( ﻧﺸﺌﻪ ) i. (Ar. neşve “çakırkeyf olmak”tan neş’e ) [Kelimenin 4. anlamı neş’et “meydana gelmek”tendir] 1. Gönülde duyulan ve dışa vuran ferahlık hâli, üzüntüsü olmamaktan ileri gelen ve kendini çeşitli şekillerde belli eden iç ferahlığı, sevinç, sürur: Fakat doktorun neşesi çabuk kaybolmuştu (Peyâmi Safâ). İnsanlar neşe nedir artık bilmiyor (Yâkup K. Karaosmanoğlu). Bu garip neşenin sebebini anlamadım (Reşat N. Güntekin). 2. Hafif sarhoşluğun verdiği keyif, neşve: Neş’e-yi câm-ı leb-i cânâneye bîgânedir / Ol dil-i hûşyâr kim peymâneye bîgânedir (Leskofçalı Gālib). 3. Bâzı güzel durumların insanda uyandırdığı mânevî zevk, neşve: Zîra bütün bu tarîkatlar arasında mânevî bir râbıta mevcuttur. Bunlar, aynı yoldan yürüyen ve nihâyet teslik tarzlarında, neşede ve birtakım merâsimde ayrılan tarîkatlardır (Sâdeddin N. Ergun). 4. Yeniden doğma, yeniden meydana gelme. Bk. NEŞET. ● Neş’e-bahş ( ﻧﺸﺌﻪ ﺑﺨﺶ ) birl. sıf. (Fars. baḫş “bağışlayan” ile) Neşe veren, neşelendiren: Neş’e-bahş-ı âlem-i lâhût olur sahbâ-yı rûh / Nefha-i la’l-i lebinde var ise eczâ-yı rûh (Leskofçalı Gālib). ● Neş’e-dar (-yab) ( ﻧﺸﺌﻪ ﻳﺎﺏ – ﻧﺸﺌﻪ ﺩﺍﺭ ) birl. sıf. (Fars. dār “sâhip olan” ve yāb “bulan” ile) Neşeli, keyifli: Sürâhî-veş dizildi lâleler sahn-ı çemenzâra / Temâşâ eyleyip bu bezmi diller neş’e-dâr oldu (Fıtnat Hanım). Neş’e-dâr-ı bâde-i nûr-i tecellâdır gönül / Sanki Tûr üzre yatar mestâne Mûsâ’dır gönül (Leskofçalı Gālib). Kan ağladıkça hecr ile ben neş’e-yâb olur / Mey mi sanır aceb o şûh eşk-i âlimi (Leskofçalı Gālib). İçlerinde neş’e-yâb olan biri var idiyse o da enişte idi (Ahmet Râsim). ● Neş’e-efzâ (-fezâ) ( ﻧﺸﺌﻪ ﻓﺰﺍ ) birl. sıf. (Fars. efzā > fezā “arttıran” ile) Neşe arttıran: Hayâtın elbette kolay ve neş’e-fezâ bir seyâhat olmayacak (Tevfik Fikret). ● Neş’e-mend ( ﻧﺸﺌﻪ ﻣﻨﺪ ) tür. sıf. (Fars. -mend ekiyle) Neşeli: Neş’e-mend etmiş bizi bir vech ile feyyâz-ı aşk / Kim kazâ nâ-âşinâ takdîr hâlâ bî-haber (Leskofçalı Gālib). ● Neş’e-nisar ( ﻧﺸﺌﻪ ﻧﺜﺎﺭ ) birl. sıf. (Ar. niѕār “saçan” ile) Neşe saçan: Bir çiçek gibi etrâfa neş’e-nisar olan çehresinden… (Sâmipaşazâde Sezâî).