( ﺍﺯﻝ ) i. (Ar. ezel ) 1. Başlangıcı olmayan geçmiş zaman, başlangıcı tasavvur edilemeyen zaman. Karşıtı: EBED. 2. Ruhlar âleminin başlangıcı: “Ezel meclisi.” “Ezel buyruğu.” “Bezm-i ezel.” “Hükm-i ezel.” Kim ezel günü şâha mahrem-i esrâr ise / Haldaşımdır râzdaşımdır gelsin ol bîçâreler (Eşrefoğlu Rûmî’den). Ezel bezminde en evvel mey-i sahbâyı ben gördüm (Leskofçalı Gālib). Önceleri ezel bağında henüz açılmadık bir gonca olan ve güzel kokusunu sevgilinin rüzgârından alan sünbül, bu sürekli bahar ülkesinden, çiğdem gibi, hicran sahiline atılmıştır (Beşir Ayvazoğlu). ● Ezelden zf. ( Ayrılma hâli ekinin kalıplaşmasıyle ) 1. Yaratılışından îtibâren, yaratıldığından beri: Üstünde gök, sürekli bulutlarla yüklüdür / Altında gür deniz ki ezelden köpüklüdür (Yahyâ Kemal). Gönül ezelden öksüz (Ali M. Arolat). 2. Çok eskiden beri, başından beri: “Bu işe ezelden hazır.” “Ezelden râzıyım.” Bu aya sultan ay derler / Kaymak ile baldan yerler / Ezelden âdet kılınmış / Bekçiye bahşiş verirler (Mâni). ѻ Ezelden ebede: 1. Geçmiş sonsuzluktan gelecek nihâyetsizliğe kadar bütün var oluş boyunca. 2. Her zaman: “Ezelden ebede dostuyum.” ● Ezelen ( ﺍﺯﻻً ) zf . ( ezel ’in tenvinli şekli) Ezelden beri, çok eskiden beri: Bâlâsına “hay” ismi celî hatla yazılmış / Hak burcuna merkûz ezelen râyet-i Ken’an (Kemal E. Kürkçüoğlu).