Sözlük › R › Ruh

Ruh

a.

İlişkililer metampsikoz · Tin · aura · ruhdaş · ruhça · ruhlanmak · Ruhlu · ruhsuz · Muhammedi ruh · ruh bükülmesi · ruh doluluğu · ruh rengi · +5 ›

Örnek

Hanım, kızı o halde gördüğü gibi hemen yerinden fırlayarak ve beye: Bak biçare senin için neler çekiyor yollu bir tatlı sitem ederek bayılan bey olmuş olsa yine daha ziyade telaş edebilmesi muhal addolunacak bir ıstırap ile ruhlar koklatmaya, yüzüne sular serpmeye başladı.

Kaynak N Kemal, İntibah, 154

Kişi Namık Kemal

Köken ailesi

Arapça rūḥ kökünden gelen 10 sözcük:

rûhîervahruhenruhçarûhânîruhsuzrûhullahRuhülkudüsruhumücerret

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları metampsikoz Tin
Doğrudan ilişkili sözcükler ruhça ruhdaş ruhlanmak Ruhlu ruhsuz
Yabancı karşılıkları aura

“ruh” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “ruh” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)SOUL/SPIRIT/ÂME/RUH ile/||/<> SOUL/AME/ANIMA/SEELE/RUH

Dinlerin ve birtakım ikici felsefe öğretilerinin bedenden ayrı ve ölümsüz bir yaşamı olduğunu ileri sürdükleri varlık. @@ (Yun. Psykhe = soluk alma, soluma, üfleme) Bedeni etkin kılan canlılık ilkesi, bedenin yaşama gücü, yaşama soluğu. |…

fark (ile)SUBJECTIVE/ÖZNEL ile/||/<> SUBJECTIVISM/SUBJECTIVISME/ÖZNELCİLİK/ENFÜSÎYE ile/||/<> SOUL/SPIRIT/ÂME/RUH

Kişiye özgü olan; başkalarınca gözlenip izlenemeyen, ancak kişinin bilincinde olduğu (içsel süreçler). | Özneyle ilişkisi olan; öznede oluşan. | Nesnelerin gerçeği yerine öznenin düşünce ve duygularına dayanan. | Özneye ilişkin olan. |…

fark (ile)SOUL/ÂME/SEELE/CAN/RUH ile/||/<> SOUL/CAN ile/||/<> CAN/CAN ile/||/<> CONSISTENT AND ASYMPTOTICALLY NORMAL/CAN

Evrensel bir halk inanışına göre, tenden tam anlamıyla bağımsız olan ve ona can vererek yaşamını sağlayan; bireyden geçici bir süre için ayrıldığında bayılma, uyuma, düş görme, sayıklama ya da tutarık tutmasına, dönmemek üzere ayrıldığında…

fark (ile)ANIMA/TİN ile/||/<> SPIRIT/ESPRIT/SPIRITUS/GEIST/TİN/RUH ile/||/<> TİN

(Jung) Ruhun bilinçaltı ile haberleşen yönü. @@ (Yun. pneuma, nous = soluk, nefes) : Evren ilkesi. Özellikle stoa felsefesinde: Evren usu, evren ruhu; etki yapan, biçim veren, canlandıran ilke. | a. Doğal yaşam ilkesinden ayrı olarak,…

yerine / değilRUH değil/yerine/= CAN | DUYGU | KARAKTER | ESANS

ruh bilgini ruh bilimi ruh doktoru ruh göçü ruh hâli ruh hastası ruh hekimi ruh ikizi ruh karmaşası ruh ölçümü ruhötesi ruh sağlığı ruhumücerret Ruhülkudüs Kutsal Ruh afyon ruhu kâfur ruhu katran ruhu lokman ruhu melisa ruhu nane ruhu…

yerine / değilRUH/RÜZGÂR değil/yerine NEFS

RUH/GEIST: Bütünlüğün ilkesi. | Görünmeyenin, etkisi üzerinden bilinmesi.

eşit (=)RUH = EMİR

Rüzgâr. = Emir.

yerine / değilSOUL yerine RUH
yerine / değilSPIRIT yerine RUH

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: h ile başlayan 1.384 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: r ile biten 1.510 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“Ruh” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Arapça rūḥ

1. ► can

2. Allah tarafından insan bedenine üflenen, ölümden sonra da varlığı devam eden ve mahiyeti tam olarak bilinemeyen ilahi ve manevi cevher; tin (I)

3. En önemli nokta

4. ► duygu

5. ► karakter

6. Göze çarpan en belirgin nitelik

7. ► esans

8. Bedeni etkin kılan canlılık ilkesi, bedenin hayat gücü

Birleşik sözler: ruh bilgini, ruh bilimi, ruh doktoru, ruh göçü, ruh hâli, ruh hastası, ruh hekimi, ruh ikizi, ruh karmaşası, ruh ölçümü, ruhötesi, ruh sağlığı, ruhumücerret, Ruhülkudüs, Kutsal Ruh, afyon ruhu, kâfur ruhu, katran ruhu, lokman ruhu, melisa ruhu, nane ruhu, nişadır ruhu, odun ruhu, sirke ruhu, şövalyelik ruhu, tesviyeruhu, tuz ruhu

Eğitim Terimleri Sözlüğü, 1974

Dinlerin ve birtakım ikici felsefe öğretilerinin bedenden ayrı ve ölümsüz bir yaşamı olduğunu ileri sürdükleri varlık.

İng. soul, spirit · Fr. âme

Felsefe Terimleri Sözlüğü, 1975

(Yun. Psykhe = soluk alma, soluma, üfleme) 1. Bedeni etkin kılan canlılık ilkesi, bedenin yaşama gücü, yaşama soluğu. 2. Doğal-canlı yaşam ilkesi; Aristoteles'te bedeni canlandıran ilke, bedenin -> entelekhia'sı. 3. Töz olarak: a. Ölümsüz ruh. (Beden yalnızca onun tutsak yeri sayılır.) b. Usun, düşüncenin, tinin yeri. c. Yalın, özdeksel olmayan tinsel töz. 4. Öznel ilke olarak: a. Usa karşı gönül ve isteme ilkesi, b. Bireysel kişilik çekirdeği. 5. Bilinç olaylarının toplamı; ben'in birliği. 6. Dolaysız, bilinçaltından gelen yaşam itkilerinin, yaşama durumlarının taşıyıcısı. (Özellikle modern yaşama felsefesinde tin ve bilince karşı duran bir şey olarak ortaya çıkar (Klages). 7. (Bilimsel anlamda) organizmaya sıkı sıkıya bağlı yaşantıların -özellikle duygu ve itkilerin- toplamı (tinin karşıtı olarak).

İng. soul · Fr. ame · Alm. Seele · Lat. anima

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“Ruh” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

RUH (1)

( ﺭﺥّ ) i. (Ar. ruḫḫ ) Satranç oyununda kale denen taş: Dil beydakını verir ü şeh mât olur ol kim / Satranc-ı mahabbette ruh-ı yâr ile oynar (Ahmed Paşa’dan).

lugatim.com/s/RUH
RUH (2)

( ﺭﺥ ) i. (Fars. ruḫ ) Yanak: Bâğda güller ruhun seyriyle hayrân oldu hep / Kâkülün reşkiyle sünbüller perîşân oldu hep (Fıtnat Hanım). Hasretiz bin çeşm ile seyr-i ruh-ı cânâneye / Çâk çâk olsa n’ola cism-i belâ-fersûdumuz (Leskofçalı Gālib). ѻ  Ruh-sûde-i âsitân-ı niyaz olmak:  Yüzünü eşiğine sürüp ricâ etmek. ● Ruh-sûde ( ﺭﺥ ﺳﻮﺩﻩ ) birl. sıf. (Fars. sūde “sürmüş” ile) Yüz sürmüş, yüz sürücü: Yazık şâyeste-i pâmâli-i nâz etmedin gitti / Nice demdir gönül ruh-sûde-i pây-ı semendindir (Koca Râgıb Paşa). Olup ruh-sûde-i halk-ı cihan hemvâre dergâhın / Gubâr-ı âsitânın sürme-i çeşm-i ümîd olsun (Fıtnat Hanım). Hâk-i dergâhına ruh-sûdedir efrâd-ı ricâl / Mürşid-i her dü serâ Hazret-i Mevlânâ’dır (Şeyh Gālib).

lugatim.com/s/RUH
RUH (3)

( ﺭﻭﺡ ) i. (Ar. rūḥ ) 1. İnsan ve hayvanda vücûdu canlı kılan, bilen, duyan ve idrak eden hayat gücü, hayat cevheri, can: Rûh arar başka tesellî her esen rüzgârda (Yahyâ Kemal). Rûhumda daha büyük muammâlara doğru genişlemek, yayılmak için bir tebahhur başlıyor (Peyâmi Safâ). Fakat bir türlü rûhundaki susuzluğu gideremediği için yüzünü tasavvufa çevirmiş, kendisine mürşit arayan genç bir âlimdi (Ahmet H. Tanpınar). 2. din. Allah tarafından yaratıldıktan sonra insan bedenine üflenen, ölümden sonra da varlığı devam eden ve mâhiyeti tam olarak bilinemeyen ilâhî ve mânevî cevher: Arşta rûh-i Fuzûlî âferin-gûyâ olur / Bu gazelle Gālibâ tab’-ı sühan-dânım görüp (Leskofçalı Gālib). Yürüyor fecre elli milyon ruh (Yahyâ Kemal). Rûhun cisme taalluku lafzın mânâya taalluku gibidir; ruh cismin ne içinde ne de dışındadır (Sâmiha Ayverdi). 3. mec. Duygu, his: Ramazan, ufuklardan müslüman evlerine ruh ve ağız tadı getiren uhrevî bir yolcu gibi doğardı (Rûşen E. Ünaydın). Fikirlere yeni ruhlar akıttılar (Mehmet E. Yurdakul). Belki de bu fakirliğin altında tasavvur ettiğim ruh bütünlüğüne sarılmak, onunla iyice bürünmek arzusunu veren bir ürperme ile dolaşırdım (Ahmet H. Tanpınar). 4. Canlılık, şevk, hayâtiyet: Bu ibâre pek sönüktür, biraz ruh verecek tâbîrat bulmalı (Şemseddin Sâmi). Kendi sağlam hissi ölmüş, rûhu ölmüş milletin / İşte en korkuncu hüsrânın, helâkin, haybetin (Mehmet Âkif – Ö.T.S.). 5. Yaratılış, karakter, tıynet: Sanatkâr rûhun bütün girinti ve çıkıntıları… (Ahmet Hâşim). Abdurrahman Paşalar’ın ne ruhta insanlar olduklarını anladım (Reşat N. Güntekin’den). 6. teşmil. Hayal ürünü varlık, cin: “O harâbede her gece ruhlar dolaşıyor.” 7. ( İsim tamlamasının ikinci öğesi olarak ) Göze çarpan en belirgin nitelik: “Asrın rûhu.” Bu koku hastahânenin rûhudur (Peyâmi Safâ). 8. (İsim tamlamasının ikinci öğesi olarak) Bir şeyin en önemli noktası, özü, asıl maksadı: “Kānûnun rûhu.” Ne Tanzîmat ne Abdülhamid idâresinin merkezciliği, şehrin rûhu olan ve esâsını ahilikten alan bu otoriteyi yıkamamıştı (Ahmet H. Tanpınar). Âile ve nikâh bir içtimâî müessesedir, cemiyetin temel taşıdır, âilenin rûhu nikâhtır (Ergun Göze). 9. Bitki ve cisimlerden damıtımla elde edilen uçucu madde, esans: “Nâne rûhu.” “Nişadır rûhu.” “Tuz rûhu.” “Afyon rûhu.” Başım ağrıyor derse ruh kokla deriz, öyle öyle hastalık gider (Nâmık Kemal). Hani ruhlu şekerler yok mu, ısırınca içinden kokulu şerbet akıyor. İnşallah yarın ben oğluma ondan aldıracağım (Hüseyin R. Gürpınar). Kimi ruh koklatır, kimi alınına sirke sürer, kimi kollarını, bileklerini ovuşturur (Hüseyin R. Gürpınar). ѻ Ruh bulmak: Canlılık kazanmak. Ruh gibi: Madde ile ilişkisi yokmuş gibi, hafif ve latif. Ruh hâli (hâleti): İnsanın içinde bulunduğu psikolojik durum: Bu garip ruh hâli Mümtaz’da senelerce devam edecek (Ahmet H. Tanpınar). Bu kelimelerden taşan aydınlık, bizim için daha ziyâde kendi ruh hâletlerimize göre seçtiğimiz mâzî hâtıralarının, hasretlerin aydınlığıdır (Ahmet H. Tanpınar). Ruh kazandırmak (vermek): Hareketsiz ve durgun olan bir şey veya yere canlılık kazandırmak, hareketli ve anlamlı duruma getirmek. Rûhu (bile) duymamak: Hiç haberi olmamak. Rûhu şâdolsun: Ölen bir kimse için söylenen, “Rûhu bunu hissetsin, memnun olsun” anlamında hayır duâ sözü. Rûhum: Çok sevilen kimseler için kullanılan sevgi sözü. Rûhuna işlemek: Varlığının derinliklerinde yer etmek, benliğinin parçası durumuna gelmek. Rûhunu karartmak: İçine kasvet bastırmak: Milyonlara hitap eden televizyon herkesin rûhunu karartıyor (Burhan Felek). Rûhunu okşamak: Hoşuna gitmek. Rûhunu okumak: Ne düşündüğünü, ne hissettiğini bilmek, anlamak: Makbet’te olduğu gibi Hamlet’te de Shakespeare, dehâsının sevkitabiîsi diyebileceğimiz derin bir nüfuzla kahramanının rûhunu okumuş (Reşat N. Güntekin). Rûhunu şâdetmek: Ölmüş bir kimseyi hayırla anmak, rûhunu memnun etmek: Okuyup hayr ile yâdeylesinler / Cemâlî rûhunu şâdeylesinler (Cemâlî – Ş.A.D.). Rûhunu teslim etmek: Ölmek: Küçük, akı çok gözlerini belerterek rûhunu teslim edince kızlar feryat ederek çenesini bağlıyorlar (Reşat N. Güntekin). İhtiyar orada çitlembiğin gölgesine oturmuş, rûhunu teslim etmiş (Sait Fâik). Rûh-ı revan:  RÛHIREVÂN .  Rûh-ı sânî: “İkinci ruh” Rakı, şarap: Getirdiler şarâb-ı erguvânî / Etibbâ kavli üzre rûh-ı sânî (Zâtî’den). İbtidâ nûş edeyim dedi arak / Rûh-ı sânî denilirse elyak (Sermed’den). Rûhu’l-emin: RÛHULEMİN . Rûhu’l-kudüs: RÛHULKUDÜS . ● Ruh-bahş ( ﺭﻭﺡ ﺑﺨﺶ ) birl. sıf. (Fars. baḫş “bağışlayan” ile) Ruh bağışlayan, insanın içini açan, ferahlatan, can veren. ● Ruh-efzâ (-fezâ) ( ﺭﻭﺡ ﻓﺰﺍ – ﺭﻭﺡ ﺍﻓﺰﺍ ) birl. sıf. (Fars. efzā > fezā “arttıran” ile) Ruh arttıran, rûha canlılık veren, cana can katan: Meclis-i ukalâ bir piyâle-i musaffâdır ki yârân-ı bâ-safâ ana sahbâ-yı rûh-efzâ gibidir (Âlî Mustafa Efendi). Gālib’in seyr eyleyin bu şi’r-i mu’ciz-kârını / Nutk-ı rûh-efzâsını Îsî-i devrânın görün (Leskofçalı Gālib). Kenâr-ı bahra kurulmuş cesîm bir eyvan / Önünde rûh-efzâ bir hadîka-i reyyan (Tevfik Fikret). ● Ruh-fersâ ( ﺭﻭﺡ ﻓﺮﺳﺎ ) birl. sıf. (Fars. fersā “yıpratan” ile) Rûhu yıpratan. ● Ruh-firib ( ﺭﻭﺡ ﻓﺮﻳﺐ ) birl. sıf. (Fars. firіb “aldatan” ile) Rûhu avlayan, eğlendiren, aldatan: Ey nehr-i mutalsam ki uçar mevcelerinden / En rûh-firîb en güzel en şûh u münevver / Bir bûsiş-i nefrin (Tevfik Fikret). ● Ruh-güdaz ( ﺭﻭﺡ ﮔﺪﺍﺯ ) birl. sıf. (Fars. güudāz “eriten” ile) Rûhu eriten, eritecek kadar etkili olan, yakıcı: Uzun, bütün mahrûm-ı hedef kalan hayâlât-ı şebâbının hüsrân-ı medîdi kadar uzun, ruh-güdaz bir bûse-i şegafla öpüyordu (Hâlit Z. Uşaklıgil). ● Ruh-nevaz (-nüvaz) ( ﺭﻭﺡ ﻧﻮﺍﺯ ) birl. sıf. (Fars. nevāz “okşayan” ile) Rûhu okşayan, çok hoşa giden, güzel ve latif: Bilsen enfâs-ı latîfin ne kadar rûh-nevaz (Hüseyin Sîret). Süzülmede sarışın bir ziyâ-yı rûh-nevaz (Cenap Şahâbeddin). Fakat aldatıcı olduğu bilinen o tebessüm bile ne ruh-nevaz idi (Hüseyin C. Yalçın). ● Ruh-perver ( ﺭﻭﺡ ﭘﺮﻭﺭ ) birl. sıf. (Fars. perver “besleyen” ile) Rûhu besleyen, rûha kuvvet veren: Tebârekallah! Bakınız şu âsâr-ı mu’cizeye! Ne kadar tabîî, ne kadar ruh-perver! (Muallim Nâci).

lugatim.com/s/RUH
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp