i. (Ar. ṭabl “davul”dan) Bir tokmak ve bir çubukla vurulmak sûretiyle çalınan, iki tarafına deri geçirilmiş, büyük enli bir kasnaktan ibâret mûsikî âleti, tabl [Halk mûsikîmizde zurnanın ayrılmaz usûl vurma âletidir]: İki bin kadar piyâde ve süvâri düşmanı kırıp davul ve sancakların cihan sultânı huzûruna gönderdiler (Kâtip Çelebi’den Seç.). Sabahleyin zurna ve davul seslerine karışan nâralar, türküler beni uyandırmıştı (Ömer Seyfeddin). Türkler’de davulun büyük bir mevkii vardır. Selçuk Sultânı Alâeddin, Osmanlılar’a istiklâl alâmeti olmak üzere sancak ve davul göndermişti, mehterhâne takımlarında da usûl tutmak için çalınırdı (Celâl E. Arseven). ѻ Davul bile dengi dengine çalar: Evlenmelerde iki tarafın âile, seviye vb. hususlar bakımından uygun olması gerektiğini anlatmak için kullanılır. Davul çalmak: mec. Herkesin haber alabileceği şekilde duyurmak, herkese bildirmek, yaymak, îlân etmek. Davul çalsan işitmez (kâr etmez): Sağır, derin uykuda veya hiçbir şey duymayacak kadar meşgul kimseler için kullanılır. Davul dövmek: 1. Davul çalmak. 2. (Askerî mızıka) Nöbet vurmak, mehter çalmak: Paşanın karârı kalmayıp davulunu ve nakkāresini dövüp ve sancakları çözüp… (Kâtip Çelebi’den Seç.). Davul gibi: Şişmiş, çok şiş ve gergin. Davul gibi olmak (şişmek): Çok şişip gergin bir durum almak: Oğlanın kolu davul gibi şişmiş mi sana (Sait Fâik). Davul -nin boynunda, tokmak -nin elinde: Ortalıkta görünen, sorumluluğu yüklenen …, fakat kendisi görünmeyip de onu asıl yöneten, sözü geçen –dir: “Davul Ahmet’in boynunda, tokmak Receb’in elinde.” Davul tozu, minâre gölgesi: Gerçekleşmesi imkânsız şeyler için kullanılır. Davula dönmek: Şişmek, şişip derisi gerilmek, davul gibi olmak. Davulu biz çaldık, parsayı başkası (el) topladı: Biz emek verdik, sıkıntısını biz çektik, başkası faydalandı.