Sözlük › A › amel

amel

a.ar. ameltürkçesi varken

İlişkililer Yapma · iş · amelli · amelsiz · amel defteri · edim · pelhan

Açıklama

1. iş, yapma.

Örnek

Duvarlarda iki kılıcın gümüş çaprazı, / Sene 1053 amel-i Şahin Usta / Üstündeki talik yazı...
2. ishal, sürgün. "De bakalım baba nedir şikayetin?" Temel, "Ula uşağım çok kötü amelim, altımdan su gidiyi..." demiş. Genç doktor derin bir nefes almış. Teşhis tamam."

Kaynak Ortaç, BRE, Denemeler, 68 | Ali Yayla, 06.09.2025, Facebook

Kişi Yusuf Ziya Ortaç · Ali Yayla

Yıl/Tarih 06.09.2025

Köken ailesi

Arapça ?amel kökünden gelen 10 sözcük:

âmilîmalamelîteâmülemelsizistîmalmuâmeleamelmandeamal-i mande

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları iş
Doğrudan ilişkili sözcükler amelli amelsiz
Türkçe karşılıkları (Türkçesi varken...) Yapma

“amel” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “amel” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

köken ailesi fethigedikli sözlüğü: aynı kökten

Fark kayıtları

fark (ile)NİYET ile/ve AMEL

Niyet, kalbin ubudiyeti. İLE Amel, azaların/uzuvların ubudiyeti.

yerine / değilAMEL değil/yerine/= EDİM | İSHAL

aksülamel edim Dinin buyruklarını yerine getirmek için yapılan iş fiil ya da hareket ishal

eşit (=)İLİM = AMEL

Kim ilmiyle amel ederse, Allah da onu bilmediği ilimlere varis kılar.

fark (ile)AMEL ile FİİL

Sıfatla birlikte kullanılır. İLE Hareketin dışına çıkmak.

fark (ile)EF'AL ile AMEL
fark (ile)PERFORMANCE/EDİM ile/||/<> ACT/EDİM/FİİL ile/||/<> ACT/ACTE/ACTUS/AKT/EDİM/FİİL/AMEL

Belirli bir iş durumuyle karşılaştığı zaman kişinin yapabildikleri. @@ Çeşitli güdülerden kaynaklanan ve tanısal bir içeriği olan amaçlı davranış. @@ (Skolastik felsefede) Aristoteles'in energeia = gerçekleşme, etkinleşme kavramının…

fark (ile)WORK/TRAVAIL/ARBEIT/İŞ/AMEL ile/||/<> TRAVAIL/İŞ

Bir kuvvetin etki noktasını devindirmesi. İş, kuvvetin yol boyunca birleşeni ile alınan yolun çarpımına ya da 'kuvvet yönleci ile yol yönlecinin sayıl çarpımına eşittir. @@ (fizik)

köken / yönelim (< >)EMEL ile/||/<>/< AMEL

Amelsiz, uygulamasız. @@ Bildiğiyle amel etmek farzdır, çünkü ilimsiz amel ve amelsiz ilim sahibi, tek kanatlı kuşa benzer.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: l ile başlayan 432 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: a ile biten 2.191 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Aynı alandan (türkçesi varken) sözcükler tümü ›

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“amel” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Arapça ʿamel

1. ► edim

2. Dinin buyruklarını yerine getirmek için yapılan iş, fiil veya hareket

3. ► ishal

Birleşik sözler: aksülamel

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“amel” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

AMEL

( ﻋﻤﻞ ) i. (Ar. ‘amel ) 1. Bir maksatla yapılan iş, eylem, fiil: Bu büyük halt senin amelindir (Ahmed Vefik Paşa). Böylece de yer yüzünde bir felsefe ilk defa amel hâline gelerek bütün bir vatan sathının malı olmuş bulunuyor (Sâmiha Ayverdi). 2. Dînî emirleri yerine getirmek için yapılan iş, fiil, hareket: Hakk’a lâyık işlemedim bir amel (Süleyman Çelebi). Daha çok Bâbâî isyanları diye anılan bu Hâricî-Bâtınî mihraklar Kalenderîler, Haydarîler (…) gibi şerîatle lâubâli, îtikat ve amel kayıtlarından âzâde basit halk tabakaları… (Sâmiha Ayverdi). 3. Tahta, taş, mâden vb. şeylerden elle işlenerek yapılan eser [Sanatkârlar, yaptıkları eserin üzerine kendileri tarafından yapıldığını göstermek üzere klişe şeklinde “amel-i …” yazarlardı]: Saldırmaların, yatağanların üstünde amel-i Ali Usta damgasını arıyorlardı (Ömer Seyfeddin). 4. Bağırsak hareketlerinin artması sonucunda tabiî olandan daha çok, daha sulu ve daha sık dışkı çıkarma, ishal, sürgün [Kelime bu anlamı Türkçe’de kazanmıştır]: “Amel ilâcı.” ѻ Amel etmek (eylemek): (Gereğince) Hareket etmek: Beyler ona göre amel ederler (Kâtip Çelebi’den Seç.). Bu yeni devlet teşekkül ettiğinden beri hep o kānunlarla amel ediyoruz (Yahyâ Kemal). Amel olmak: Tabiî olandan daha sık ve daha sulu dışkı çıkarmak, ishal olmak. Amel oluna: Eskiden pâdişahların sadrâzamlar tarafından takdim edilen kâğıtlar üzerine yazdırdıkları “böyle yapılsın” mânâsını taşıyan kānun hükmündeki söz. Amel-i sâlih: Allah rızâsı için yapılan her türlü ibâdet, iyi hareket ve hizmet. ● Amelehû – Amilehû ( ﻋﻤﻠﻪ ) (Ar. çekimli fiil ‘amile “yaptı” ve tekil üçüncü şahıs zamiri -hū ile) Bir sanat eserinde sanatkârın imzâsından önce yazılan, “Bunu … yaptı, bu … tarafından yapıldı” anlamında klişe söz. ● Amelen ( ﻋﻤﻼً ) zf. ( ‘amel ’in tenvinli şekli) İşleyerek, yaparak, fiilen.

lugatim.com/s/AMEL
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp