i. (Ar. menḳal “portatif soba”) Toprak, saç, bakır, pirinç vb.nden yapılıp içinde kömür yakılarak veya yanmış ateş konularak oda ısıtma, yemek pişirme gibi işlerde kullanılan, ayaklı ve taşınabilir ısıtma aracı: Al sen şu eti doğra da ben gidip mangalı yakayım (Fâik Reşat). Aşağı indim, çaydanlık bakır mangalın kenarında küle gömülmüş, demleniyor (Yusuf Z. Ortaç). Ağalar da birer ikişer mangalın başına toplanarak yârenliğe koyulurlardı (Sâmiha Ayverdi). ѻ (Bir kimsede) Mangal kadar yürek olmak: 1. Çok yürekli, çok cesur olmak: Yâhu bu bizim Hophop Kadı’da meğerse mangal kadar yürek varmış (Kemal Tâhir). 2. Çok geniş, çok gamsız olmak. Mangal kedisi gibi: Uyuşuk, tembel. Mangalda kül bırakmamak: Bağırıp çağırarak yapamayacağı şeyler söylemek, yüksekten atmak: Fakat bu arada sendika patronu yine mangalda kül bırakmıyor (Rauf Tamer).