Sözlük › S › sağmal

sağmal

s./a.sağ+malhayvan

İlişkililer sağmallık -ğı · sağ · sağmak · inek -ği · sağlatmak · sağkalım · sağlak -ğı · sağılı

Açıklama

sağılır inek.

Örnek

Kadıköy Altıyoldaki boğa yontusu kınuşuluyor. Trabzonda da inek heykeli vardı. Geçen akşam gelip gelip onunla resmini çekiyorlardı. Ben de boğanınkini çektim. Bu da Trabzonun sağmal ineği!
Evimizin önü ova yazılı / Neçe yiğidimiz yanı tazılı / Koyunumuz gelir körpe kuzulu / Karışmış sağmalı yozunan gelir.
kapısı herkese açık / ve işlek / bir yaza giriyoruz gelinciklerden / üstümüzde sağmal gök / altımız toprak çimen.

Kaynak Dadaloğlu | Ruşen Hakkı, 1980, 26

Kişi Dadaloğlu · Ruşen Hakkı

Yıl/Tarih 1980

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler sağmallık -ğı

“sağmal” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “sağmal” ile ilişkili sözcükler

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

eşit (=)SAĞMAL =

süt veren, sağılan

fark (ile)SAĞMAL ile/||/<> SAĞMALLIK

Süt veren, sağılan; sağımlı, sütlü. Bol süt veren inek. Sömürülen, kendisinden çıkar sağlanılan (kimse, ülke vb.). @@ Sağmal olma durumu.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: l ile başlayan 432 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: s ile biten 452 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“sağmal” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Süt veren, sağılan; sağımlı, sütlü

2. Bol süt veren inek

3. Sömürülen, kendisinden çıkar sağlanılan (kimse, ülke vb.)

Birleşik sözler: sağmal inek

Etimoloji Sözlüğü

‘süt veren, sağılan’

~Az sağmal.
Ramstedt’e göre (KWb 317b) Moğolcadan alınmıştır (Moğ saġamal). Şçerbak (İRLTJa 112) da Moğolcadan geldiğini dile getirmiştir. -mal ~ -mel ekinin Moğolcada yaygın olarak kullanıldığını biliyoruz (Clauson: Studies 203). Ancak bu ekin Türkçede de geçtiğini görüyoruz. Ağızlarda göçmel ‘bir yere sonradan gelen (kimse)’ (göç- + -mel) olarak kullanılır. Özellikle Kırgızcada -mal (~ -mel) eki sıklıkla geçer: bıçmal, bütömöl, kösömöl, közömöl, okumal, sınamal, tanımal, ulamal. o bakımdan Ramstedt’in açıklaması tartışmaya açıktır. Bu ek üzerine bilgi almak için bk. Tatarintsev: Vlijanie 29.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“sağmal” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

SAĞMAL

sıf. ve i. ( sağ-mak ’tan işlek olmayan - mal ekiyle; Moğ. saġamal ’dan geldiği de ileri sürülmektedir ) Süt veren, sütü sağılan (inek). ѻ Sağmal inek: mec. Devamlı olarak sömürülen, kendisinden çıkar sağlanan kimse, ülke vb.: Ne o kızdın mı? –Hayır, anlarım ammâ ki neyi / Sağdınız siz asırlarca o sağmal ineği (Mehmet Âkif’ten).

lugatim.com/s/SAĞMAL
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp