NAL

İnce topuklu kadın ayakkabılarının topuğuna geçirilen demir. (*Senirkent -Isparta)

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: l ile başlayan 432 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: n ile biten 1.743 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“nal” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Arapça naʿl

At, eşek, öküz vb. yük hayvanlarının tırnaklarına çakılan, ayağın şekline uygun demir parçası; nalça

Birleşik sözler: nalbant, naldöken, dörtnal, dörtnala

Etimoloji Sözlüğü

‘at, eşek, öküz vb. yük hayvanlarının tırnaklarına çakılan, ayağın şekline uygun demir parçası’

< Ar naᶜl ‘fer à cheval’.
Räsänen: V 349-350; Abaev: Benveniste Arm 10; Muhamedova: MSFOu 158, 1977, 191.
Türk ve Kafkas dillerine (Kabard) ve İran dillerine geçmiştir.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“nal” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

NA’L

[ l ince] ( ﻧﻌﻞ ) i. Nal kelimesinin eski metinlerde kullanılan asıl şekli. ѻ Na’l kesmek: Vücûduna nal şeklinde dövme yaptırmak: Aşkına şol denlü kestim na’li ey çâbük-süvâr / Kim beni uryan görürse bir kabâ giymiş sanır (Zâtî). ● Na’lî ( ﻧﻌﻠﻰ ) sıf . ( nispet eki - і ile ) At nalı şeklinde olan.

lugatim.com/s/NA’L
NÂL

[ l ince] ( ﻧﺎﻝ ) i. (Fars. nāl ) 1. Kamış, özellikle şeker kamışı. 2. Kamış düdük. 3. Kamış kalem. 4. Kamış kalemlerin içinde bulunan tabiî lif: Za’fım ol mertebedir kim kalem aldıkça ele / Cism-i bârîkimi zanneylerim ol hâmede nâl (Nâilî). Sihr ü efsûn ile dolmuştur derûnun ey kalem / Zülfü Hârût’un demek mümkin ki nâl olmuş sana (Nedim). ѻ Nâle dönmek: Çok zayıflamak, ipince bir hal almak: Hasretle tamam nâle döndüm sensiz / Yok nâle değil hilâle döndüm sensiz / Göster şem’-i ruhun şeb-i firkatte / Hurşîd-veşim hilâle döndüm sensiz (Şarkı).

lugatim.com/s/NÂL
NAL

i. (Ar. na‘l ’den) 1. At, eşek gibi binek ve yük hayvanlarının tırnaklarının aşınmasını önlemek için ayaklarına çakılan demir parçası: Lâkin kalacak doğduğumuz toprağa bizden / Şimşek gibi bir hâtıra nal seslerimizden (Yahyâ Kemal). Sokakta nal şakırtılarıyle bir araba durdu (Yusuf Z. Ortaç). Kır ata nal mı dayanır (Orhan V. Kanık). 2. eski. Pabuç. ѻ Nal çakmak: Nalı hayvanın ayağına mıhlamak, hayvanı nallamak. Nal deyip mıh dememek: Dediğinden vazgeçmemek, direnmek. Nal döken: Çıkılması zor taşlık yokuş, deve bağırtan. Nal toplamak: (At) Yarışta sonuncu olmak. Nalını sökmek için ölmüş eşek aramak: Her yerde menfaat sağlamaya çalışmak, çok menfaatperest olmak. Nalla mıh arasında: tasavvuf. Gönlün daralma, sıkıntı, kabz hâli: Sûfîler kabz hâlini, “Nalla mıh arasındayım, nalla mıh arasında kalmıştım” gibi sözlerle anlatırlar. Halk arasında da bu deyim kullanılır (Abdülbâki Gölpınarlı). Nalları dikmek (titretmek): argo. Ölmek: Sen vur beni başefendi! Vur da şurada nalları dikivereyim (Bekir Büyükarkın). Hoca, “Acaba hiç yemeden yaşayamaz mı?” diye eşeğine bir gün, üç gün, bir hafta ot ve kepek vermemeyi denemiş (…) pek uzun sürmeden zavallı eşek nalları dikmiş (Ahmet Kabaklı).  Nah şuraya yazıyorum, yiyecek iki lokma bulamadığından ininde nalları titretecek de kimsenin ruhu duymayacak, insanın ekmek parası elinden alınır mı be... (Attilâ İlhan).

lugatim.com/s/NAL
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp