Sözlük › S › sağ

sağ

a.

İlişkililer Sağlamak · sağlaşmak · sağdaş · sağlak -ğı · sağlatmak · sağmal · sağkalım · sağılı · teyzemin sağ taşağı · Siz (sen) sağ ben selamet · gümüş sağ olsun, altın gidekosun TDK · iş gelir sağ olan başa · +5 ›

Açıklama

  1. Yasin Ağanın yatıp kalktığı, üzeri sağ örtülü kerpiç huğun önünde durdu. .', OKemal, HÇ, 16 sağdan geri hareketi yapmak deyim geri dönmek
  2. 1. temiz, sağlkılı, sağlam. 2. sağ yön.
  3. sağlıklı kimse. Hasta zıddı.

Örnek

Yoluma devam etmek için bu çıkmazdan kurtulmak lazım... Bir sağdan geri hareketi yapıyorum...
"Abdülehad Nûrî (öl. 1651)nin "Bu yol cândan ferâğ ister / Ciğerde niçe dâğ ister / Buna bir kalb-i sâğ ister / Bu meydan özge meydandur." (İbrahim Baz'ın tezi) dörtlüğünün hali: "Bu yol cândan ferâh ister ciğerden nice cân ister / Buna bir kalb-i sağ ister bu meydân özge meydândur.", Abdülehad Nûri, ?"
Hayal meyal olmuş karşıki dağlar / Hastanın halinden ne bilir sağlar / Döşek melül yastık dahi kan ağlar / Selvi ağacı senin maralın hani, Aşık Kerem

Kaynak Güntekin, Damga, 81

Kişi Reşat Nuri Güntekin

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler sağdaş Sağlamak sağlaşmak
Dolaylı ilişkili sözcükler (2) dönmek örtülü
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (4 sözcük)

“sağ” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “sağ” ile ilişkili sözcükler

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

yerine / değilBASÎRET değil/yerine/= SAĞLAM/SAĞ/DOĞRU GÖRÜ

Doğru, akla uygun yargılar verme yeteneği. | Doğru ile yanlışı birbirinden ayırma ve doğru yargılama gücü.

fark (ile)SAĞ ile/ve SOL

Kalbin olduğu taraf soldur.

fark (ile)OMUZ: SAĞ ile/ve/<> SOL

Kişinin, %80'inin sağ omuzu, sol omuzundan düşüktür. İLE/VE/<> Kişinin, %20'sinin de sol omuzu, sağ omuzundan düşüktür.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: ğ ile başlayan 1 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: s ile biten 452 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“sağ” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

1. Vücutta kalbin bulunduğu tarafın karşısında olan, sol karşıtı

2. Bu taraftaki yön

3. Ekonomi ve siyasette gelenekçi (görüş)

4. Boksta sağ yumrukla vuruş

Birleşik sözler: sağ açık, sağ bek, sağ çıkarma, sağ eğilimli, sağ haf, sağ iç, sağ kanat, sağkol, sağ kol, sağ şerit, sağdan soldan, ortanın sağı

Güncel Türkçe Sözlük (2)

1. Sağlam, esen

2. Yaşamakta olan

3. ► katkısız

Birleşik sözler: sağbeğeni, sağduyu, sağ esen, sağgörü, sağistem, sağ para, sağ salim, sağ selamet, sağtöre, sağyağ

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“sağ” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

SAĞ (1)

sıf. (Orta Türk. [Oğuzca] sāġ ) 1. Vücutta kalbin bulunduğu tarafın karşısında olan. Karşıtı: SOL: Sağ gözü eylemesin sol göze Allah muhtac (Sünbülzâde Vehbî’den). Sağ elim arslan elim / Her hâli ayrı ayrı / Dillere destan elim (Câhit S. Tarancı). Haydi kızım, besmele çek de evvelâ sağ ayağını at dedi (Reşat N. Güntekin). 2. sıf. ve i. Bu tarafta bulunan (yön): Düşman sağ tarafa yığılmış geliyor (Nâmık Kemal). Sağında oturan iri, esmer genç sordu (Ömer Seyfeddin). Sağ ve sol cenah ağaları esir olmuşlar, ihtimal ki kesilmişlerdi de… (Ömer Seyfeddin). Bir hasta gibi sağdan sola, soldan sağa dönüyor (Yâkup K. Karaosmanoğlu). 3. Siyâset, ekonomi ve düşünce bakımından gelenekçi ve muhâfazakâr olan (görüş, kimse…). ѻ Sağ elinin verdiğini sol elin görmesin: Yaptığın iyiliği açıklama, gizli tut. Sağ eliyle sol kulağını göstermek – Sağ kulağını sol eliyle göstermek: Kolay yapılacak bir işi zor ve dolambaçlı yoldan yapmak. Sağ gözünü sol gözünden sakınmak (kıskanmak): Çok kıskanç olmak. Sağ kol: Savaşta merkezde bulunan kuvvetlere göre sağ tarafta bulunan askerî birlik, sağ cenah: Cebeci ocağının ilgāsından sonra yeni bir kānun ile meydana gelen cebehâne efrâdı sağ kol ve sol kol diye iki kısma ayrılıp kol kumandanlarına sağ kol ve sol kol bölük başıları denilmiştir (İsmâil H. Uzunçarşılı). Sağ kolda bozdu bozguna uğrattı düşmeni / Şîrâne bir taarruzu sevk eyleyen Sinan (Yahyâ Kemal). (Bir kimse birinin) Sağ kolu olmak: Her işini halleden en büyük yardımcısı durumuna gelmek: Benim sağ kolum oldun Nazmi (Reşat N. Güntekin).   Sağ yapmak: (Motorlu bir taşıtı) Direksiyonunu sağa çevirerek sağ tarafa yöneltmek. Sağa kaymak: Fikir, siyâset ve iktisatta sağ görüşe yönelmek. Sağa sola: Her tarafa: “Sağa sola başvurdu, iş bulamadı.” Şah, akla gelmedik canavarlarla sağa sola saldırıyordu (Ömer Seyfeddin). Selâm verdim sağa sola (Orhan V. Kanık). Sağa sola (Sağına soluna) bakmamak: Çevresine dikkat etmeden ulu orta hareket etmek. Sağdan geri etmek (dönmek): Geri dönmek zorunda kalmak. Sağdan soldan: Etraftan, her taraftan: Göze çarpar ölüm âyetleri sağdan soldan (Yahyâ Kemal). Fakat işe de pek aklı ermediği, daha doğrusu sağdan soldan bu işin haram olduğunu söyleyenler bulunduğu için bu hususta İstanbul’dan geldiğini bildiği hocanın fikrini almak istiyormuş (Ahmet H. Tanpınar). Sağı solu (belli) olmamak: Nasıl davranacağı önceden kestirilememek: Gözünü budaktan sakınmaz, sağı solu belli olmayan, kafası kızınca en sonunda söyleyeceğini en evvelden söyleyiveren azgın ataklardandı (Mahmut Yesâri). Sağına soluna bakmamak: Dikkatsiz davranmak. Sağını solunu bilmemek: 1. Çevresinde olup bitenleri farkedemeyecek durumda olmak: Nâgehan bir ses işitti kulağım / Gitti aklım bilmedim sağım solum (Süleyman Çelebi – Ş.A.D.). 2. Etrâfındaki şeyleri isâbetle değerlendirememek, düşüncesiz ve dikkatsiz olmak. Sağını solunu şaşırmak: Ne yapacağını, nereye gideceğini bilememek. ● Sağlı sollu birl. sıf. 1. Her iki tarafta bulunan, iki tarafta sıralanmış olan: İki sıralı çayhâneleri, hem iş hem keyif yeri olan berberleri, sağlı sollu tiyatroları aynı ipliğe dizilmiş tespih tâneleri gibi… (Sâmiha Ayverdi). 2. zf. Her iki taraftan: Yine geldi aşk elçisi / Yine doldu meydânımız / Yine teferrücgâh oldu / Sağlı sollu dört yanımız (Yûnus Emre – Ş.A.D.). Sağlı sollu hârdan hançer takınmış gûyiyâ / Zâhid-i yâbis-dimâğ ile eder peykâr gül (Necâtî Bey). Şimdi artık ben de her akşam sağlı sollu yerimi değiştiriyorum (Sait Fâik).

lugatim.com/s/SAĞ
SAĞ (2)

sıf. ve i. ( Orta Türk. [Oğuzca] sāġ ) 1. Yaşamakta olan, hayatta bulunan (kimse), diri, canlı: Gör ki neler gelir sağ olan başa (Pir Sultan Abdal). Ben bıraktığım zaman sağdı (Nâmık Kemal). Sağ iken düşsün mü dest-i düşmana bir kahraman (Muallim Nâci). ♦ sıf. E. T. Türk. ve halk ağzı. 2. Sağlam, sağlıklı, sıhhatli: Sağ baş yastık istemez (Atasözü). Bir zaman sağ gezdim bir zaman hasta (Pir Sultan Abdal). Başı pâre pâre dumanlı dağlar / Hastanın hâlinden ne bilir sağlar (Karacaoğlan). 3. Doğru, gerçek, sahih: Cümle işlerimde sağ iş yok-durur (Süleyman Çelebi). Çünkü ol hâs aldı andan sağ cevab (Velâyetnâme-i Hacı Bektaş – T. S.). Kamu fikrin savâb olsun yüzün ağ / Elin üstün yolun doğru işin sağ (Ahmed-i Dâî – T. S.). Eli kutlu dili tatlı işi sağ / Şeker bigi (gibi) içi ağ (ak) u taşı (dışı) ağ (Şeyhoğlu Mustafa). 4. Karışık olmayan, katkısız, hâlis: “Sağ yağ.” Ve sağ tuzu döğeler ve eleyeler (Müntehabü’ş-Şifâ – T. S.). ѻ Sağ ayakkabı değil: Güvenilmez, sağlam ayakkabı değil: Beni yabana atar eski pabuç gibi o yâr / Çıkma yoldan sağ ayakkabı değildir ağyâr (Belîğ’den). Sağ ayakkabı değilmiş sonradan bildim Fatin / İhtiyâr etti beni bir genç haffâfın yolu (Fatin Efendi’den). Sağ bırakmamak: Öldürmek. Sağ kalmak: Hayatta kalmak, ölmemiş olmak: Eğer sağ kalırsam bu tecrübe bana yeter (Reşat N. Güntekin). Sağ kalanlar güneşin adına neşîde söylüyorlardı (Ahmet H. Tanpınar). Erzurum Millî Mücâdele’ye önayak olmuş, Ermenistan zaferini idrak etmiş, yavaş yavaş sağ kalan hemşerilerini toplamaya başlamıştı (Ahmet H. Tanpınar). Sağ ol (olun): Çok yaşa, teşekkür ederim: Sağ olun soylu efendim, Allah zâtını belâdan korusun (Kemal Tâhir). Sağ olmak: Yaşamak: Dimezem Vâsıf-ı nâlende gibi zâr olasın / Bedduâ eylemezem sağ olasın var olasın (Enderunlu Vâsıf’tan). Han içinden dedi: Yazık küçük şehzâde / Sağ olsaydı gelecekti şimdi birlikte (Ziyâ Gökalp). Sağ olsun: 1. Birinin, aslında tenkit edilecek bir hâlini mâzur gören bir hoşgörü ifâdesi olarak veya bir sitemi yumuşatmak için kullanılır: “Sağ olsun, çok inatçı.” Eksik olmasınlar ama valla yoruldum Selman Bey. Ne ise sağ olsunlar (Bediî Fâik). 2. Güven duygusu ifâde eder: “O kadar parayı nereden bulacak? –Babası sağ olsun.” Sağ olsun ama benden ırak (uzak) olsun (yerinde olsun): Kötülüğünü istemem ama berâber olmak da istemem, birbirimizden uzak olalım daha iyi. Sağ sâlim (esen, selâmet): Sağ ve sağlam bir şekilde, başına kötü bir şey gelmeden, hiçbir zarara uğramadan: Dediler ey birâder sağ esen kal / Ki bize âl-i İblîs eyledi âl (Yahyâ Bey – Ş.A.D.). Gözlerin aydın Hisâlî ayağına yüz sürüp / Sağ esen geldi sabâ ol gözleri bîmârdan (Hisâlî – Ş.A.D.). İhtiyar babasına buraya sağ ve sâlim geldiğine dâir tel vuracakmış (Ömer Seyfeddin). Şu çocuk bir kere sağ sâlim dönse… (Ahmet H. Tanpınar).

lugatim.com/s/SAĞ
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp