Örnek
Âşıkı ağlatmak layık mı sana? / Gelmişim pâyına, gitmem bir yana.
Kaynak pây a. ayak | Borlu Kemalî Baba, 19
Kişi Borlu Kemalî Baba
Âşıkı ağlatmak layık mı sana? / Gelmişim pâyına, gitmem bir yana.
Kaynak pây a. ayak | Borlu Kemalî Baba, 19
Kişi Borlu Kemalî Baba
P harfinin bir adı. | Ebced hesabında, b gibi, 2 sayısının karşılığı. İLE Ayak. | Tâkat, mukavemet. | [Mevlevî'lerde] Müride verilen ceza.
Ardından gelebilecekler: a ile başlayan 2.674 sözcük →
Öncesine gelebilecekler: p ile biten 163 sözcük →
“pâ” sözcüğünün geçtiği bazı FaRkLaR ve ilişkiler... FaRkLaR.net
“pâ” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...
Protaktinyum elementinin simgesi
“pâ” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...
Protaktinyum elementinin sembolü.
( ﭘﺎﻯ – ﭘﺎ ) i. (Fars. pāy > pā ) 1. Ayak: Dest ü pâyı bağlıdır bîçâre kurban neylesin (Yenişehirli Avnî). Yok öpmeğe pâyını mecâlim / Öpsün katarât-ı eşk-i âlim (Muallim Nâci’den). Neydi yâ o dest ü pây-ı bârid / Bir böyle kazâ olur mu vârid (Abdülhak Hâmit). 2. Dip, kök, temel: “ Pây-ı dıraht: Ağacın dibi, kökü.” “ Pây-ı hum: Küpün dibi.” “ Pây-ı hisar: Kale temeli.” ѻ Pây-i taht: Bk. PÂYİTAHT ● Pâ (Pây) -bend Bk. PÂBEND ● Pâ (Pây) -ber-câ ( ﭘﺎﻯ ﺑﺮﺟﺎ – ﭘﺎ ﺑﺮﺟﺎ ) birl. sıf. (Fars. ber-cā “yerinde” ile) “Ayağı yerde” mec. 1. Yerinde duran, sâbit, berkarar: Esti bir şiddetle bâd-ı ferah kim komadı / Devha-i sînede bir nahl-i pâ-ber-câ (Nâbî). Himmet-i uşşâk olunca kûh-ı pâ-ber-câ yürür (Koca Râgıb Paşa). Aşındırmış öpüp lâyenkatı’ dâmânını a’sâr / O lâkin işte endâmıyle pâ-ber-câ-yı istikrâr (Mehmet Âkif’ten). 2. Dâim, bâkî: Pes teemmül etti rûşen rây ile / Neyleye kim bahtı pâ-ber-câ ola (Ahmedî). İlâhî sâhibin eyle muammer ü mesrûr / Ola binâ-yı felek tâ ki böyle pâ-ber-câ (Nâbî). ● Pâ (Pây) -ber-rikâb – (-be-rikâb – -der-rikâb) ( ﭘﺎ ﺑﺮﺭﻛﺎﺏ – ﭘﺎﻯ ﺑﺮﺭﻛﺎﺏ – ﭘﺎ ﺩﺭﺭﻛﺎﺏ – ﭘﺎ ﺑﺮﻛﺎﺏ ) birl. sıf. (Fars. ber-rikāb, be-rikāb ve der-rikāb “üzengide” ile) “Ayağı üzengide” mec. 1. Hazır, âmâde: Dü rûze ömr ile pâ-ber-rikâb-ı rihlet iken / Nedir bu dûr u dirâz ihtimâm-ı fikr-i kuûd (Sâbit’ten). 2. Gidici, çabuk son bulan, fânî: Hikmet aceb mi pâ-ber-rikâb-ı zevâl ise / Sûy-i ademden olmada âlem revân-ı gayb (Hersekli Ârif Hikmet). Bezm-i mahabbet içre dönsün kemmiyyet-i sahbâ / Bu dehr-i bî-sebâtı pâ-der-rikâb göster (Hersekli Ârif Hikmet). ● Pâ (Pây)-beste (-best) ( ﭘﺎﺑﺴﺖ – ﭘﺎﻯ ﺑﺴﺘﻪ – ﭘﺎ ﺑﺴﺘﻪ ) birl. sıf. (Fars. beste – best “bağlanmış” ile) “Ayağı bağlı” mec. Hareketsiz, kımıldanamaz durumda; kayıtlı esir, giriftar: Zîrâ ki henüz nîm-mestem / Gam silsilesine pây-bestem (Fuzûlî). Biz künc-i fenâda pây-best-i aşkız / Dil-haste-i derd-i ser-şikest-i aşkız (Azmîzâde Hâletî). Celb edip aklı o pâ-besteyi âzâd edelim (Şeyhülislâm Yahyâ). Şiken-i zülfü eder mürg-ı dili pâ-beste (Koca Râgıb Paşa). ● Pâ (Pây)-bûs ( ﭘﺎﻯ ﺑﻮﺱ – ﭘﺎ ﺑﻮﺱ ) birl. i. (Fars. būs “öpme, öpüş” ile) 1. Ayak öpme: Bana el verdi deyü devlet-i pâ-bûs-ı dildârın / Gurûr etme sakın ey dil ki devlet berkarâr olmaz (Rûhî-i Bağdâdî). Pây-bûsu gibi ehl-i dile bir kâm olmaz (Şeyhülislâm Yahyâ). Ey cevf-i esâtîre düşen hâtıra: Nâmûs / Ey kıble-i ikbâle çıkan yol: Reh-i pâ-bûs (Tevfik Fikret). 2. Ayak öpme töreni: “Pâ-bûs-ı şehriyârî.” ● Pâ-bürehne ( ﭘﺎ ﺑﺮﻫﻨﻪ ) birl. sıf. (Fars. burehne “çıplak” ile) Yalın ayak. ● Pâ (Pây)-der-gil ( ﭘﺎﻯ ﺩﺭﮔﻞ – ﭘﺎ ﺩﺭﮔﻞ ) birl. sıf. (Fars. der-gil “çamurda” ile) “Ayağı çamurda” mec. Kıpırdayamaz durumda, davranamayacak halde, sıkıntıda: Olsam n’ola râh-ı gussada pâ-der-gil / Dest-i keremin dirâz eden sağ olsun (Azmîzâde Hâletî). Pâ-der-gil telâş-ı makālinle hâmeler / Pîçîde firâş-ı hayâlinle nâmeler (Nâbî). ● Pâ (Pây)-der-havâ ( ﭘﺎﻯ ﺩﺭﻫﻮﺍ – ﭘﺎ ﺩﺭﻫﻮﺍ ) birl. sıf. (Fars. der-hevā “havada” ile) “Ayağı havada” mec. Temelsiz, çürük: Değil dünyâ nişîmen-gâh-ı âram / Gelenler dehre hep pâ-der-havâdır (Hersekli Ârif Hikmet). ● Pâ-der-pâ ( ﭘﺎ ﺩﺭﭘﺎ ) birl. sıf. (Fars. der-pā “ayakta, ayak içinde” ile) Ayak ayağa, yan yana. ● Pâ (Pây)-endaz Bk. PÂYENDAZ ● Pâ (Pây)-mal Bk. PÂYİMAL ● Pâ-nihâde ( ﭘﺎ ﻧﻬﺎﺩﻩ ) birl. sıf. (Fars. nihāde “koymuş, konmuş” ile) 1. Ayak basmış, vâsıl olmuş: Çün oldu atlas üzre pâ-nihâde / O pây-endâz olup erdi murâde (Sünbülzâde Vehbî). 2. Doğmuş, kadem-nihâde: Pâ-nihâde-i meydân-ı imtihan oldu (Şemseddin Sâmi). ● Pâ (Pây)-süvar ( ﭘﺎ ﺳﻮﺍﺭ ) birl. sıf. (Fars. suvār “binen” ile) Yaya, piyâde: Pâ-süvâran avdet etmiş seyr-i Kâğıthâne’den (Muallim Nâci). ● Pâ-pûş Bk. PÂPUŞ ● Pâ (Pây)-tâ-ser ( ﭘﺎﻯ ﺗﺎﺳﺮ – ﭘﺎ ﺗﺎﺳﺮ ) birl. sıf. (Fars. tā-ser “başa kadar” ile) Baştan sona kadar, tepeden tırnağa kadar, serâpâ: Muarrâdır zemîn ü âsumânı şekl ü eşyâdan / Hıreddir pây-tâ-ser âlem-i ma’nâyı ben gördüm (Leskofçalı Gālib). Ammâ ne kasîde pây-tâ-ser / San sübha-i dürr ü ıkd-i gevher (Ziyâ Paşa’dan). ● Pây-dar Bk. PÂYİDAR ● Pâ (Pây)-zede ( ﭘﺎﻯ ﺯﺩﻩ – ﭘﺎ ﺯﺩﻩ ) birl. sıf. (Fars. zede “vurulmuş” ile) “Ayak altında kalmış, çiğnenmiş” mec. Mahvolmuş, perîşan olmuş, hor, hakir, zelil, pâyimal: Sadre rü’yâ-yı fütûhatla teşrîf ettin / Olmasın kasr-ı dilin pâ-zede-i gerd-i elem (Nâbî). Çoktur bu nev kumâş-ı sühan sana Nâbiyâ / Şehr-i dimâğ pâ-zede-i ihtilâl iken (Nâbî). Kişver-i ma’rifeti pâ-zede eylerdi felek / Ser-tîğ-ı kalemim olmasa ger hasm-efken (İzzet Molla’dan). ● Pây-zen Bk. PAYZEN
( ﭖ – ﭘﺎ ) i. (Fars. pā > pe ) Türkler’in İslâmiyet’i kabullerinden 1928 harf inkılâbına kadar 9–10 asır boyunca kullanmış oldukları alfabenin üçüncü harfi ve bu harfin adı [Arap alfabesinde bulunmayan bu harfi Îranlılar be ( ﺏ ) harfine iki nokta ilâve ederek yapmışlar, Türkler de Îranlılar’dan alıp kullanmışlardır [ Pâ-yı Farisî, pâ-yı müsellese de denir. Ebced hesâbındaki değeri be ( ﺏ ) harfi gibi 2’dir].