Sözlük › B › burun

burun

s.a.

İlişkililer muşuldak · burunca · burunsuz · burunlu · burunluk –ğu · burun otu · hapahap · aldırmaz · burundanga · burun telli · burun teli · yeşil burun adaları · +8 ›

Açıklama

burnundan kıl aldırmaz

Örnek

Baştaki sorunuza dönersek, eğer bu kavram ve öğretilerin arkasında bir ortak hakikat tanımı aranacaksa, bu, kendi çıkarlarını başka herkes ve her şeye önceleyen, ırkçı, kibirli, kutsal veya sınır tanımaz, burnundan kıl aldırmaz batılı beyaz adamla ilgili bir tanım olmalıdır.
Aydemir/Türkoğlu/Karaşahan, Sirayet, Mart2015, 8 burnu havada olmak deyim. herkese yukarıdan bakmak, kibirli olmak, kendini beğenmek burnu havadalık şimdi sen bunu eleştirirsin, televizyon dünyasının aşağılık işleri diye yapılanlara burun kıvırırsın ama burada hayatın gerçeklerinden söz ediyorum benzeri sınırlamalar koyup anlattıklarına ilişkin yorumlarımı, değerlendirmelerimi önceden (elbette olumsuz ve eleştirel bir burnu havadalık) varsayan bir üslûp tutturmuştu., Doğu-BatıD, 2000, S 13-15, 19 burun burnundan solumak deyim çok öfkelenmek, gazaba gelmek
Karınlarını doyurmak için bile neler çekiyorlarmış, haberi var mıymış? Hıh...' diyordu burnundan soluyarak.

Kaynak DCeyhun, 7

Kişi Demirtaş Ceyhun

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları muşuldak
Doğrudan ilişkili sözcükler burunca burunlu burunluk –ğu burunsuz
Dolaylı ilişkili sözcükler (7) ahtapot aldırmaz geniz gözpınarı / göz pınarı hapahap ifadesini almak (birinin)birini memnun etmek. kalak -ğı
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (5 sözcük)

“burun” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “burun” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

Fark kayıtları

fark (ile)CAPE/CAP/KAP/BURUN ile/||/<> NOSE/NEZ/NASE/BURUN/ENF ile/||/<> NEZ/BURUN/ENF ile/||/<> CAP/BURUN ile/||/<> NOSE/NEZ/NASE/BURUN/ENF ile/||/<> NASUS/BURUN

Karanın, özellikle yüksek ve dağlık kıyılarda, türlü biçimlerde denize uzanmış bölümü. @@ Omurgalı hayvanların koku alma organı olup kısmen koklama sinirlerini taşıyan mukoza zarı ile örtülü olan bir çift burun boşluğunu içine alır. @@…

fark (ile)BÎNÎ, ENF ile BURUN, UC, DORUK

Yayın ele alındığı kısmının ucu. İLE ...

fark (ile)CAPE/CAP/KAP/BURUN ile/||/<> DEVICE FIXED THE NOSE/BURUNSALIK ile/||/<> TENESMUS/BURUNTU

Karanın, özellikle yüksek ve dağlık kıyılarda, türlü biçimlerde denize uzanmış bölümü. | Omurgalı hayvanların koku alma organı olup kısmen koklama sinirlerini taşıyan mukoza zarı ile örtülü olan bir çift burun boşluğunu içine alır. |…

fark (ile)CAPE/CAP/KAP/BURUN ile/||/<> CAP/BONNE/KAPPE/BAŞLIK

Karanın, özellikle yüksek ve dağlık kıyılarda, türlü biçimlerde denize uzanmış bölümü. | Omurgalı hayvanların koku alma organı olup kısmen koklama sinirlerini taşıyan mukoza zarı ile örtülü olan bir çift burun boşluğunu içine alır. |…

fark (ile)BURUN ile BURUN ile BURUN ile BURUNG ile BULUNG

Burun. İLE Dağın doruğu. | Herhangi bir şeyin ilk parçası. İLE Ön. İLE Olanağı bulunan en uzak noktaya göre kabul edilen ok atım uzaklığı. İLE Köşe.

fark (ile)UC ile BURUN
fark (ile)BURUN ile BURNAZ

... İLE İri ve uzun burunlu.

fark (ile)SELEN/SADÂ ÇIKIŞLARINDA: BURUN ile/ve/||/<> DUDAK ile/ve/||/<> DİŞ ile/ve/||/<> BOĞAZ

A, E, O, Ö, U, Ü[ön, ün, on, en, an, un, nane, Nalan vb.] İLE/VE/||/ B, M. P[baba, biber, bebek, mama, meme, pek, pes vb.] İLE/VE/||/ D, T[dadı, dede, tuttu, tırtıl, taktı] İLE/VE/||/ A, E, I, İ, O, Ö, U, Ü

fark (ile)SELEN TİTREŞİMLERİNDE: BAŞ ile/ve/||/<> BURUN ile/ve/||/<> GÖĞÜS

Tiz selenin oluştuğu yer. İLE/VE/||/ Nazal selenin oluştuğu yer. İLE/VE/||/ Pes selenin oluştuğu yer.

yerine / değilNOSE yerine BURUN

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: n ile başlayan 534 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: b ile biten 67 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Benzer yazılışlı sözcükler

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“burun” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Alınla üst dudak arasında bulunan, çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı; koku alma organı

2. Bazı şeylerin ön ve sivri bölümü

3. Büyüklük taslama

4. Deniz içine uzanmış ince ve uzun kara parçası

Birleşik sözler: burun boşlukları, burun buruna, burun deliği, burun direği, burun farkı, burun kanadı, burun otu, burun perdesi, gagaburun, gaga burun, kababurun, karga burun, kepçeburun, kıl burun, pat burun, burnu büyük, burnu havada, danaburnu, itburnu, kargaburnu, kuşburnu, öküzburnu, canı burnunda, çiçeği burnunda, karnı burnunda, öfkesi burnunda

Biyoloji Terimleri Sözlüğü, 1998

Omurgalı hayvanlarda kısmen koklama sinirlerini taşıyan mukoza zarı ile örtülü bir çift burun boşluğunu içine alan koku alma organı.

Eski enf · İng. nose · Fr. nez · Alm. Nase

Coğrafya Terimleri Sözlüğü, 1980

Karanın, özellikle yüksek ve dağlık kıyılarda, türlü biçimlerde denize uzanmış bölümü.

İng. cape · Fr. cap · Alm. Kap

Veteriner Hekimliği Terimleri Sözlüğü

<i>anat.</i> Koku almaya yarayan, kıkırdak ve kemikten yapılmış organ, nazus.

İng. nasus

Zooloji Terimleri Sözlüğü, 1963

Omurgalı hayvanların koku alma organı olup kısmen koklama sinirlerini taşıyan mukoza zarı ile örtülü olan bir çift burun boşluğunu içine alır.

Eski enf · İng. Nose · Fr. Nez · Alm. Nase

Etimoloji Sözlüğü (1)

‘alınla üst dudak arasında bulunan, çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organıʼ / ‘karanın, özellikle yüksek ve dağlık kıyılarda, türlü biçimlerde denize uzanmış bölümüʼ

~ Az burun. -Tkm burun. -TatK boron. -Nog burın. -Sart burun. -Krg murun. -Kklp murın. -Kzk murın. -Sag, Koy, Kaça purun. -Şor murun. -Yak murun. Yakutlar murun yanında xaŋsō biçimini de kullanırlar. Yalnız Yakutçada geçen bu biçim Moğolcadan alınmıştır (Ligeti: NyK 49: 266; 267; Kałużyński: ME 33). -Çuvaşlar burun yerine sămsa biçimini kullanırlar. Ramstedt (NyK 42: 235; KWb 311a) sămsaʼyı Moğolca samsa ‘cartillage des deux narinesʼ biçimiyle karşılaştırmıştır. Poppe (KCsA 2: 76) bu karşılaştırmayı tekrarlamıştır. Ligetiʼnin de bu karşılaştırmaya katıldığı anlaşılıyor (NyK 49: 262). Räsänen (V 399b) Ligetiʼnin görüşünü benimsemiştir. bk. Egorov: ÊS 181.
Eski çağlardan başlayarak kullanılır (burun). Orta Türkçede burun ‘burun; dağ doruğu; önceʼ olarak geçer. Kumancada da burun ‘koklama ve solunum organı’ ve ‘eskiden, ilk başta, önceʼ olarak kullanılır. Eski Kıpçakçada da burun ‘organʼ olarak kullanıldığı gibi ‘önce’ anlamında da geçer.
Çağdaş diyalektlerde de burun ‘koklama ve solunum organıʼ anlamını sakladığı gibi ‘önce, eskiden, ilk baştaʼ anlamlarında da kullanılır.
Diyalektlerde kullanılan bura-, *bur- ‘kokmak, koku vermekʼ kökünden -(u)n ekiyle yapıldığı açıktır: bur- + -(u)n. Türkçede organ adlarında -n ekinin sık sık kullanıldığı göze çarpar (alın, beyin, bıkın, boyun, erin, taban vb).
Diyalektlerde burun, benzeşme (assimilation) yoluyla murunʼa çevrilmiştir. Türkçe boyun > moyun gibi. bk. boyun.

Etimoloji Sözlüğü (2)

‘alınla üst dudak arasında bulunan, çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organıʼ / ‘karanın, özellikle yüksek ve dağlık kıyılarda, türlü biçimlerde denize uzanmış bölümüʼ

~ Az burun. -Tkm burun. -TatK boron. -Nog burın. -Sart burun. -Krg murun. -Kklp murın. -Kzk murın. -Sag, Koy, Kaça purun. -Şor murun. -Yak murun. Yakutlar murun yanında xaŋsō biçimini de kullanırlar. Yalnız Yakutçada geçen bu biçim Moğolcadan alınmıştır (Ligeti: NyK 49: 266; 267; Kałużyński: ME 33). -Çuvaşlar burun yerine sămsa biçimini kullanırlar. Ramstedt (NyK 42: 235; KWb 311a) sămsaʼyı Moğolca samsa ‘cartillage des deux narinesʼ biçimiyle karşılaştırmıştır. Poppe (KCsA 2: 76) bu karşılaştırmayı tekrarlamıştır. Ligetiʼnin de bu karşılaştırmaya katıldığı anlaşılıyor (NyK 49: 262). Räsänen (V 399b) Ligetiʼnin görüşünü benimsemiştir. bk. Egorov: ÊS 181.
Eski çağlardan başlayarak kullanılır (burun). Orta Türkçede burun ‘burun; dağ doruğu; önceʼ olarak geçer. Kumancada da burun ‘koklama ve solunum organı’ ve ‘eskiden, ilk başta, önceʼ olarak kullanılır. Eski Kıpçakçada da burun ‘organʼ olarak kullanıldığı gibi ‘önce’ anlamında da geçer.
Çağdaş diyalektlerde de burun ‘koklama ve solunum organıʼ anlamını sakladığı gibi ‘önce, eskiden, ilk baştaʼ anlamlarında da kullanılır.
Diyalektlerde kullanılan bura-, *bur- ‘kokmak, koku vermekʼ kökünden -(u)n ekiyle yapıldığı açıktır: bur- + -(u)n. Türkçede organ adlarında -n ekinin sık sık kullanıldığı göze çarpar (alın, beyin, bıkın, boyun, erin, taban vb).
Diyalektlerde burun, benzeşme (assimilation) yoluyla murunʼa çevrilmiştir. Türkçe boyun > moyun gibi. bk. boyun.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“burun” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

BURUN

i. ( Eski Türkçe’den beri kullanılır, bur-mak “kokmak”tan bur-u-n ) 1. Yüzün ortasında alınla ağız arasında yer alan, çıkıntılı, iki delikli koklama organı: Ağız var, burun var, kulak var / Ama hepsi başka biçimde (Orhan V. Kanık). 2. Bir şeyin ön ve sivri kısmı, ucu: Sevgilim kayığın burnunda (Orhan V. Kanık). 3. coğ. Karaların denize doğru uzanmış kısmı: Biraz sonra Fener burnundan geminin ışıkları göründü (Reşat N. Güntekin). 4. mec. Kibir, büyüklük taslama: “Burnundan geçilmiyor.” “Bir burun bir burun, kibrinden yanına varılmıyor.” ѻ Burun buruna: Birbirine çok yakın şekilde, yüz yüze, baş başa: Hemen burun buruna denilebilecek bir duruş (Ahmed Midhat Efendi). Gitmezsek böyle burun buruna otururuz (Reşat N. Güntekin). Burun buruna gelmek: 1. Birdenbire karşılaşmak, yüz yüze gelmek: Karşı kompartmanın camı açıldı, bir insanla burun buruna geldik (Sait Fâik). 2. Çok yaklaşmak: Fakat ona doğru yürüdü ve yüzünü (…) burun buruna gelecek kadar onun yüzüne yaklaştırdı (Peyâmi Safâ). Burun bükmek: Burun kıvırmak.  Burun kıvırmak (bükmek): Beğenmeyip küçümsemek, değer vermemek: Görmüyor musunuz, iki paralık kadınlar bile burun kıvırıp yan çiziyorlar (Mahmut Yesâri). Burun (Burnunu) şişirmek: Kibirlenmek. Burnu büyük: Kendini beğenmiş, kibirli: Hani şu asık suratlı, burnu büyük herif? (Târık Buğra). Burnu büyümek (kabarmak): Kibirli bir durum almak, etrâfını küçük görmek: Söylesem kocakarıdır, aklı ermez, belki burnu kabarır (Hüseyin R. Gürpınar). Burnu düşmek: Çok pis bir koku duymaktan dolayı rahatsız olmak. Burnu (yere) düşse (eğilip) almaz: Çok kibirli kimseler için kullanılır. Burnu kaf dağında (havalarda): Herkese yukarıdan bakar, çok kibirli: Mütâreke senesi bir gün berâber Beyoğlu’ndan geçiyoruz, ecnebî askerlerin tabiî burunları Kafdağı’nda (Fahri Celâl). Burnu havalarda desene beybaba! (Ahmet K. Tecer). Burnu (bile) kanamamak: Tehlikeli bir durumdan hiç zarar görmeden kurtulmak: “O müthiş kazâdan burnu bile kanamadan kurtuldu.” Burnu sürtmek (sürtülmek): Önce kabul etmediği bir durumu başından geçen olaylardan sonra kabûle mecbur olmak, gurûrundan vazgeçmek zorunda kalmak:  Hep iyi bir futbolcu olduğumu ama biraz burnumun sürtmesi gerektiğini söylüyordu (FourFourTwo).  Burnuna felfelek kaçmak: İçine şüphe ve endîşe düşmek, kuşkulanmak: Velâkin açılan Süveyş cetveli, boyuna müceddet asker ve mühimmat tâyin kılındığı haberleri bu kere vürut eylemekle koca diplomat Âlî Paşa’nın burnuna felfelek kaçtı (Ziyâ Paşa). Burnuna (Burnunun dibine) girmek: Rahatsız edecek kadar sokulmak, çok yaklaşmak. (Birinin) Burnuna halka (hırızma) takmak: Birini istediği gibi yönetmek, istediği yere sevketmek. Burnunda tütmek (kokmak): Çok özlemek, çok istemek: Ayvası turuncu burnumda tüter / Soyunup koynuna girmek murâdım (Karacaoğlan). (Birisinin) Burnundan düşmüş: Tıpatıp ona benziyor, hık demiş burnundan düşmüş: Babasının burnundan düşmüş (Hâlide E. Adıvar). Burnundan gelmek (fitil fitil gelmek, çıkmak): Bir şeyden elde ettiği fayda veya zevki, arkasından gelen sıkıcı ve üzücü olaylarla içine sindirememek, elde ettiğine pişman olacak kadar sıkıntı çekmek: Bütün bu eğlencelerin burnundan gelmesinden korktu (Reşat N. Güntekin). İçtiğim bir bardak çay burnumdan fitil fitil gelecek mi? (Sait Fâik). Burnundan getirmek (fitil fitil çıkarmak, getirmek): 1. Yaptığına pişman etmek: Hayriye, onu bir zaman üzüp bağırttıktan ve yaptığını iyice burnundan getirdikten sonra politikayı değiştirdi (Reşat N. Güntekin). Bir elime geçse burnundan çıkarırım fitil fitil (Ahmet K. Tecer). 2. İçine sindirmemek: Yediğim bu güzel yemeği burnumdan getiriyorsunuz (Reşat N. Güntekin). Burnundan kıl aldırmamak: Tenkit ve îtirâza tahammülü olmamak, kendine hiç söz söyletmeyecek kadar huysuz ve gururlu olmak: Trafik ve sokak dağ kānûnuna tâbi. Kimse burnundan kıl aldırmıyor (Burhan Felek). Burnundan solumak: Aşırı derecede öfkelenip sinirlenmek: Ne o, yine ne var bakalım Câfer Efendi? Burnundan soluyorsun (Refik H. Karay). Burnundan yakalamak: Zayıf noktasından yakalayarak idâresi ve hükmü altına almak, karşı koyamaz duruma getirmek, gagasından yakalamak. Burnunu çekmek: Nefesiyle sümüğünü içeri çekmek. Burnunu kırmak: Kibirlenen bir kimseyi sert davranarak veya gereken dersi vererek bir daha kibirlenemez, büyüklük taslayamaz duruma getirmek. Burnunu sarkıtmak: Küsmek, somurtmak. Burnunu sıksan canı çıkacak: Çok zayıf ve kuvvetsiz kimseler için söylenir. Burnunu sokmak: Kendisiyle ilgisi olmadığı ve gerekmediği halde bir işe karışmak: Yazar oldum diye her işe burnunu sokma (Burhan Felek). Burnunun dibinde (dibinden): Çok yakınında (çok yakınından): Kātiller, ellerini kollarını sallayarak kapıda duran Avusturya polisinin burnunun dibinden sıvışıp gitmişlerdir (Burhan Felek). Benim sarhoşluğumdan bilistifâde burnumun dibinde haremime tasallut ha!.. (Fahri Celâl). Burnunun dibini (ucunu) görmemek: 1. Çok sarhoş olmak, bastığı yeri görmemek: Gece gündüz içiyor, burnunun ucunu görmüyor (Reşat N. Güntekin). 2. İleriyi görmemek, dar görüşlü ve basîretsiz olmak. Burnunun dikine (doğrusuna) gitmek: Kimseyi dinlemeden bildiğini yapmak, bildiğinden şaşmamak. Burnunun direği kırılmak: Çok pis bir koku duyarak rahatsız olmak: Aman Allah, bir koku!… Burnumun direği kırıldı (Fahri Celâl). Burnunun direği sızlamak: 1. Çok acıyıp üzülmek: Bir eski, harap, iki odalı ev olsa insan bir gün olsun burnunun direği sızlayarak hatırlar, keşke satmasaydık der (Ergun Göze). 2. Bir yerinde şiddetli bir acı hissetmek: “Yumruk böğrüme geldi, burnumun direği sızladı.” Burnunun yeli harman savurmak: Çok kibirli davranmak, büyüklük taslamak, kibri durumundan belli olmak.

lugatim.com/s/BURUN
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp