İlişkililer büyük –ğü · Bi dünya · bi' dolu · kamyon dolusu · key · çoklaşmak · çoklu · çoklamak · değin · derya gibi · acayip · bol bol · +14 ›
Açıklama
büyük.
Örnek
'çok kardeş'
Kaynak K E Berki, İbradı, Antalya
Kişi K E Berki
İlişkililer büyük –ğü · Bi dünya · bi' dolu · kamyon dolusu · key · çoklaşmak · çoklu · çoklamak · değin · derya gibi · acayip · bol bol · +14 ›
büyük.
'çok kardeş'
Kaynak K E Berki, İbradı, Antalya
Kişi K E Berki
Daha yukarıda olan daha aşağıda olana sürekli bir gibi görünür; daha aşağıdaki de daha yukarıdakine birçok gibi görünür.
... @@ VÜS'AT[: Genişlik, bolluk. | Para durumu. | Boş meydan, fırsat. | Genlik.]
Sözcük. İLE/VE/DEĞİL/||/>< Anlam. "Yargı". İLE/DEĞİL/YERİNE/>< Adâlet. Geveze. İLE/DEĞİL/YERİNE/>< Konuşan. Sevişen. İLE/VE/DEĞİL/||/>< Seven. Yürüyen. İLE/VE/DEĞİL/||/>< İlerleyen.
Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.465 sözcük →
Öncesine gelebilecekler: ç ile biten 230 sözcük →
“çok” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...
1. Sayı, nicelik, değer, güç, derece vb. bakımından büyük ve aşırı olan; hayli, az karşıtı
2. Aşırı bir biçimde; fena (I)
Birleşik sözler: çok anlamlı, çok ayaklılar, çok başlı, çokbilmiş, çok çok, çok düzlemli, çok eşli, çok fazlı, çok geçmeden, çokgen, çok gizli, çok gözeli, çok hücreli, çok karılı, çok katlı, çok kısa dalga, çok kocalılık, çok milletli, çok ortaklı, çok partili, çoksatar, çok sesli, çok sözlü, çok şiddetli fırtına, çok tanrıcı, çok tanrılı, çok taraflı, çok terimli, çok uluslu, çok yanlı, çok yıllık, çok yönlü, çok yüksek gerilim, çok yüzlü, az çok, birçok, pek çok, birçoğu
“çok” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...
sıf. (Eski Türkçe’de geçmez, ilk defa Hârezm Türkçesi’nde ortaya çıkmıştır) 1. Miktârı, derecesi ve niteliği belli bir ölçünün üstünde bulunan, az olmayan, fazla, ziyâde: Düşman çok, asker az (Nâmık Kemal). Elimi çok dallı bir ağaç gibi / Tutarım gölün üstüne (Orhan V. Kanık). 2. (Zaman, mesâfe… için) Uzun: “Çok vakit aldı.” “Çok yol yürüyemezsin.” “Çok mesâfe var.” 3. zf. Belli bir ölçünün üstünde: “Çok ağladı.” “Çok konuştum.” Çok çalıştı, emsalsiz işler meydana getirdi (Ömer Seyfeddin). Taşır çok yüklü dallar / Alevden portakallar (Yahyâ Kemal). ♦ i. 4. Çok olan şey, çok şey: “Aza sormuşlar nereye, çoğun yanına demiş.” Azdan az olur, çoktan çok (Nâmık Kemal). Az ümit edip çok elde etmek hayâtın hakîkî sırrıdır (Peyâmi Safâ). 5. Büyük bir kısım, büyük bir parça: “Çoğunu ben aldım.” Akşam yaptıklarımın çoğundan haberim yok (Hüseyin R. Gürpınar). Masaların çoğunda İngiliz zâbitleri oturuyordu (Refik H. Karay). ѻ Çok başka: Büsbütün değişik, büsbütün farklı: Bu evlerde yaşadığımdan çok başka bir hayat tahayyül ederdim (Ahmet H. Tanpınar). Çok bilmiş: 1. Ukalâ. 2. Kurnaz, sinsi: Onu alık zannettikti. Meğer alık biz kendimiz imişiz, ne çok bilmiş imiş (Hüseyin R. Gürpınar). 3. (Çocuk için) Kendinden umulmayacak şeyler söyleyecek şekilde erken gelişmiş. Çok çok: 1. Çok fazla, pek çok: Hükûmetimizle ilgili yapılan güven oylaması sonucunda gösterdiğiniz kabule şahsım, Kabinem adına özellikle çok çok teşekkür ediyorum (TBMM). 2. Süre veya miktar olarak tahmini en fazla miktar, Olsa olsa, en çok : “Çok çok elli lira eder.”. Çok çok iki yıl sıkıntı çekersin Kenancığım, ondan sonra artık sırtınız yere gelmez (Vedat Türkali). Bu örneklerin kolayında zorunda, yaygınında özgününde hiçbirinde edebiyat yok. Bunlar kelimenin kelimeyle çok çok cümle düzeyinde kurduğu bağlamlar (Türk Dili). Çok defa: Genellikle, umûmiyetle, ekseriya, çoğu zaman. Çok geçmeden: Az bir zaman sonra. Çok görmek: (Birine bir şeyi) Yakıştıramamak, lâyık bulmamak, fazla bulmak: Dünyâda beni her eğlenceden mahrum ettin. Geceki rahâtımı da çok görüyorsun (Nâmık Kemal). Türklüğe Bizans’ın pâyitahtına vâris olmayı çok gören bâzı müverrihler… (Yahyâ Kemal). Bir balık kafasını bana çok görürsün (Sait Fâik). Çok olmak: Fazla ileri gitmek, haddini aşmak: Hiddetlenen Âsım Bey: –Canım Behzat, otur Allah’ını seversen… Artık çok oluyorsun. Böyle şeylerden bahsetmeye doğrusu müsâade olunamaz… diye bağırdı (Fahri Celâl). Artık bu kadın çok olmuştu (Mustafa N. Sepetçioğlu). Çok şey: Şaşılacak şey, garip, tuhaf. Çok şükür: Allah’a şükürler olsun ki: Çok şükür bir kadın sesi… (Yusuf Z. Ortaç). Bir insan daha var çok şükür evde (Orhan V. Kanık). Ve sonunda çok şükür, işveyle “peki” dedi o küçük dudakları (Enis B. Koryürek). Çok var: Uzun zamandır, epeydir: Çok var böyle toz pembe görmemiştim dünyayı / Yeniden kavak yelleri esiyor başımda (Cahit S. Tarancı). Çok yaşa: Bir hizmet karşısında teşekkür yerine söylenen hayır duâ sözü. Çoğa kalmaz: Uzun sürmez, biraz sonra. Çoğu gitti, azı kaldı: “İşin önemli kısmı bitti, artık kalan kısmı kolay hallolur” anlamında cesâretlendirme sözü. Çoğu zarar, azı karar: “İfrâta kaçmamak gerek” anlamında söylenir. ● Çoğu zf. (İyelik eki kalıplaşmasıyle) halk ağzı. Çok defa, ekseriya, çoğunlukla: “Alış verişe çoğu ben giderim.” ѻ Çoğu zaman (kez) : Çoğunlukla, genellikle, çok defa: “Çoğu zaman onunla burada karşılaşırız.” ● Çoktan – Çoktandır zf. (Ayrılma hâli ekinin kalıplaşmasıyle) 1. Uzun zamandan beri, bir hayli zamandır: Çoktan esîr-i bend-i belâ-yı firâkınım (Muallim Nâci). Çoktandır tekneyi aldı sular / Çoktandır ümitler sende ölüm (Câhit S. Tarancı). 2. Çok zaman evvel, çok önce: Güneş çoktan batmıştı (Refik H. Karay). Tehlikeli devreler çoktan atladı (Kerîme Nâdir).