İlişkililer Dü · ikilik · ikilenmek · ikilemli · ikiletmek · ikircim · altmış iki · elliiki / elli iki · iki ayaklılar · iki bacaklı · İki başlılık –ğı · iki canlı / ikicanlı · +28 ›
Bu başlığın açıklaması henüz eklenmemiş.
İlişkililer Dü · ikilik · ikilenmek · ikilemli · ikiletmek · ikircim · altmış iki · elliiki / elli iki · iki ayaklılar · iki bacaklı · İki başlılık –ğı · iki canlı / ikicanlı · +28 ›
Bu başlığın açıklaması henüz eklenmemiş.
Ardından gelebilecekler: i ile başlayan 1.161 sözcük →
Öncesine gelebilecekler: i ile biten 2.818 sözcük →
“iki” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...
1. Birden sonra gelen sayının adı; dü
2. Bu sayıyı gösteren 2 ve II rakamlarının adı
3. Birden bir artık
Birleşik sözler: iki anlamlı, iki ayaklı, iki başlı, ikibuçukluk, iki büklüm, iki canlı, iki cihan, iki cinslikli, iki çenekli, iki çenetli, ikiçifte, iki dilli, iki düzlemli, iki eşeyli, iki evcikli, iki fazlı, iki geçeli, iki gözüm, iki kanatlılar, iki katlı, iki nokta, iki paralık, iki parmaklı, iki şekilli, ikitek, iki tek, ikitelli, iki terimli, iki uçlu bozukluk, iki yaşamlı, iki yaşayışlı, ikiyüzlü, iki yüzlü, ikide bir, ikide birde, bir iki, onikitelli, yetmiş iki millet
“iki” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...
i. (Eski Türk. ikki ) 1. Birden sonra, üçten önce gelen sayının adı. 2. Bu sayıyı gösteren rakam, 2, II. 3. (Ay isimleriyle kullanıldığı zaman) Ayın ikinci günü. 4. Günün yirmi dört saatinin gece yarısından sonraki ikinci ve on dördüncü saatleri: “İkide buluşalım.” 5. sıf. Birden bir fazla olan: Baktım süzülüp geçti açıktan iki sandal (Yahyâ Kemal). 6. Sıra sayı sıfatı olarak kelimenin sonuna getirilmekteyse de bu söyleyiş Türkçe değildir. Doğrusu bölüm 2 değil 2. bölümdür. 7. Azlık ifâde eder: “İki adımlık yer.” “İki karış kumaş.” “İki lokma yiyelim.” “İki para etmez.” ѻ İki ahbap çavuşlar: Çok iyi anlaşan, her zaman her yerde birlikte görülen iki kimseden bahsedilirken latîfe yollu kullanılır: Küçük kız, gevezeliğe lüzum yok, biz seninle iki ahbap çavuşlar olduk (Reşat N. Güntekin). İki âlem: İki cihan: İki âlemde Necâtî sana bir yâr yeter / Bermurâd olmaz ol iş anda ki server çok olur (Necâtî Bey – Ş.A.D.). Eylesin fazl u kemâliyle anı hayrü’l-halef / İki âlemde azîz etsin Hudâ-yı zü’l-Celâl (Firâkî – Ş.A.D.). İki analı kuzu: Annesi babası hayatta olan tâlihli çocuk. İki arada bir derede: Durum hiç uygun olmadığı halde, bir fırsatını bularak: “İki arada bir derede gelinini çekiştirmekten geri kalmadı.” İki arada kalmak: Birbirine zıt davranan iki kimseden hangisine uyacağını bilememek, bir tercih yapamamak. İki ateş arasında kalmak: Çok güç durumda kalmak: Düşman bu hâli görünce şaşırdı, iki ateş arasında kaldığını anladı (Ömer Seyfeddin). İki ayağını bir pabuca koymak (sokmak): Çok acele ettirmek, sıkıştırmak: Nerede o kadın? Hay Allah, hem adamın iki ayağını bir pabuca sokar hem kaçar (Reşat N. Güntekin). Şimdilik bu kadar aceleye, benim iki ayağımı bir pabuca koymaya mahal var mı? (Hüseyin R. Gürpınar). İki başlı ejder: mec. Büyük dert. İki baştan: İki tarafın ortak tutumu ile: “Dirlik düzenlik iki baştan olur.” Olur hürmet birâder iki baştan (Güvâhî – Ş.A.D.). İki bir: Tavla ve zar oyunlarında atılan zarlardan birinin ikiyi, diğerinin biri gösteren taraflarının üste gelmesi şeklindeki oyun sayısı, düyek: Düşeşle gülüyor, iki birle somurtuyorlar (Yusuf Z. Ortaç). İki büklüm: Öne doğru bükük vaziyette, iki kat: Mescit odasının önündeki taş yalakta iki büklüm abdestini tâzeliyordu (Ömer Seyfeddin). Alçak kemerli kapıdan eğilerek geçti, doğrulmayı akıl etmeden iki büklüm yürüdü (Kemal Tâhir). İki cambaz bir ipte oynamaz: O kurnaz, bu kurnaz, burası ikisine dar gelir, aynı yerde aşık atamazlar. İki câmi arasında beynamaz (bînamaz) kalmak: İki yoldan hangisini seçeceğini şaşırmış durumda, tereddüt içinde ve kararsız kalmak. İki cihan (dünya, âlem): Dünya ile âhiret: “İki cihan pâdişâhı Hz. Muhammed.” “İki cihanda aziz ol.” Gönül Çalabın tahtı Çalap gönüle baktı / İki cihan bedbahtı kim gönül yıkar ise (Yûnus Emre – Ö.T.S.). İki cihan fahri duâ eyledi (Pir Sultan Abdal). Aşkını eyle iki âlemde bana âşinâ (Niyâzî-i Mısrî). Bir Gālib-i müznib mi kalır görmeye ihsan / Hak’tan ki iki âleme rahmetsin efendim (Leskofçalı Gālib). İki dünyâda azîz eylesin Allah da seni (Mehmet Âkif). İki çıplak bir hamamda yakışır: İki yoksulun evlenmesindeki zorlukları anlatmak için kullanılır; sen yoksul, o yoksul, bir araya gelmeniz ancak hamamda yadırganmaz: Ben evlenmek taraftarıyım, ama her mürâcaatta iki çıplak bir hamamda yakışır diyorlar (Ahmet Râsim). İki çift lâf (lakırdı, söz): Birkaç söz: Efendim, başımı şöyle bir çıkardım; “Teftiş efendi, şu haylazları bir sustur, iki çift sözüm var” dedim. Ahâli sustu (Fahri Celâl). Muâyeneden sonra bütün Fransızca’mı kullanarak yarım yamalak iki çift lâf ettim tabii (Rauf Tamer). İki dilli: İki ayrı dilde olan: “İki dilli sözlükler.” İki dirhem bir çekirdek: Çok îtinâlı ve şık giyinmiş kimseler için kullanılır: Hemen herkes iki dirhem bir çekirdekti (Reşat N. Güntekin). Osmanlı altını iki dirhem bir çekirdek ağırlığında olduğu için bu tâbir meydana gelmiştir (Mehmet Z. Pakalın). İki el bir baş için: Herkes kendi başının çâresine kendi bakar: Kendini iyi kurtardın Abu. Ne yapalım, iki el bir baş içindir (Refî C. Ulunay). İki eli böğründe (kalmak): Çâresiz durumda (olmak), eli böğründe (kalmak): O ölünce iki elimiz böğrümüzde kaldı (Reşat N. Güntekin). İki eli (kızıl) kanda olsa: Elindeki iş ne kadar önemli olursa olsun, en sıkışık zamanında bile: İki eli kanda olsa bir vakit namazını kaçırmazdı (Reşat N. Güntekin). İki elin kanda olsa gel diyor (Orhan V. Kanık). İki eli yakasında olmak: Kendisine haksızlık eden bir kimseyi affetmeyip kıyâmette bile dâvâcı ve şikâyetçi olmak: Yokluk yüzünden evlâtlarım birer birer dökülmeye başlarsa iki elim on parmağım yakasındadır (Reşat N. Güntekin). Yarın merâsimde ben velîahtın atının dizginlerini tutup yedekledikten sonra îtiraz edenin iki elim yakasında olur, ölmüş olsam bile (Mustafa N. Sepetçioğlu). İki elim yanıma gelecek: Bir gün öleceğim, onun için haktan, doğrudan ayrılmam: Benim de iki elim yanıma gelecek. Sizi aldatıp da ne kazanacağım! (Hüseyin R. Gürpınar). İki geçeli (keçeli): Karşı karşıya dizilmiş, iki sıra hâlinde: Tek kapıdan çıktım yüzüm peçeli / Ahbaplar oturmuş iki keçeli (Türkü). Bütün sokaklarımız, caddelerimiz iki keçeli kahve, berber, bakkal, aşçı dükkânlarıyle doludur (Fâik Reşat). Hatta önünde iki keçeli kadın ve erkek bir saray kalabalığının ipek hışırtıları ve sırma pırıltıları içinde… (Refik H. Karay). İki gözü iki çeşme: Gözlerinden durmadan yaşlar boşanarak ağlama durumunu anlatmak için kullanılır: Hizmetçi kız gördüğü şeyin dehşetinden dili tutulmuş, iki gözü iki çeşme aşağıya iniyor (Ahmet H. Tanpınar). Benim hınzırı aldım aşağı, götürdüm kütüphâneye, iki gözü iki çeşme, öldürün beni paşa babacığım der durur (Fahri Celâl). Bir tren sesi duymaya göreyim iki gözüm iki çeşme (Orhan V. Kanık). İki gözüm (İki gözümün) nûru (bebeği): Çok sevilen bir kimseden bahsedilirken veya böyle bir kimseye hitap edilirken kullanılır: Ay efendim benim ay iki gözüm / Benim gözüm nûru gönlüm sürûru (Kul Mehmed). Vay iki gözüm diye iltifat etti (Refik H. Karay). Ah kardeşim, ah iki gözüm, açlıktan ölecek, ah sizde hiç merhamet yok mu? (Mustafa N. Sepetçioğlu). İki gözüm önüme aksın – İki gözüm kör olsun: Gözler üzerine edilen bir yemin: İki gözüm önüme aksın ki ondan başka kimsede gönlüm yok (Bediî Fâik). İki günde bir: Gün aşırı. İki günün başı: Üzerinden çok zaman geçmeden, sık sık, Allah’ın günü. İki hırtı bir pırtı: Bir değer taşımayan öteberi kabîlinden eşyâ. İki iki: Tavla ve zar oyunlarında, atılan zarlardan ikisinin de ikiyi gösteren taraflarının üste gelmesi şeklindeki oyun sayısı, dübara. İki kapılı han: Dünya: Dünyâya geldiğim anda / Yürüdüm aynı zamanda / İki kapılı bir handa / Gidiyorum gündüz gece (Âşık Veysel – Ş.A.D.). İki kat: 1. İki büklüm: Yolun ucundan âdeta iki kat geliyordu (Ahmet H. Tanpınar). 2. İki misli: “Ücretini iki katına çıkardım.” İki keçeli: İki geçeli. İki kere iki dört eder: Çok kesin ve doğruluğu apaçık görülebilen şeyler için kullanılır. İki lâf etmek: 1. Sohbet etmek, konuşup dertleşmek: Bir kakuleli kahve içerim, iki lâf ederim, içim açılır (Aka Gündüz). 2. Bir husus hakkında düşündüklerini söylemek: Orada da bir Barolar Birliği yok mu? Varsa başkanı iki lâf edemedi mi? (Rauf Tamer). İki lâfı (lakırdıyı) bir araya getirememek: İki sözü bir araya getirememek. İki nokta: Üst üste konan iki nokta (:) şeklindeki noktalama işâreti. İki öküze saman verecek hâli olmamak: Sersem ve beceriksiz olmak. İki paralık: Bir değeri olmayan şeyler için kullanılır: “İki paralık adam.” “İki paralık malzeme.” İki paralık etmek: Rezil etmek, îtibârını düşürmek: Yarın çoluğa çocuğa Sarı Hoca ağladı diye anlat emi? Anlat da Sarı Hoca’yı iki paralık et (Mustafa N. Sepetçioğlu). İki paralık olmak: Rezil olmak, çok utanılacak duruma düşmek: Zâten böyle yapmaya kalktıkları zaman kamu oyu karşısında iki paralık olurlar (Ahmet Kabaklı). İki rahmetten biri: Çok ağır hastalar için “ya iyileşir ya ölür kurtulur” anlamında kullanılır. İki sağırlar birbirini ağırlar: Birbirlerinin sözlerini anlamadıkları halde anladıklarını zannederek karşılıklı konuşmaya devam eden kimseler hakkında kullanılır. İki satır dertleşmek (konuşmak): Konuşup dertleşmek, sohbet etmek. İki satır yazmak: Kısa bir yazı (mektup, bilgi notu vb.) yazmak: Emir Bey, gelmiyor, malını aynı paraya geri alabilecekken almıyor, bacısına iki satır yazıp “kendine gel”, demiyordu (Ayla Kutlu). İki seksen uzanmak: Sırt üstü yatmak. İki seksen uzatmak: Bir kimseyi dövüp yere sermek. İki sözü (lâfı, lakırdıyı) bir araya getirememek: Düzgün konuşamamak, maksadını anlatamamak. İki şıktan biri: Başka yol yok, bu iki çözüm yolundan birini seçmek gerek. İki takla bir bakla: Olsun bitsin der gibi çok süratli namaz kılındığı zaman söylenir. İki tek atmak: Birkaç kadeh içki içmek: Elâlem huzûrunda fütur etmeden akıllarına estiği zaman gelir, iki tek atarlar (Sait Fâik). İki ucu boklu değnek: İşin elle tutulacak tarafı yok, hangi tarafı tutsan berbat. İki ucunu bir araya getirememek: Gelirini giderini denkleştirememek, işini yoluna koyamamak. İki yakası bir araya gelmemek: Maddî sıkıntıdan, borçtan kurtulamamak, gelirini giderini denkleştirememek: Ve her zamanda kocasına iki yakası bir araya gelemeyeceği için acınırdı (Sâmiha Ayverdi). Bugün kazanır, bugün yer. Ekmeğini taştan çıkarır. Onun için iki yakası bir araya gelmez (Burhan Felek). İki yüzlü: 1. İki tarafı da kullanılan (kumaş). 2. Bk. İKİ YÜZLÜ. İkide bir (birde): Sık sık: Otomobili ikide bir durdurup erkek, çocuk, kadın, kimi görürsek soruyorduk (Refik H. Karay). İkide birde bana ne olacağımı sorar (Reşat N. Güntekin). İkisi aynı (bir) kapıya çıkar: Şu veya bu şekilde aynı sonuca varır: İnsan oğlu gülünç olmak için doğmamışsa gülünç etmek için doğmuştur. İkisi aynı kapıya çıkar (Sait Fâik). İkisi (İkisinin) ortası: Ne çok fazla ne çok az, ne çok büyük ne çok küçük.