Sözlük › B › bozmak

bozmak

f.

İlişkililer Bozmak (hava) · piyasasını bozmak · sımak · bozma (-den) · bozum olmak · demoralize etmek · deforme etmek · aklını bozmak · ezber bozmak · kafasını düşürmek (birinin)moralini bozmak, keyfini kaçırmak. · pata [A]dalet Bakanlığı döneminde Seyfi Oktay da HSYK ile bir atama nedeniyle takışmış ve katılmamak suretiyle toplantıları engelliyordu. HSYK üyesi Vural Savaş bu 'pata' durumu bozmak için kuruldan istifa etti., · benzetmek · +6 ›

Açıklama

1. buğday verip bulgur almak, trampa etmek. 2. halini, tavrını değiştirmek. 3. hava soğuk, yağışlı, kapalı vs olmak. 4. –i birine tecavüz edilmek, birinin ırzına geçilmek.

Örnek

1 Sarıbaşım postu yüzdü / Buğdayı bulgura bozdu / Darının sırtında gezdi / İzhar verdi değirmenim.
2 Sonra Ramazan'a döndü: -Demek böyle ha, Ramazan efendi? Yahu, sen mebus olacak adammışsın be!... Ne diye kendini çarçur ettin buralarda?... Ramazan hiç bozmadı: -Evet beğefendi, dedi, ben de düşünmüyor değelim. Lâkin, şu fıkaralığı mebus yapmalı da önce, soğna beni... Kaymakam havaleli havaleli gülmeğe başladı yine. Ötekiler de gülüyorlardı.
3 Hazırlıklar tamamlanıp yola çıkıldığı zaman hava yine bozmuştu. Sis öyle bastırmıştı ki burnunun ucunu görmek imkansız hale gelmişti.
Kasım ayına kadar havalar bozmazdı ya, yine de eylül ayını bir başka severdi Simge.
4 mahmut askerdi / anası öldü / dört ay sonra terhis oldu mahmut / köyüne döndü / duydu ki nişanlısını bozmuşlar / değirmende yalnızken
Güya içlerinden birini beğenirse hanım diye alacak bahanesile on sekiz kızı bozdu.

Kaynak San, Hicranî, 218 | Hüseyin Korkmazgil, Öhhööö (mizah hikâyeleri), Mebus olacak adam, 1964, 16 | Kadir Aydoğan, Son Çare, Kurtuluş, 52 | Kazancıoğlu, 34 | T Pamir, 1950 1957, 45 | İ Arvas, TH, 45

Kişi Hicranî · Hüseyin Korkmazgil · Kadir Aydoğan · Kazancıoğlu · T Pamir · İ Arvas

Yıl/Tarih 1964 · 1950 · 1957

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları piyasasını bozmak sımak
Dolaylı ilişkili sözcükler (7) benzetmek bozum etmek deforme etmek demoralize etmek hulf etmek maneviyat pişmiş aşa su katmak
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Eş ve yakın anlamlılar (3 sözcük)

“bozmak” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

öteki uç (><) birbirinin öteki ucu

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “bozmak” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)İHLAL ETMEK ile/||/<> ÇİĞNEMEK ile/||/<> BOZMAK

bozmak, zarara uğratmak", "kurala aykırı davranmak

fark (ile)VIOLATE/VERSTOSS/BOZMAK/İHLÂL ile/||/<> INVALID/INVALIDER/BOZMAK/İPTAL ETMEK

Yumrukoyununda kurallara uymamak, kuralların dışına çıkmak. @@ Bir markayı ya da bulguyu, yasalarda yazılı nedenlerle ve yollarla yok saymak.

fark (ile)BOZMAK ile DEĞİŞTİRMEK

Tahrife, tarif gerekmez.

yerine / değilBOZMAK değil KORUMAK
köken / yönelim (< >)DAYATMAK ile/ve/||/<>/> BOZMAK
öteki uç (><)ALGI OLUŞTURMAK ile/>< ALGIYI KIRMAK/BOZMAK

Kolay. @@ Kolay değil.

fark (ile)ARASINI/ARALARINI AÇMAK/BOZMAK ile/||/<> ARASINI/ARALARINI BULMAK

İki kişi arasındaki dostluğu, ilişkiyi bozmak. @@ Araları bozulmuş iki kişiyi uzlaştırmak, barıştırmak.

fark (ile)KEYFİNİ ÇIKARMAK ile/||/<> KEYFİNİ KAÇIRMAK/BOZMAK ile/||/<> KEYFİNİ YAPMAK

Bir şeyden iyice tat almak. @@ Üzmek. @@ Her türlü istek ve dileği yerine getirmek.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.464 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: b ile biten 67 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“bozmak” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Bir şeyi kendisinden beklenilen işi yapamayacak duruma getirmek

2. Bir yerin, bir şeyin düzenini karıştırmak

3. Dokunmak, zarar vermek

4. Geçersiz, hükümsüz bir duruma getirmek; nakzetmek

5. Büyük parayı küçük birimlere ayırmak

6. Bozguna uğratmak

7. Altını paraya çevirmek

8. Yabancı ülke parasını Türk parasına çevirmek

9. Bağ veya bostanın son ürününü toplamak

10. Bir kızın bekâretine zarar vermek

11. Biçimini ve kullanılışını değiştirmek

12. Altüst etmek, çıkmaza sokmak

13. Bir kimseyi beklemediği bir davranış karşısında bırakarak veya bir yalanını ortaya çıkararak küçük düşürmek

14. Aklını yitirecek derecede bir şeye düşkün olmak

15. Kötü duruma getirmek

16. Mahkeme itiraz yoluyla verilen kararı değiştirmek, yeniden yargılamanın önünü açmak

17. Oruç, abdest vb.ni geçersiz duruma getirmek

Birleşik sözler: yapboz, yazboz, abdestbozan, abdestbozan otu, alaybozan, arabozan, mayabozan, namazbozan, ordubozan, oyunbozan

Yapım İyeliği Terimleri Sözlüğü, 1971

Bir markayı ya da bulguyu, yasalarda yazılı nedenlerle ve yollarla yok saymak.

Eski iptal etmek · İng. invalid (to) · Fr. invalider

Yumrukoyunu Terimleri Sözlüğü, 1968

Yumrukoyununda kurallara uymamak, kuralların dışına çıkmak.

Eski İhlâl · İng. Violate · Alm. Verstoss

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“bozmak” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

BOZMAK

geçişli f. (Eski Türk. buz-mak ) 1. Bir şeyi işlemez, işe yaramaz duruma getirmek: “Makineyi bozmak.” “Radyoyu bozmak.” 2. Düzgün bir şeyi düzensiz duruma sokmak, düzgünlüğünü gidermek: “Yatağı bozmak.” “Sofrayı bozmak.” 3. Durumunu veya şeklini değiştirmek, başka bir şekle sokmak: “Ciddiyetini bozmak.” “Tutumunu bozmak.” 4. İyi ve düzenli bir duruma son vermek, değiştirip kötüleştirmek, ifsat etmek, ihlâl etmek: “İşini bozmak.” “Zevkini bozmak.” “Hayallerini bozmak.” Kudsîliği bozanları cezâlandırmaya hazır bir hâli var (Refik H. Karay). Balayınızı bozmamak için dedi (Ahmet H. Tanpınar). Bey iki şeyle kendi beyliğini bozar, eğri yola girer ve doğru yoldan şaşar (Ahmet Kabaklı). 5. Geçersiz duruma getirmek, hükmünü ortadan kaldırmak, feshetmek, iptal etmek: “Planını bozmak.” “Tövbesini bozmak.” “Andını bozmak.” “Pazarlığı bozmak.” “Nişanı bozmak.” Parlamento başkanın hemen hemen bütün kararlarını bozuyor (Burhan Felek). 6. Dokunmak, zarar vermek: “Balık mîdemi bozdu.” 7. (Bir kimseyi) Hiç beklemediği ters bir cevap veya davranışla mahçup etmek, terslemek: Hiç yüz vermiyor, hatta sıralı sırasız bozuyordu (Hâlide E. Adıvar). Her zaman adamları bozacak değilsin ya! (Burhan Felek). 8. Düşmanı bozguna uğratmak, mağlûp etmek, dağıtmak: Son Eflak tâcını giyen papazı Tergoviç’te bozan Mehmed Bey, bir sene vardı ki kendisini sancak beyi îlân etmişti (Ömer Seyfeddin). 9. Büyük bir parayı ufak paralarla değiştirmek, altın, gümüş vb. kıymetli şeyleri paraya çevirmek: “Şu on binliği bozar mısınız?” Aman ağabey, sarraf senin yanında haltetmiş, sen istedin mi bozarsın (Burhan Felek). 10. (Bağ, bahçe veya bostanın son meyvelerini) Toplamak. 11. Kızlığını gidermek. ♦ geçişsiz f. 12. Aklını kaybetmek, delirmek: “Zavallı çocuk, karısı onu terkedince iyice bozmuş.” 13. Bir şeyle aşırı derecede meşgul olmak, aklını devamlı meşgul edecek şekilde üzerine düşmek: “Sen de çocukla bozmuşsun.” 14. Bozuntuya vermemek [Yalnız olumsuz şekli kullanılır]: Bütün vaziyeti muhâbere ile öğrenen ihtiyar hiç bozmadı, yalnız sesinde ağlayan bir âhenk vardı (Aka Gündüz). 15. (Hava için) Bulutlanmak, soğumak. ► Bozmak fiiliyle deyimler: Abdest bozmak / Ağzını bozmak / Akîdeyi bozmak / Aklını bir şeyle bozmak / Aklını bozmak / Allah yazdıysa bozsun / Ara bozmak / Bağ bozmak / Fikrini bozmak / Gâvura (Papaza) kızıp (darılıp) orucunu bozmak / İstifini bozmamak / Keyfini bozmak / Moralini bozmak / Niyeti bozmak / Oruç bozmak / Pazar bozmak / Perhizi bozmak / Terbiyesini (Edebini) bozmak / Tetiğini bozmamak / (Bir şeyle) Zihnini bozmak.

lugatim.com/s/BOZMAK
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp