Sözlük › B › bey

bey

a.

İlişkililer beylik –ği · Bey öreni · bey gibi · filan oğlu feşmekan bey · ay kamer dünyanın uydusu Ay bacayı savuştu Sivas Kahraman bey. yarım ay · Bey arı olmadan petek oğul tutmaz · basadsız mühürsüz? 1930 Mektüpçü Basri Bey'in yaptığı bir söz. · kraliçe ana kraliçe arı beyi, bey arı. · Tarlada izin yok ki harmanda yüzün olsun 25.6.2019 Turgay Bey, · vermeyle bey olur almayla değil İHacıosmanoğlu, T, 13.9. 2011

Açıklama

koca.

Örnek

Yalvardım, ayaklarına kapandım. Beş yüze razı olmazsan küpemi, yüzüğümü satayım, altı yüz, yedi yüz vereyim... Tek bir tane beyimi kurtar, dedim... Lâkin Nuh dedi, Peygamber demedi...

Kaynak R N G, Tanrı Misafiri, 163

Kişi Reşat Nuri Güntekin

Köken ailesi

Arapça bey‘ kökünden gelen 5 sözcük:

bâyibüyûmebî’bey’iye

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler beylik –ği
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (3 sözcük)

“bey” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “bey” ile ilişkili sözcükler

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)AĞABEY | KOCA/AĞA ile/||/<> KOCA | AS | KOMUTAN/BEY ile/||/<> ERKEK | KOCA/ER

ağababa ağabey ağa kapısı ağa yamağı ak ağa hacıağa hanımağa hıyarağa iç ağa odunağa silahtar ağa acemi ağası alkış ağası çarşı ağası eyyam ağası gidiş ağası hadım ağası harem ağası hıyarağası kahve ağası kantar ağası kapı ağası kızlar…

fark (ile)PRINCE/FÜRST/BEY/EMÎR ile/||/<> PRINCE/PRINZ/FÜRST/PRENS ile/||/<> PRINCE/PRINZ/ŞEHZADE

Küçük bir ülkenin buyurucusu: Menteşe Beyi, Maskat Beyi gibi. @@ Batı ülkelerinde hükümdar. | Hükümdar oğullarına verilen san. | Osmanlılarda Eflak ve Buğdan beyliklerine atanan Fener beylerinin sanı. @@ Padişahların ve oğullarının erkek…

fark (ile)AĞA ile BEY

Osmanlı sarayında, yönetsel ve askerî örgütünde belirli orun ve aşamadaki kişilere verilen ad. | Büyük konaklarda çalışan erkek görevlilerin başı.

köken / yönelim (< >)BEY ile/ve/||/<>/> BOY

Bey'in kararı/tutumu/dini vb. İLE/VE/||/<>/> Boy'un kararı/tutumu/dini.

yerine / değilBEY değil/yerine/= KOCA | AS | KOMUTAN

bey arı bey armudu beybaba beyefendi bey erki bey kardeş bey soylu beyzade ağabey atabey kethüda bey küçük bey reis bey akıncı beyi alay beyi arı beyi beylerbeyi boy beyi derebeyi kalem beyi külhanbeyi maça beyi sancak beyi uç beyi Erkek…

fark (ile)PAŞA ile BEY

Osmanlılarda, sancakbeyi ve daha yüksek aşamalardaki yöneticilere, albaydan daha yüksek aşamadaki askerlere, beylerbeyi ve vezirlere; Fatih Sultan Mehmet zamanına kadar yüksek bilimsel aşamalı kişilere verilen san. Yeniçeri ocağının…

fark (ile)BEG/BEY ile/||/<> BEGEÇ/BEKEÇ

Bey. | Koca. İLE/||/ Sultan/hükümdar.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: y ile başlayan 1.311 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: b ile biten 67 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“bey” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

1. Erkek adlarından sonra kullanılan saygı sözü

2. Erkek özel adları yerine kullanılan bir söz

3. ► koca (I)

4. ► as (II)

5. Erkek sıfatlarından sonra kullanılan bir saygı sözü

6. Bir yörenin ileri gelen, zengin kişisi

7. Aşığın çukur yüzünün arkasındaki yumru bölge

8. Küçük bir devletin veya beyliğin başında bulunan kimse

9. ► komutan

Birleşik sözler: bey arı, bey armudu, beybaba, beyefendi, bey erki, bey kardeş, bey soylu, beyzade, ağabey, atabey, kethüda bey, küçük bey, reis bey, akıncı beyi, alay beyi, arı beyi, beylerbeyi, boy beyi, derebeyi, kalem beyi, külhanbeyi, maça beyi, sancak beyi, uç beyi

Güncel Türkçe Sözlük (2)

Köken: Arapça beyʿ

► satış

Tarih Terimleri Sözlüğü, 1974

Küçük bir ülkenin buyurucusu: Menteşe Beyi, Maskat Beyi gibi.

Eski Emîr · İng. Prince · Fr. Prince · Alm. Fürst

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“bey” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

BEY’

( ﺑﻴﻊ ) i. (Ar. bey‘ ) Satma, satış: Meyl-i şûh-i nev-tırâşı iltizâm etsem n’ola / Fesh-i bey’e kādir olmaz mültezim düşse hasad (Bayburtlu Zihni). Emlâk gibi, mücevherat gibi şeyleri elden çıkarmamak için bey’-i muvakkat demek olmak üzere terhin etmek câizdir (Ahmed Midhat Efendi). ѻ Bey’ ü şirâ: Alım satım, alış veriş: İnhisâr-ı bey’ ü şirânın mazarratını ilk defa takdir eden Sultan Selîm-i sâlistir (Mec. Um. Bel.). ● Bey’-gâh ( ﺑﻴﻊﮔﺎﻩ ) tür. i. (Fars. yer bildiren -gāh ekiyle) Alış veriş yapılan yer, pazar: Bey’-gâh-i âlem-i kevn ü fesâd içre Fehîm / Cevher-i cânın ziyân etmektir ancak sûdumuz (Fehîm-i Kadim’den). Bu bey’-gâhta sûdun ziyânı olmaz mı / Bahâr-ı gülşen-i ömrün hazânı olmaz mı (Nazîm).

lugatim.com/s/BEY’
BEY

i. (Eski Türk. beg ) [Kelime bek şeklinde Farsça’ya da geçmiştir] 1. Bir beyliğin, küçük bir devletin başında bulunan kimse, emîr, prens. 2. İleri gelen nüfuzlu kimse, eşraf: Biz onu büyüttük verelim diye / Şehirli bir beye bir efendiye (Orhan S. Orhon). 3. Efendi, sâhip: Bir menzillik arâzisinde paytonla gidip gelen eski beylerini, kısacası bütün hayâtını hatırlıyordu (Ahmet H. Tanpınar). 4. târih. Türk devletlerinde asılzâdelere, ileri gelen devlet adamlarına verilen unvan [Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında binbaşıdan albaya kadar olan askerler için de kullanılmıştır]: Vezir, molla, ağa, bey takım takım / Güneşli bir nisan günü ok attı (Yahyâ Kemal). Ey tolgalı erler, ağalar, beyler, emirler (Orhan S. Orhon). 5. Erkek isimlerinin sonuna eklenen saygı sözü: Sâmi Bey, ismi tanınmış hattat (Orhan S. Orhon). 6. Erkek, bay: “Sizi bir bey bekliyor.” Falan beyin falan hanımla izdivâcı (Cenap Şahâbeddin). 7. Koca: “Beyiniz nerede çalışıyor?” 8. İskambil kâğıtlarında birli, as. ѻ   Bey gibi yaşamak: Rahat rahat, bolluk içinde yaşamak, paşa gibi yaşamak: Mahalleli isterse bey gibi yaşarız (Ahmet K. Tecer). Beyim: Erkekler için kullanılan hitap sözü.

lugatim.com/s/BEY
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp