İlişkililer çapa
Örnek
bak oğlan da koca bir lenger peynirle / askerden döndü eve
Kaynak MG, 71
İlişkililer çapa
bak oğlan da koca bir lenger peynirle / askerden döndü eve
Kaynak MG, 71
Yayvan ve kenarları geniş büyük bakır kap Bu kabın alabileceği miktarda olan Gemi demiri
(I) bk. ilenger (I) @@ (II) Kayık çapası. (Yenice *Gelendost -Isparta)
Genellikle, içinde bir şey yıkamak için kullanılan, metal ya da plastikten, yayvan kap. İLE Yayvan ve kenarları geniş, büyük bakır kap. | Bir lengerin alabileceği miktarda olan. | Gemi demiri.
Ardından gelebilecekler: r ile başlayan 528 sözcük →
Öncesine gelebilecekler: l ile biten 1.116 sözcük →
“lenger” sözcüğünün geçtiği bazı FaRkLaR ve ilişkiler... FaRkLaR.net
“lenger” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...
Köken: Farsça lenger
1. Yayvan ve kenarları geniş, büyük bakır kap
2. Bu kabın alabileceği miktarda olan
3. Gemi demiri
(I) 1. bk. ilenger (I)
(II) Kayık çapası. (Yenice *Gelendost -Isparta)
‘gemi demiri’
Türkçede ‘yayvan ve kenarları geniş, büyük bakır kap’ olarak da geçer. Ağızlarda ilenger olarak kullanılır.
~ Az lǝngǝr. lövbǝr olarak da geçer. -Tkm leŋŋer ‘kuyu çıkrığı; safra’.
< Far langar ‘gemi demiri’. Farsçada ‘yoksullara yemek verilen yer’ olarak da kullanılır. Bu yerlerde yoksullara yemek konan kaba langarî adı verilir. Türkçede de bu kaba lengerî sahan adı verilmiştir. Sonradan bu ad lenger olarak yayılmıştır.
Balkan dillerine de geçmiştir.
“lenger” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...
( ﻟﻨﮕﺮ ) i. (Fars. lenger ) deniz. Gemileri durduğu yerde tutabilmek için denize atılan demir zincir ve ucundaki çapa, gemi demiri: Pes bu lengerdir gemiyi eğleyen / Gerçi Allah’tır belâdan bekleyen (Âşık Paşa). Ger karâr ister isen salgıl denize lengeri (Kadı Burhâneddin). Yaşımız deryâ eder komaz hevâya uyduğum / Zâti’yâ bu fülk-i dilde hîç lenger görmedik (Zâtî). Rüzgâr onu kovuyor, haberi olmadan lengerler alınıyor, yelkenler şişiyor ve uzaklaşıyordu (Ahmet H. Tanpınar). ѻ Lenger almak (kaldırmak): 1. (Gemi) Demirini alıp hareket etmek, demir almak: Ben kaldım o söz lebimde kaldı / Keştî-i murâd lenger aldı (Şeyh Gālib). 2. mec. Uzun müddet kaldığı yerden ayrılmak: Demek oluyor ki artık İstanbul’da işiniz kalmadı. Hemen bir iki güne kadar lengeri kaldırırız (Ahmed Midhat Efendi). Lenger atmak (bırakmak, bağlamak): 1. (Gemi) Demirlemek, demir atmak: Çü lenger bırakır suda durur / Kara pîl gibi sanki pusuda durur (Hoca Mes’ud). Fülk-i dil deryâ-yı aşkın içre lenger bağlamış (Zâtî). Sarayburnu’nda lenger bırakıp tabl u erganunlar çalıp… (Evliyâ Çelebi). 2. mec. (Bir kimse) Gittiği yerde çok kalmak, uzun süre oturmak. ● Lenger-endaz ( ﻟﻨﮕﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ) birl. sıf. (Fars. endāz “atan” ile) 1. Demir atmış (gemi): Hüseyin Fellâh İstanbul’da iken sefîne dahi Galata önünde lenger-endaz idi (Ahmed Midhat Efendi). Bir kenarda lenger-endaz, zincirleri paslı, boyası soluk, midyelere miskinhâne olmuştu (Refik H. Karay). Konuşurken karşımızda lenger-endaz Ertuğrul Yatı’na birçok muşlar yaklaştı (Yahyâ Kemal). 2. mec. Bir yerde uzun süre kalan, uzun uzun oturan (kimse).
( ﻟﻨﮕﺮ ) i. (Fars. lenger “aş evi, imâret” ve nispet eki -і ile lengerі “aş evlerinde bulunan ve fakirlere yemek verilen büyük bakır sahan”dan) 1. Büyük, yayvan, kenarları geniş bakır yemek kabı [Toprak ve tahtadan olanları da vardır]: Etli pilâv lengeri, yoğurt çanağı ortaya kondu (Safiye Erol). İri bir lengerin içinde Mahmûdiye altınları gibi parlak yumurtalar bağdaş kuran hocaların önüne kondu (Fahri Celâl). Liya sol elinde bir tahta lenger, ötekinde ağzından duman çıkan iri bir bakır ibrikle kapıda durmuş gülümsüyordu (Kemal Tâhir). 2. Tarîkat ehlinin giydiği taçların başa geçen kısmı.