Sözlük › E › Etek

Etek

dey.a.

İlişkililer eteklik –ği · kadın · etekçi · jüpon · kalem etek · aynalı etek · etek tıraşı · üç etek · tükürük elde etek belde · etecik –ği · Maksi giyinmek · falbala · +2 ›

Açıklama

  1. Kadın.
  2. eteğinden tutmak

Örnek

Sanki her geçen etek, / Diyor: Yaşanır mı tek? / İşte, tam sevgi çağım!
Sen benim anlattığıma göre karar ver. Ola ki* ben gerçeği göremiyorumdur. Kısacası sen benim eteğimden tut, tehlikeli bir yola giriyorsam beni çek çıkar!
Eteğine yapışmakValiye söylemiş, vali kaymakama, kaymakam da tapucu Hulki'ye demiş. Hulki'nin odacısı da geldi bana söyledi. Benden duymuş olma amma dedi, başına devlet kuşu konuyor dedi. Onların eteğine yapışan göneniyormuş.

Kaynak Ortaç, BRE, 13 | Aren, 2013, 94 | N Tuncer, Trafalgar, 154

Kişi Yusuf Ziya Ortaç · K Y Aren · N Tuncer

Yıl/Tarih 2013

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları eteklik –ği kadın
Doğrudan ilişkili sözcükler etekçi
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Eş ve yakın anlamlılar (10 sözcük)

“etek” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “etek” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)PAREO ile ETEK
fark (ile)ETEK ile/ve TARLATAN

... İLE Kabarık görüntü vermek için değişik malzemelerle yapılan bir tür iç giysisi.

fark (ile)ETEK ile EVAZE

... İLE Etek ucuna doğru genişleyen etek.

fark (ile)ETEK ile FİSTAN

... İLE Giysi. | İskoç, Arnavut ve Yunan'larda, erkeklerin giydikleri, kısa, pilili etek.

fark (ile)ETEK ile/ve/<> JÜPON

... İLE/VE/<> Giysi altına giyilen etek.

fark (ile)ETEK ile LAMPASA

... İLE Uzun yırtmaçlı etek.

fark (ile)ETEK ile KLOŞ

... İLE Alt tarafı çan biçiminde genişleyen etek.

fark (ile)ETEK ile/||/<> ANVELOP

... İLE/||/ Üst üste katlanmış parçalardan oluşan bir etek biçimi.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.464 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: e ile biten 2.229 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“Etek” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Bedenin belden aşağısına giyilen, değişik biçimlerde, genellikle kadın giysisi; eteklik

2. Giysinin belden aşağıda kalan bölümü

3. Giysinin alt kenarı

4. Çadır, kanepe örtüsü gibi kumaştan olan şeylerin yere sarkan bölümü

5. Dağ, tepe, yığın vb. yamaçlı şeylerin alt bölümü

6. Yağmur sularının, çatının bazı yerlerinden içeri sızmasını önlemek için yapılan saç örtü

7. ► edep yeri

Birleşik sözler: etek bağı, etek belde, etek bezi, etek dolusu, etek etek, etek kiri, etek pantolon, etek pisliği, etekserpen, etek taşı, eteği belinde, eksik etek, iç etek, maksi etek, midi etek, mini etek, pantolon etek, uzun etek, üç etek, çatı eteği, dağ eteği, damak eteği, pencere eteği

Etimoloji Sözlüğü

‘giysinin belden aşağıda kalan bölümü’ / ‘vücudun belden aşağısına giyilen, değişik biçimlerde, genellikle kadın giysisi’ / ‘giysinin alt kenarı’ / ‘çadır, kanepe örtüsü gibi kumaştan yapılmış şeylerin yere sarkan bölümü’ / ‘dağ, tepe, yığın gibi yamaçlı şeylerin alt bölümü’ / ‘yağmur sularının, çatının bazı yerlerinden içeri sızmasını önlemek için yapılan örtü’

~ Az ǝtǝk. -Tkm etek. -TatK itek. -Nog etek. -Kklp etek. -Kzk etek. -Krg etek. -Tar etek. -Hal ätǟk. -Alt, Tel, Kuğ, Şor edek. -Tuv edek. -Hak idek.
Orta Türkçeden başlayarak kullanılır (etek). Eski Kıpçakçada da etek olarak geçer.
Kökünü bilmiyoruz. Ramstedt (Formenlehre 139) *ätä-, ät ve Moğolca ete- ‘der Erde entlang schleppen’ biçimleriyle karşılaştırmıştır.
Çuvaşçada eteğe arăk, arkă adı verilir. Egorov (ÊS 30-31) bu adı Türk diyalektlerinde yaşayan etek biçimiyle birleştirmiştir. Ancak bu birleştirme ses açısından olanaksızdır.
Türkçeden Suriye Arapçasına da geçmiştir (Halasi-Kun: AO 5: 23).

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“Etek” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ETEK

i. (Eski Türk. etek ; kökü belli değildir) 1. Elbisenin belden aşağı kısmı: Eteğini havalandırarak esen / Kış boyunca düşündüğüm bahar yeli (Câhit S. Tarancı). 2. Vücûdun belden aşağısına giyilen giyecek, eteklik, jüp: “Dâima etek bluz giyer.” 3. Bir elbise veya etekliğin alt kenarı: Şetâret abla giderken Pamuk’la Ceylân kuyruklarını kaldırıp ablamın eteklerini koklayarak onlar da berâber çıktılar (Hüseyin R. Gürpınar). Eteklerinin daracık çemberi içinde seke seke yürüyen bu hoppa kızı ben de tanıyorum şimdi (Yusuf Z. Ortaç). 4. Yatak, kanepe, divan örtüsü, çadır vb. şeylerin aşağıya sarkan ve yere en yakın olan kısmı. 5. Dağ, tepe, yığın gibi yüksekliği olan şeylerin aşağı kısmı: Ben bir yanardağ eteğine sıçramış bir kıvılcım (Refik H. Karay). Kalede ve onun eteğine serpilmiş mahallelerde Türk velîleri Roma ve Bizans taşlarıyle sarmaş dolaş yatarlar (Ahmet H. Tanpınar). Bir menkıbe, buradaki Câber Kalesi eteğinde bir mezarın Türk mezarı diye isimlenmesine sebep olmuştur (Nihad S. Banarlı). 6. mîmar. Binâ ve yapı unsurlarının kāide kısmı: “Duvar eteği.” “Pencere eteği.” 7. mîmar. Baca ve derelerde kiremit veya sıvanın altına konarak suyun içeriye sızmasını önleyen çinko veya bakır kaplama. ѻ Etek belde: Yapılacak işi bekler durumda, müheyyâ: Rahatsızlık ne demek, bir emriniz varsa etek belde hazırım efendim (Hayâlî Küçük Ali). Etek dolusu: Bol bol, pek çok. Etek öpmek: 1. Eskiden saygı ifâdesi olarak huzûruna çıkılan büyüğün eteğini öpmek veya öpmeye davranmak. 2. mec. Yalvarmak, yaltaklanmak, el etek öpmek. Etek silkmek: (Bir şeyden) Vazgeçmek, ilgiyi kesmek, uzaklaşmak. Eteği ayağına dolaşmak: Aceleden, heyecandan yürüyüşünü şaşırmak, telâşlanmak. Eteği belinde: Hamarat, kıvrak, tîrendaz (kadın). Eteği düşük: Pasaklı, çapaçul (kadın). Eteği kirlenmek: (Kadın için) Nâmusuna dokunulmak. Eteği temiz: (Kadın için) Nâmuslu. Eteğinde namaz kıl: Çok temiz insanlar için kullanılır. Eteğine asılmak: Musallat olmak, tâciz etmek. Eteğine çamur sıçratmamak: Kendine kötü söz getirecek harekette bulunmamak. Eteğine düşmek (sarılmak): Yalvarmak, yakarmak, yardımını dilemek. Eteğine yapışmak: (Birinin) Himâyesine sığınmak, himâyesini istemek: Kimlerin eteğine yapışmadık, kimlerin (Behçet K. Çağlar). Ülkenin gören gözü, duyan kulağı, söyleyen dilidir, eteğine yapışan yoksun kalmaz (Kemal Tâhir). Eteğini beline dolamak: Gayretle işe koyulmak: Şöyle ki, vekilleri dîn ü devlete hizmet için hep birlikte eteklerini bellerine dolayıp yüce şerîatı kendilerine mihenk ve ölçü edinsinler (Kâtip Çelebi’den Seç.). Eteklerini beline dolar, bu işleri kendi görür (Reşat N. Güntekin). Eteğini göstermez: (Kadın için) Çok nâmuslu, iffetli. Eteğini toplamak: Derli toplu olmak, kendine ve bulunduğu yere çeki düzen vermek: “Kendi eteğini toplayamıyor, nerde kaldı bize bakacak.” Etekleri tutuşmak: Büyük bir telâşa kapılmak, çok telâşlanmak: Büyük küçük harp eğlencelerini uzaktan koltuğa gömülüp temâşâ edenlerin şimdi birdenbire etekleri tutuşmuş, ateş bağırlarına düşmüştü (Refik H. Karay). Etekleri yerleri süpürmek: Elbisesi çok uzun olmak. Etekleri zil (ıslık) çalmak: Büyük bir sevinç içinde olmak, çok sevinmek: Bey babamın, annemin etekleri zil çalıyor (Reşat N. Güntekin). Apartmandan çıktığı zaman Moiz’in etekleri ıslık çalıyor (Refî C. Ulunay). Eteklerine kapanmak: Yalvarmak.

lugatim.com/s/ETEK
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp