Sözlük › B › boyunduruk

boyunduruk

a. mec.

İlişkililer bonduruk –ğu · boyundurukluk -ğu · Boyunduruklu · yük · boyunduruksuzlukla

Açıklama

  1. Yük, sorumluluk
  2. Öküzlerin kağnıyı, arabayı, düveni vs. çekebilmesi için söz konusu aletlerin okları ile bağlantıyı sağlayan ve öküzlerin boyunlarına geçirilen mekanizma.

Örnek

Mustafa yaşına göre çok çalışkan olmasına karşın bazı işleri yapmaya henüz gücü yetmiyordu. Anasını[n] deyimiyle boyunduruk ana ve kızın boynundaydı., asicaldan

Yıl/Tarih 3.3.2017

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları bonduruk –ğu yük
Doğrudan ilişkili sözcükler Boyunduruklu boyundurukluk -ğu

“boyunduruk” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “boyunduruk” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)BOYUNDURUK ile/||/<> LINTEL/LINTEAU/LIMITALE/OBERSCHWELLE/STURZ/BOYUNDURUK ile/||/<> BOYUNDURUK ile/||/<> CROSS TIMBER/CHAPEAU DE CADRE/KAPPE/BOYUNDURUK ile/||/<> YOKE/JOUG/TRAGE/BOYUNDURUK

Karşı güreşçinin başını koltuk altına alıp boynuna kolu dolama biçiminde yapılan güreş oyunu. @@ (Mimarlık) Kapı ya da pencere gibi açıklıkların üzerine konulan ağaç, taş ya da beton kiriş. @@ [borunduruk, bondüruk, boyunsalık] Kağnı,…

eşit (=)BOYUNDURUK =

çift süren veya arabaya koşulan hayvanların boyunlarına geçirilen bir çeşit ağaç çemberʼ

eşit (=)ARKIT = BOYUNDURUK

Düvenin çekilmesini sağlayan araç. (Mamatlar *Eğridir -Isparta)

eşit (=)FALAKA = BOYUNDURUK

Arabayı atların çekme kayışlarına bağlamakta kullanılan tahta araç. (İlyaslı -Uşak; Ortayazı *Senirkent -Isparta; Sarıköy *Beyşehir -Konya; Yenikent, *Aksaray; *Bor -Niğde) | At düverinde zincirle aygırı ata bağlamağa yarayan ağaç, ve…

eşit (=)HAMUT = BOYUNDURUK

[hamıt] Araba atlarının boynuna takılan tahta halka. (*Yalvaç, *Senirkent -Isparta; Yuva *Buca -Burdur; *Merzifon -Amasya; *Bor, Yenikent -Niğde) [hamıt] : (-Uşak)

eşit (=)SAKANDIRIK = BOYUNDURUK

Boyunduruğun alt kısmı. (İlyaslı -Uşak)

eşit (=)SAMİ = BOYUNDURUK

Kağnı ve öküz arabası boyunduruğunun her iki yanında bulunan ikişer dik çubuk. (Yavuz, Çayağzı *Şavşat -Artvin; *Susuz, *Posof, -Kars; Kaşpınar *Ağın -Elazığ; -Sivas)

fark (ile)BOYUNDURUK ile/||/<> TO PROP UP/ÉTAYER/POSER DES ÉTAIS/STÜTZEN/ASKIYA ALMAK ile/||/<> GET/ALMAK ile/||/<> UNDO/GERİ ALMAK ile/||/<> SUPERSEDE/YERİNİ ALMAK

Karşı güreşçinin başını koltuk altına alıp boynuna kolu dolama biçiminde yapılan güreş oyunu. | (Mimarlık) Kapı ya da pencere gibi açıklıkların üzerine konulan ağaç, taş ya da beton kiriş. | [borunduruk, bondüruk, boyunsalık] Kağnı, araba,…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.464 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: b ile biten 67 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“boyunduruk” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Çift süren veya kağnıya koşulan hayvanların birlikte yürümelerini sağlamak için iki ucu hayvanların boynuna, ortası da saban veya kağnıya bağlanan ağaç parçası

2. Kapı veya pencere vb. açıklıkların üzerine konulan ağaç, taş veya beton kiriş; lento (II)

3. Mengenenin üst yanındaki kemer biçimli bölüm

4. Zulüm ve zorbalık baskısı; esaret

5. Güreşte hasmın başını koltuk altına alıp boynuna kol dolama oyunu

Birleşik sözler: boyunduruk parası, boyunduruk yeke, baba boyunduruğu

Gösterim Sanatları Terimleri Sözlüğü, 1983

«U» biçiminde olan, ışıldağın yanlarındaki kelebek vidalara tutturulmuş, ışıldağın sağa, sola ve aşağı yukarı hareket etmesini sağlayan askı bağlantısı.

İng. yoke · Fr. joug · Alm. Trage

Güreş Terimleri Sözlüğü, 1974

Karşı güreşçinin başını koltuk altına alıp boynuna kolu dolama biçiminde yapılan güreş oyunu.

Güzel Sanatlar Terimleri Sözlüğü, 1968

(Mimarlık) Kapı ya da pencere gibi açıklıkların üzerine konulan ağaç, taş ya da beton kiriş.

İng. lintel · Fr. linteau · Alm. Oberschwelle, Sturz · Lat. limitale

Veteriner Hekimliği Terimleri Sözlüğü

1. Pastırmalık etlerin dinlendirildiği kuzey tarafı açık, diğer üç yanı ve üstü kapalı olan özel bölüm, sundurma. 2. Çift süren veya arabaya koşulan hayvanların birlikte yürümelerini sağlamak için boyunlarına geçirilen bir tür ağaç çember.

İng. <i>hlk.</i>

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976

[borunduruk, bondüruk, boyunsalık] 1. Kağnı, araba, saban, pulluk, döğen çekebilmeleri için hayvanların boyunlarına takılan tahta çatal. (Akçaşar, Yukarıkaşıkara *Yalvaç, Mamatlar *Eğridir, Ortayası *Senirkent -Isparta; Kösten -Denizli; *Kemalpaşa -İzmir; *Ağın -Elâzığ; Yurtbeyi *Çankaya, Meyvebükü *Güdül -Ankara; Yenikent, Gücünkaya, *Aksaray, Beyağıl *Ulukışla -Niğde; Doğanbey, Üzümlü, Yenidoğan *Beyşehir -Konya; Gürmedere *Fethiye -Muğla) [bonduruk] : (Oluklu *Kağızman -Kars) [boyunsalık] : (Kavalca *Bozüyük -Bilecik) 2. Nal çakılan öküzlerin ayaklarını bağlamakta kullanılan ağaç parçası. (*Senirkent -Isparta) [bondüruk] : (*Mudurnu -Bolu) 3. Çatının en üstündeki uzun, tek ağaç. (Yukarıtırtar *Yalvaç -Isparta) 4. Çatıyı enlemesine kat eden ağaçlar. (*Yalvaç -Isparta)

Etimoloji Sözlüğü

‘çift süren veya arabaya koşulan hayvanların boyunlarına geçirilen bir çeşit ağaç çemberʼ

~ Az boyundurug. -Tkm boyuntırık ‘boyundurukʼ. -Nog moyındırık ‘yakaʼ. -Kklp moyıntırık ‘boyundurukʼ. -Krg moyunturuk 1. ‘boyundurukʼ; 2. ‘hamutʼ. -Mad möndrük ‘yakaʼ. -Şor möndrük ‘yakaʼ. -Tuv moyunduruk ‘yakaʼ. -Yak moyturuk ‘yaka’.
Eski çağlardan başlayarak kullanılır. Orta Türkçede boyunduruk olarak geçer. Eski Kıpçakçada da boyunduruk biçimi göze çarpar.
< boyun + -duruk eki. Bu ek eski ve yeni diyalektlerde yaygın olarak geçer. Bang (Túrán 1918, 289-310) diyalektlerde kullanılan belli başlı türevleri saymış ancak boyunduruk biçimi gözünden kaçmıştır. Brockelmann (OGM 46. §) da -duruk, -turuk ekiyle yapılmış eski türevleri gözden geçirmiştir. Clauson (ED 387a) eski biçimleri saymış ancak boyunduruk biçimini vermemiştir.
Bulgarca bojundrùk Türkçeden kalma bir alıntıdır (BER l: 71).

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“boyunduruk” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

BOYUNDURUK

i. (Orta Türk. boyunduruk boyun+duruk ) 1. Araba çeken veya çift süren öküz ve mandaların boyunlarına geçirilen ağaç: Kara sabanını öküzlerin boyunduruğuna ters takıp köye döndü (Memduh Ş. Esendal). 2. mec. Baskı, zulüm: Bir sürü arslanı boyunduruğuna râmeden bu çöllerin hâkānı şimdi bir kızcağızın karşısında ürkmüştü (Ahmet H. Müftüoğlu). Şüphe yok ki bu, beşeriyet için boyundurukların en ağırı, en küçültücüsü idi (Cemil Meriç). 3. spor. Güreşte rakîbinin başını koltuğu altına alıp kolunu boynuna dolama şeklindeki oyun. ѻ Boyunduruk altına almak: Bir kimseyi zulüm ve zorbalıkla baskı altında tutmak: Bu kadar sühûletle Arnavutlar’ı boyundurukları altına almışlardı (Cenap Şahâbeddin). Herkes amacına varmaktan aynı derecede ümitlidir, başkasını yok etmeye ve boyunduruk altına almaya çalışır (Cemil Meriç). Boyunduruk vurmak: 1. Öküz ve mandalara boyunduruk takmak. 2. mec. Buyruğu altına almak.

lugatim.com/s/BOYUNDURUK
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp