Sözlük › Y › yuva

yuva

a.

İlişkililer yuvacık –ğı · yuvasız · outlet · yuvalamak · yuvalanmak · yuvalama · yuvalık yapmak · kovanlık yer adı kovanlık yapmak · aşiyan · oyuk · dünek -ği · kumpas · +2 ›

Açıklama

1. Genellikle ailenin oturduğu ev. 2. Bir şeyin içinde yerleşmiş olduğu veya yerleştirildiği oyuk.

Örnek

1 "Odanın daha samimi ve daha konforlu olması için daha kuvvetli bir lamba, bir halı, birkaç yeşillik ilave edilmesini söyledi. Sonra ilk aylığı da peşin verdi ve arkadaşına hararetle teşekkür etti. Bu yuvayı da temin edebildiği için çok memnundu."
2 "Eli titremesine rağmen, anahtarı zar zor yuvasına oturtabildi ve nihayet kapı açıldı."

Kaynak Saliha Öz, 39 | Kazancıoğlu, 97

Kişi Saliha Öz · Kazancıoğlu

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler yuvacık –ğı yuvalamak yuvalanmak yuvasız
Yabancı karşılıkları outlet

“yuva” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “yuva” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

Fark kayıtları

fark (ile)ALVEOLUS/ALVÉOLE/LUNGENBLÄSCHEN/YUVA/SÜNEHATI REEVİYE ile/||/<> ALVÉOLE/ALVEOLUS/YUVA/SİNH

(karşılık: alveol, anlamdaş kesecik, (Lat. alveolus = küçük boşluk): Akciğerde bronşçukların sonlandığı küçük boşluklar, 2. Bezlerdeki küçük boşluklar, 3. Küçük bir çukurcuk ya da kese biçiminde herhangi bir boşluk @@ (zooloji)

fark (ile)ALVEOL/YUVA ile/||/<> NEST/YUVA

bk. yuva | bk. petekgözü. | Akciğerde bronşçukların sonlandığı küçük kese şeklindeki boşlukların son ucu. | Bez yapılarındaki küçük boşluklar. | Küçük bir kese şeklinde olan herhangi bir boşluk. | Akciğerlerde bronşcukların sonlandığı, gaz…

fark (ile)YUVA ile KÖRE

... İLE Karınca yuvası. | Demirci körüğünün, kömürlerin yandığı bölüme açılan deliği.

yerine / değilAŞOZ değil/yerine/= YUVA

Ahşap gemilerin omurgalarının uzunluğunca ve iki yanında borda kaplamalarının en dar yüzünü yerleştirmek için açılan keskin, sivri köşeli yuva.

fark (ile)CHILD/ENFANT/ÇOCUK ile/||/<> CHILDREN'S GARDEN/JARDIN D'ENFANTS/ÇOCUK BAHÇESİ ile/||/<> CHILDREN'S LITERATURE/LITTÉRATURE ENFANTINE/ÇOCUK EDEBİYATI ile/||/<> CHILDREN'S COURT/JUVENILE COURT/TRIBUNAL POUR ENFANTS/ÇOCUK MAHKEMESİ ile/||/<> ÇOCUK YUVASI/YUVA

Bebeklik çağı ile erginlik çağı arasındaki gelişme döneminde bulunan insan. @@ Genellikle okul öncesi ve ilkokul çağında bulunan çocukların oynamaları için ayrılan ve düzenlenen, içinde kum havuzu, salıncak, kaydırak, tahteravalli,…

fark (ile)PRISE/PRİZ ile/||/<> NEST/YUVA

(alıcı) (fizik) | ... | bk. yuva @@ ... | ... | ... | ...

fark (ile)PRISE/PRİZ ile/||/<> POWER SOCKET/PRİZ ile/||/<> PRİZ/YUVA

(alıcı) (fizik) @@ ... @@ bk. yuva

fark (ile)JOINTURE/FALZ/LAMBA ile/||/<> LAMBA/YUVA ile/||/<> LAMP/LAMPE/LAMPE/LAMBA ile/||/<> LAMBA

Kapı, pencere ya da kapak kenarlarına açılan, genellikle dikaçılı girinti. @@ Aynı kalınlık ve ende iki tahtanın geçme olarak birleştirilmesinde erkek çıkıntının gireceği dişi yuva. a. bk. yuva. @@ Işık üretmek için yapılmış yapay kaynak.…

fark (ile)ALVEOL/YUVA ile/||/<> ALVEOL/PETEKGÖZÜ ile/||/<> ALVEOLUS/ALVÉOLE/ALVEOLE/ALVEOL ile/||/<> ALVEOLUS/ALVEOL ile/||/<> ALVEOLUS/ALVEOL

bk. yuva @@ bk. petekgözü. @@ Akciğerde bronşçukların sonlandığı küçük kese şeklindeki boşlukların son ucu. | Bez yapılarındaki küçük boşluklar. | Küçük bir kese şeklinde olan herhangi bir boşluk. @@ Akciğerlerde bronşcukların sonlandığı,…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: a ile başlayan 2.674 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: y ile biten 135 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“yuva” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Kuşların ve başka hayvanların barınmak, yumurtlamak, kuluçkaya yatmak, yavrularını büyütmek veya yavrulamak için türlü şeylerden yaptıkları ve türlü biçimlerde hazırladıkları barınak

2. Genellikle ailenin oturduğu ev

3. İki buçukla dört yaş arası çocukların bakıldığı, okul öncesi eğitim kurumu; çocuk yuvası, kreş

4. Kimsesizlere veya yoksullara yardım etmek ve onları barındırmak amacıyla açılan yer

5. Bir şeyin içinde yerleşmiş olduğu veya yerleştirildiği oyuk

6. Bazı kötü nitelikli kimselerin çok bulunduğu, toplandığı yer

7. Bir şeyin öğretildiği yer

8. Bir şeyin çok bulunduğu yer

Birleşik sözler: yuvaya dönüş, bülbülyuvası, cam yuvası, çocuk yuvası, fındık yuvası, göz yuvası, karınca yuvası, kastanyola yuvası, kuş yuvası

Eğitim Terimleri Sözlüğü, 1974

Üç ve dört yaşlarındaki çocuklar için açılan ve genellikle gündüzleri çalışan kadınların çocuklarını sabah bırakıp akşam aldıkları okulöncesi eğitim kurumu.

İng. nursery school · Fr. garderie d'enfants

Güzel Sanatlar Terimleri Sözlüğü, 1968

(Mimarlık) (Lat. alveolus: küçük göz) Mimarlıkta, içine bir taşın ya da bir yazıtın yerleştirildiği oyuk.

İng. cell · Fr. alvéole · Alm. Höhlung · Lat. alveolus

Kentbilim Terimleri Sözlüğü, 1980

Anne ve babaların çalışmakta olduğu saatlerde, çocukların bakım ve eğitimini sağlayan özel ya da kamusal kurum.

Eski kreş · İng. day-nursery, daycare-center · Fr. creche · Alm. Kindertagesstätte

Sinema ve Televizyon Terimleri Sözlüğü, 1981

<i>Sinema/TV.</i> Elektrik akımını almak için fişin sokulduğu yuva; fiş yuvası.

Eski priz · İng. plug socket, socket, outlet · Fr. prise (de courant) · Alm. Steckdose

Veteriner Hekimliği Terimleri Sözlüğü

1. Aynı unsurlardan oluşan küme, özellikle hücrelerin kendilerine yabancı bir dokuda birikmesiyle oluşan kümelenme. Kimi neoplastik ve hamartomatöz dermatozislerde, en çok epidermis ve/veya dermis içindeki hücrelerin sınırlı gruplaşmasında görülür. 2. Kuşların, yumurtlamak ve yavruların büyütmek üzere hazırladıkları yatak, kuş yuvası veya barınağı.

İng. nest

Zooloji Terimleri Sözlüğü, 1963

(karşılık: alveol, anlamdaş kesecik, (Lat. alveolus = küçük boşluk): Akciğerde bronşçukların sonlandığı küçük boşluklar, 2. Bezlerdeki küçük boşluklar, 3. Küçük bir çukurcuk ya da kese biçiminde herhangi bir boşluk

Eski sünehatı reeviye · İng. alveolus · Fr. alvéole · Alm. Lungenbläschen · Lat. alveolus

Etimoloji Sözlüğü

‘kuşların yumurtlamak, kuluçkaya yatmak ve yavrularını büyütmek için yaptıkları barınak’

~ Az yuva 1. ‘kuş barınağı’; 2. ‘ev, konut’. -TatK oya 1. ‘hayvan yuvası’; 2. ‘ev, konut’. -Kklp uya ‘yuva; in’. -Nog uya. -Özb uya. -Krg uya. -Kar huya. -Alt, Tel, Şor, Sag, Kzk uya ‘kuş yuvası, (vahşi hayvanlar için) in’. -Tar uva. -Tuv uya. -Yak uya. -Çuv yăva.
Eski çağlardan başlayarak kullanılır (uya). Orta Türkçede de uya biçimi geçer. Eski Kıpçakçada uya yanında yuva biçimi de göze çarpar.
Türkçe yuvaʼnın başındaki y- ikincil bir sestir. Çuvaşça yăva’nın başındaki y- de sonradan türemiştir.
Ramstedt (KSz 16: 72; JSFOu 32, 2: 6) Moğolca uyuğa ‘Lagerplatz der Diebe, Rӓubernetzt’ biçimiyle birleştirmiştir. Räsänen (UAJb 33: 147, UJb 19: 102; V 511a) bu birleştirmeye katılarak *(h) uya biçiminden yola çıkmıştır. Onun bu görüşüne Joki (LwSS 251) de katılmıştır. Egorov (ÊS 73) diyalektlerde kullanılan üy- ‘toplamak’ kökünden geldiğini bir olasılık olarak dile getirmiştir.
Clauson (ED 267) belli başlı eski biçimleri saymakla yetinmiştir. Sevortyan (ÊSTJa 1974, 239) da eski etimolojik açıklamaları özetledikten sonra Vladimirtsov ve Joki’nin birleştirmelerini göz önüne alarak Kırgızca uyu- ‘birikmek, toplanmak’ kökü üzerinde durulabileceğini seslendirmiştir.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“yuva” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

YUVA

i. ( Eski Türk. uya ; kökü kesin olarak belli değildir) 1. Hayvanların ve özellikle kuşların yavrulamak, yumurtlamak, yavrularını büyütmek için yaptığı barınak: İki kuş bir yavru besler yuvada (Pir Sultan Abdal). Yuvasını yakmadıkça yılanın kökü kesilmez (Cenap Şahâbeddin). Bâzan bir kartal yuvası gibi erişilmesi imkânsız yükselir (Ahmet H. Tanpınar). 2. teşmil. Bir âilenin oturduğu ev, âile ocağı: Dağılır anası olmayan yuva (Gufrânî’den). Boynu bükük yuvaları / Sen himâye et yâ Rabbi! (Kemâleddin Kamu). Bahçeler bozuldu, yuvalar dağıldı (Yâkup K. Karaosmanoğlu). 3. İlkokul çağına gelmemiş çocukların bakıldığı eğitim kurumu. 4. (İsim tamlamasının ikinci öğesi olarak) Genellikle bâzı kötü niteliklerin, kötü niteliklere sâhip kimselerin, hayvan veya nesnelerin çok bulunduğu yer: “Tembellik yuvası.” “Hırsız yuvası.” “Esrarkeş yuvası.” “Fâre yuvası.” “Böcek yuvası.” Bir mihnet yuvası oldu (Reşat N. Güntekin). Âsım bütün kötülük yuvalarına cephe almıştır. Bunlarla çetin mücâdeleye girer (Kaya Bilgegil). 5. Bir şeyin, içine oturmuş veya yerleştirilmiş olduğu oyuk: “Diş yuvası.” “Göz yuvası.” Arabacı var kuvveti ile kapıyı yuvasına oturtmak için koç gibi gerilmeye hazırlanır (Hüseyin R. Gürpınar). ѻ Yuva açmak: Doğramacılıkta matkap veya burgu ile bir şeyin yerleştirilmesi için oyuk açmak. Yuva kurmak: Evlenmek: Örnek bir yuva kurmaktayız nâmuslu vakur / Aşk var bu evin temelinde harçların şâhı (Câhit S. Tarancı). Siz de bir yuva kuracaksınız / Artık karârımız karar / Hayat geçim zormuş / Olsun istediği kadar (Behçet Necâtigil’den). Yuvadan uçmak: (Evlenmek veya başka bir sebeple) Evinden barkından ayrılmak: Çarpını çırpını yuvadan uçtum / Ağlayı ağlayı gurbete düştüm (Türkü – Ş.A.D.). (Birinin) Yuvasını yapmak: Hak ettiği karşılığı vermek, gereken cevâbı verip hakkından gelmek: Ötmesin pek de bu gülzârda mi’mâr-ı hazan / Giderek bülbül-i zârın da yuvasını yapar (Hâtem’den). Yuvasını yıkmak (dağıtmak): Bir evliliğe son verilmesine yol açmak, eşlerin ayrılmasına sebep olmak. Yuvaya dönüş: Bir ayrılıktan sonra eski yerine, işine veya âile ocağına dönme.

lugatim.com/s/YUVA
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp