Sözlük › D › diri

diri

s.

İlişkililer dirice · dirim · capcanlı · hay etmek · yuvarlanan taş yosun tutmaz

Örnek

Yine bir gün evvelki gibi onu kucaklayıp kapıya indirdiler. Orada bana ve beni bekleyen elçilik kâtibine baktı. Bizi bu sıfatlarımız için çok genç bulmuş olacak ki: 'Yaşasın diri Türkiye!' dedi.

Kaynak Müfide Ferid/Loti, CCT, 173 (Yeni İstanbul G, 14.1.1950)

Yıl/Tarih 14.1.1950

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler dirice

“diri” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “diri” ile ilişkili sözcükler

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: i ile başlayan 1.161 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: d ile biten 122 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“diri” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. ► canlı, ölü karşıtı

2. Güçlü olan; zinde

3. Solmamış, pörsümemiş

4. Gereği kadar pişmemiş

Birleşik sözler: diri diri, diri örtü

Etimoloji Sözlüğü

‘yaşamakta olan, yaşayan, canlı’

~ Az diri. -Tkm dīri. -TatK tĕrĕ. -Bşk tĕrĕ. -Nog tiri. -Özb tirik. -Krg tirǖ, tiri. -Kzk. tiri. -Kklp tiri. -Şor, Sag tirig. -Alt, Tel türǖ. Tuv diriğ. -Çuv çĕrĕ.
Eski çağlardan başlayarak kullanılır (tirig). Orta Türkçede tirig olarak geçer. Eski Kıpçakçada tiri biçimi kullanılır.
Türkçe *tir- kökünden geldiği anlaşılıyor.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“diri” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

DİRİ (1)

sıf. ve i. (Eski Türk. tirig tir-mek “yaşamak”) 1. Canlı, yaşamakta olan (kimse), sağ, berhayat. Karşıtı: ÖLÜ: Vâfir zırhlı diri düşman ve birkaç baş getirmiş idi (Kâtip Çelebi’den Seç.). Sonra elimize diri geçen esirlerden işittik (Ömer Seyfeddin). ♦ sıf . 2. Tâzeliğini kaybetmemiş, pörsümemiş, sert ve tâze: “Çiçekler iki gündür solmadı, hâlâ diri.” 3. Dinç, canlı, zinde: Islak döşemeler üstünde çıplak ayaklarla koşan diri baldırlar görüyorum (Yusuf Z. Ortaç). 4. İyice pişmemiş: Biraz pirinçleri diri kaldı (Yusuf Z. Ortaç). ѻ Diri diri: Canlı olarak: Yeniçeriler, kurşunla vurulan Zondi’yi diri diri yakalamaya çok çalıştılar (Ömer Seyfeddin). Ruh hastalarına XVIII. asra kadar Avrupa’da cin tutmuş diye işkence edilir, hatta diri diri yakılırdı (Ergun Göze). ● (Dip) Diri Bk. DİPDİRİ

lugatim.com/s/DİRİ
DİRİ (2)

sıf. ve i. (Eski Türk. tirig < * tir-mek “yaşamak”) 1. Canlı, yaşamakta olan (kimse), sağ, berhayat. Karşıtı: ÖLÜ: Vâfir zırhlı diri düşman ve birkaç baş getirmiş idi (Kâtip Çelebi’den Seç.). Sonra elimize diri geçen esirlerden işittik (Ömer Seyfeddin). ♦ sıf . 2. Tâzeliğini kaybetmemiş, pörsümemiş, sert ve tâze: “Çiçekler iki gündür solmadı, hâlâ diri.” 3. Dinç, canlı, zinde: Islak döşemeler üstünde çıplak ayaklarla koşan diri baldırlar görüyorum (Yusuf Z. Ortaç). 4. İyice pişmemiş: Biraz pirinçleri diri kaldı (Yusuf Z. Ortaç). ѻ Diri diri: Canlı olarak: Yeniçeriler, kurşunla vurulan Zondi’yi diri diri yakalamaya çok çalıştılar (Ömer Seyfeddin). Ruh hastalarına XVIII. asra kadar Avrupa’da cin tutmuş diye işkence edilir, hatta diri diri yakılırdı (Ergun Göze). Diri diri yemek:   mec. Ezici bir şekilde yenilgiye uğratmak, mahvetmek: Gericiler Mithat Paşa'yı mutlaka diri diri yemek istiyorlardı. Kargaşalığa özlem duyan kana susamış bağnaz çevreler yoğun bir sabotaj eylemine giriştiler (Hıfzı Topuz). ● (Dip) Diri Bk. DİPDİRİ

lugatim.com/s/DİRİ
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp