Sözlük › Y › yük

yük

a.

İlişkililer boyunduruk · yüklü · yüklüce · eşek yük altında anırır (aslı: anırmaz) diye bi söz vardır... · Kuşa kanadı yük olmaz. Kalıp söz. Kuşa kanadı ağır gelmez. · şelek:1. Sırtta taşınan yük. 2. Fındık dalından çıkarılan ince çıtalardan yapılan orta büyüklükte bir çeşit sepet.

Açıklama

  1. yükünü almak deyim dolmak
  2. Mal. Yüz bin akçe yerinde kullanılır bir tâbirdir. Beş yüz kuruş yerinde de «Kese» kullanılırdı. Milyon, milyar tâbirleri Avrupalılarla sıkı temaslardan sonra kullanılmağa başlanmıştır. Eskiden bir Milyon yerine on yük denilirdi. Malî işlerde Tanzimat'tan çok sonralara kadar kese ve yük tâbirleri kullanılmıştır.

Örnek

Ertesi gün de sabahın köründen itibaren plaj yükünü almaya başladı.

Kaynak TAral, SÖ, 56

Kişi Tekin Aral

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları boyunduruk
Doğrudan ilişkili sözcükler yüklü

“yük” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “yük” ile ilişkili sözcükler

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)GÜÇ ile/ve YÜK

Güce dayanıklılık gösterebilmek. İLE/VE Yükü taşıyabilmek.

yerine / değilSORUN" değil "YÜK"
yerine / değilBURDEN yerine YÜK
yerine / değilYÜK değil KARMAŞA
yerine / değilYÜK değil/yerine/= EŞYA | YÜKLÜK

yük arabası yük asansörü yükçeker yük gemisi yük hayvanı yük katarı yük odası yük treni yük vagonu aşırı yük baz yük dökme yük kuru yük serbest yük deve yükü kar yükü rüzgâr yükü Araba hayvan vb nin taşıdığı şeylerin hepsi Bir şeyin…

fark (ile)YÜK ile KESE

Osmanlılarda 100.000 akçe tutarında para. | İpek için kullanılan bir ağırlık ölçeği.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.465 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: y ile biten 135 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“yük” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Araba, hayvan vb.nin taşıdığı şeylerin hepsi

2. Bir şeyin ağırlığı

3. Araba, hayvan vb.nin taşıyabildiği miktar

4. ► eşya

5. Birinin üzerine almak zorunda kaldığı ağır görev; hamule

6. Tedirginlik veren şey

7. Bir cismin yüzeyinde biriken elektrik miktarı

8. Yüz bin kuruşluk mal veya tutar

9. Doğacak bebek

10. ► yüklük

Birleşik sözler: yük arabası, yük asansörü, yükçeker, yük gemisi, yük hayvanı, yük katarı, yük odası, yük treni, yük vagonu, aşırı yük, baz yük, dökme yük, kuru yük, serbest yük, deve yükü, kar yükü, rüzgâr yükü

Fizik Terimleri Sözlüğü, 1983

1. Bir özdeğin ya da bir ortamın eksicik önelcik dengesinin bozulması ile oluşan elektriklik hali. 2— Bir elektrik çevriminin ya da bir işlergenin güç çıktısı.

Eski hamule · İng. 1-charge, 2- load · Fr. charge · Alm. 1-Ladung, 2- Belastung

Fiziksel Kimya Terimleri Sözlüğü, 1978

Çevresinde kıvıl alan yaratan, artı ya da eksi alabilen temel tanecik özelliği, niceliği.

Eski şarj · İng. charge · Fr. charge · Alm. ladung

Metalbilim İşlem Terimleri Sözlüğü, 1972

1. İşlem için fırın ya da yunağa bir kerede konan metalin ağırlığı. 2. Bir nesnenin üzerine binen ağırlık.

İng. charge; load · Fr. Charge · Alm. Charge

Nükleer Enerji Terimleri Sözlüğü, 1995

Reaktör kalbine konulan yeni yakıt unsurlarının tamamı.

İng. charge · Fr. charge · Alm. Ladung

Ruhbilim Terimleri Sözlüğü, 1974

Ruhsal sağaltımla ya da toplumsal yardımla uğraşan uzmanların belirli bir zamanda üzerinde çalıştıkları kişilerin sayısı.

Eski hamule · İng. load

Tarih Terimleri Sözlüğü, 1974

1. Osmanlılarda 100.000 akçe tutarında para. 2. İpek için kullanılan bir ağırlık ölçeği.

Tecim, Maliye, Sayışmanlık ve Güvence Terimleri Sözlüğü, 1972

1. Gemiye taşınmak üzere yüklenilen her çeşit mal. 2. Deniz mal taşımalarında sözleşmesi gereğince ödenen taşıma ücreti.

Eski hamule · İng. freight · Fr. fret, nolis

Uygulayım Terimleri Sözlüğü, 1980

1. elektrik: Bir nesnenin yüzeyinde biriken elektrik niceliği. 2. fizik: Çevresinde elektrik alanı yaratan, artı ya da eksi alabilen temel tanecik özelliği, niceliği.

Eski şarj · İng. charge · Fr. charge

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“yük” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

YÜK

i. ( Eski Türkçe’den beri kullanılır, yǖḏ-mek “yüklenmek”ten yü-k ) 1. Bir insan veya taşıtın taşıdığı şeylerin bütünü: Arabalar yük indirir ovaya (Orhan V. Kanık). Adam rıhtıma atladı. Başladılar yükleri boşaltmaya (Burhan Felek). 2. Bir hayvan veya taşıtın taşayabileceği miktar: “On katır yükü.” “Beş kamyon yükü.” Şimdi yirmi katırın yükünü birden alan kamyon sabahleyin Trabzon’dan kalkıyor, öğleyin buraya geliyor (Ahmet H. Tanpınar). 3. Genel olarak at ve katırlarla yapılan taşımalarda kullanılan bir ağırlık ölçüsü: “Üç katır yükü odunla bir kış çıkar mı?” Deve yükü yüz seksen okka sayılırsa da Anadolu’da yolun düz ya da dağlık oluşuna göre deveye vurulan yük 390 kilogram ile 735 kilogram arasında değişmektedir (Orhan Ş. Gökyay). 4. Eşyâ: “Yükünüz çoksa ona göre bir araba bulalım.” Yalnız yerde bir iki bağlanmış yük (Reşat N. Güntekin). 5. teşmil. Bir şeyin başka bir şey üzerine binen ağırlığı, kuvveti, sıklet: “Kubbenin yükünü dört sütun taşıyor.” “Minâre rüzgâr yüküne dayanacak mı?” Yüreğim merhametten eziliyor, dizlerim vücûdumun yükü altında çökecek gibi oluyordu (Reşat N. Güntekin). 6. İnsana baskı yapan ağır durum veya görev: Elini Mümtaz’ın kolundan çıkardı ve Mümtaz bu yükten kurtulunca hayâtı biraz daha çekilir buldu (Ahmet H. Tanpınar). Fakat ancak yıllardan sonra onunla yeniden karşılaşınca taşıdığı ıztırap yükünü anlayabildim (Ahmet H. Tanpınar). 7. fizik. Bir cisim yüzeyinde toplanan elektrik miktârı. 8. Yüklük: Yatakların konduğu yükün altında gusülhâne gibi kapalı bir şey vardı (Ahmed Midhat Efendi). Şüphesiz Tâhir Bey yükte yatmayacak (Peyâmi Safâ). 9. E. T. Türk. ve halk ağzı. Rahimdeki çocuk, cenin. 10. eski. 100.000 kuruşluk meblağ: Birkaç yük akçelik mîrâsın üç yük kadarını kitaba verdi (Kâtip Çelebi’den Seç.). Eskiden bir milyon yerine on yük denilirdi. Mâlî işlerde Tanzîmat’tan çok sonralara kadar kese ve yük tâbirleri kullanılmıştır (Mehmet Z. Pakalın). Süleymâniye Külliyesi’nin inşaatına 896.383 filori, yâni gümüş Osmanlı akçesi olarak 537 yük (100.000 akçe bir yüktür) 82.900 akçe sarfedilmiştir (İsmâil H. Uzunçarşılı). ѻ Yük altına girmek: Üzerine ağır bir görev almak.  Yük kaldırmak: mec. Bir işin en ağır kısmını üstüne almak, diğerlerinin işini kolaylaştırmak. (Birine) Yük olmak: 1. Ağırlık vermek, ağırlığını, güçlüğünü üstüne yüklemek. 2. Kendisi için masraf ettirmek, para harcatmak, masrafını başkasına çektirmek: Bu evde de belki kalamam, yük olmak istemem (Bekir Büyükarkın). Onun da kendine göre arzuları olacak… Hem olmasa bile parmak kadar çocuğun boynuna yük olmak günah değil mi? (Reşat N. Güntekin). Ben sana yük olmam. Ama sen de kendi paranı kendin ver. Benden isteme (Burhan Felek).   Yük vurmak: (Taşıması için) Sırtına yük koymak, yük yüklemek: Yükümün üstüne yük vurdum yine / Ağırdır yüklerim götüremedim (Karacaoğlan). Yükte hafif, pahada ağır: Taşınması kolay kıymetli (eşyâ): Halbuki vurgunda âdet yükte hafif, pahada ağır şeyleri bulmaktı (Ömer Seyfeddin). Yükü üzerinden atmak: Üzerine baskı yapan bir sorumluluktan kurtulmak. Yükünü almak: Taşayabileceği en ağır yükü yüklenmiş olmak, alabileceği kadarını almış olmak: Almış yükünü şöyle ki seyrinde halelsiz / Bir zerre dahi kaldıramaz merkeb-i âlem (Ziyâ Paşa’dan). (Birinin) Yükünü almak: Birinin önündeki güçlükleri paylaşmak, işini hafifletmek. Yükünü çekmek: Bütün işlerini yürütmek, bütün güçlüklerine göğüs germek: Onun gibi bütün ömrünce konağın yükünü çekmiş (Reşat N. Güntekin). Yükünü tutmak: 1. Serveti artmak, çok zengin olmak: Kâmil olup kendi kendin bilince / Cevâhirden yükün tutmuş gib’olur (Karacaoğlan). Tutmuşum yükümü la’l ü güherden / Şâm-ı şerif derler şardan gelirim (Karacaoğlan). İstif istif üstüne / Katar katar develer / Millet yükünü tutmuş / Sen de tut be birâder (Behçet Necâtigil). 2. mec. Dolu hâle gelmek, alabileceği kadarını almış olmak: Meyhâneden meynâneye sürüklenip evinin kapısını bulmaya cesâret edemeyen ayyaşlarla yükünü tutmuş olan Tavuk pazarı… (Sâmiha Ayverdi). Tütünle kahve, bu donuklaşmış kafalara ve yükünü tutmuş mîdelere devâ gibi gelirdi (Sâmiha Ayverdi). Yükünü yukarı yığmak (tutmak): E. T. Türk. Kendini naza çekmek, nazlanmak: Sürer ayağına her dem yüzünü âb-ı revan / Arûs-ı serv anınçün yükün yukarı yığar (Azmîzâde Hâletî – T. S.). Bûseye azm eylese deryâ eğer / Nâz ile yükünü yukarı tutar (Nev’îzâde Atâî – T. S.).

lugatim.com/s/YÜK
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp