Sözlük › S › soğan

soğan

a.

İlişkililer soğancı · soğan kırmalı ritüeli · Soğan yersen ağzın kokar! · Sonra... Sonradan sonra soğan doğra... · tıska · chimichurri · salata · haşlama · lolaz · çentmek

Açıklama

  1. Sonrasına soğan doğrumak deyim.
  2. korkak, biyolojik erkek

Örnek

Sonra... Sonrasına soğan doğrayalım bence. Gerçek BJKlıların kaçı yiyor bu oyunu bilmem ama namuslu insanlar herşeyin farkında.
Tek başınaydı. Sarhoştu da galiba. Gözleri yuvalarından nasıl fırlamış, yanakları nasıl al al olmuştu! Üç erkeğe, üç soğan erkeğine birer yumruk...

Kaynak STunalı, T, 8.9.2012 soğan erkeği | OKemal, HÇ, 25

Kişi Sedat Tunalı · Orhan Kemal

Yıl/Tarih 8.9.2012

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler soğancı
Dolaylı ilişkili sözcükler (3) chimichurri çentmek tıska

“soğan” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “soğan” ile ilişkili sözcükler

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)PIRASA ile/||/<> SOĞAN ile/||/<> SÜMBÜL ile/||/<> ZAMBAK ile/||/<> ZAMBAKGİLLER

(botanik) @@ Zambakgiller (Liliaceae) familyasından, gövdesi ve yaprakları sebze olarak kullanılan, soğanlı bir kültür bitkisi. @@

fark (ile)ANASI AĞLAMAK ile/||/<> ANASI TURP/SARIMSAK, BABASI ŞALGAM/SOĞAN ile/||/<> ANASI YERİNDE ile/||/<> ANASI DANASI ile/||/<> ANASI KILIKLI ile/||/<> ANASI ONU KADİR GECESİ DOĞURMUŞ

Çok sıkıntı çekmek, eziyet çekmek, bitkin duruma gelmek. @@ Ne olduğu belirsiz kişilerin çocuğu. @@ Anne gibi kabul edilen (kadın). @@ Soyu sopu, tüm aile. @@ Görüş, davranış, huy vb. bakımından annesine benzeyen. @@ Her işi rast giden,…

fark (ile)BULBE/SOĞAN/BASALA ile/||/<> OIGNON/ALLIUM CEPA/SOĞAN/BASALİYE ile/||/<> ONION/OIGNON/ALLIUM CEPA/ZWIEBEL/SOĞAN

(botanik) @@ (botanik) @@ Zambakgiller (Liliaceae) familyasından, soğanlı, yaprakları yuvarlak ve içi boş, çiçekleri uçta şemsiye şeklinde ve zarsı bir yapı ile çevrili, yaprakları taze olarak, gövdesi taze ya da kuru olarak yenen bir…

fark (ile)SOĞAN ile/ve/||/<> PIRASA

Zambakgillerden, yemeklere tat vermek için yumrusu ve yeşil yaprakları kullanılan güzel kokulu bitki. | Çiğdem, lale, zambak, sarımsak vb. bitkilerin toprak altındaki yumru kökü. İLE/VE/||/ Zambakgillerden, sapından ve yapraklarından…

fark (ile)SOĞAN ile BASAL

... İLE Soğan ve benzeri gibi kökler.

fark (ile)SOĞAN ile BELBÛS

... İLE Yabani soğan, sarımsak. Dağ soğanı. | Bir çeşit haşhaş.

fark (ile)SOĞAN ile/ve SARIMSAK

... ile/ve TÜRK-İ RÜSTÂYÂN

fark (ile)SOĞAN ile ARPACIK SOĞANI/KISKA

... İLE Tohumdan yetiştirilen ve tohumluk olarak kullanılan küçük soğan.

yerine / değilONION yerine SOĞAN
fark (ile)KAYA SARIMSAĞI ile/||/<> SARIMSAK ile/||/<> SOĞAN

Genç yaprakları sarımsak yerine kullanılan bir tür yaban sarımsağı Allium ampeloprasum

fark (ile)TAŞSARIMSAĞI ile/||/<> SARIMSAK ile/||/<> KÖRMEN ile/||/<> SOĞAN ile/||/<> AYI SARIMSAĞI

Genç yaprakları soğan yerine kullanılan bir tür bitki Allium scorodoprasum

fark (ile)MEDULLA OBLANGATA/MOELLE ALLONGÉE/MEDULLA OBLONGATA/NACHHIRN/SOĞANCIK ile/||/<> BULBE/SOĞAN/BASALA

(medulla oblongata), (Lat. medulla = ilik, Lat. oblongos =uzatılmış), Beynin son bölgesi olup omurilikle devam eder; son-beyin. | (botanik) | Yürek atışı, solunum ve kan basıncını kontrol eden omuriliğin beyne doğru olan uzantısı. @@…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: n ile başlayan 534 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: s ile biten 452 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“soğan” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Zambakgillerden, yumrusu ve yeşil yaprakları salata ve yemeklere tat vermek için kullanılan, acımsı, keskin kokulu bir bitki (Allium cepa)

2. Çiğdem, lale, zambak, sarımsak vb. bitkilerin toprak altındaki yumru kökü

Birleşik sözler: soğan çiçeği, soğan ekmek, soğan kebabı, soğan yahnisi, aksoğan, gök soğan, kuru soğan, taze soğan, yeşil soğan, ada soğanı, arpacık soğanı, çiçek soğanı, köpek soğanı

Biyoloji Terimleri Sözlüğü, 1998

Zambakgiller (Liliaceae) familyasından, soğanlı, yaprakları yuvarlak ve içi boş, çiçekleri uçta şemsiye şeklinde ve zarsı bir yapı ile çevrili, yaprakları taze olarak, gövdesi taze ya da kuru olarak yenen bir kültür bitkisi.

İng. onion · Fr. oignon · Alm. Zwiebel · Lat. Allium cepa

Etimoloji Sözlüğü

‘yemeklere tat vermek için yumrusu ve yeşil yaprakları kullanılan bir bitki (Allium cepa)’ / ‘çiğdem, lale, zambak, sarımsak gibi bitkilerin toprak altındaki yumru kökü’

~ Az soğan. -Tkm soğan. -TatK suğan. -Bşk huğan. baştaki s-’nin Başkurtçada h-’ye çevrilmesi kuraldır. -Nog soğan. -Krg soğon. Kırgızlar soğana piyaz adını da verirler. -SUyg suxan. -Alt, Tel soğono. Teleütler oğono biçimini de kullanırlar. Räsänen (V 357b) Ramstedt’e uyarak (? işaretiyle) Moğolca soŋgina’dan alındığını belirtmiştir. -Tuv soğuna. -Alt sōno. -Kuğ sokına. -Çuv suxan.
Kazakça, Karakalpakça, Kırgızca, Özbekçe gibi çağdaş diyalektlerde soğan’ın yerini Farsça piyaz biçimi almıştır. bk. piyaz.
Türkçeden Moğolcaya soŋgina olarak geçmiştir (Clauson: Studies 231). Ramstedt (NyK 42: 232; KWb 331b) Moğolca soŋgina’yı Türkçe soğan vb. biçimlerle birleştirmiş, ? işaretiyle Çince tsuŋ biçimini de vermiştir. Brockelmann (OGM) soğan (53. §) ve soğun (57, 62. §) biçimlerini -gan ve -gun ekleriyle yapılmış türevler arasında saymıştır. Dmitriev’in soğan’ı Moğolca bir alıntı sayması yanlıştır (DAN B, 1926, 68). Damdinov (Sanjeev Arm 52) da soğan’ın Moğolca soŋgina karşılığına ağırlık vermiştir. bk. Tatarintsev: Vlijanie 26. Dmitrieva (ST l, 1977, 70) Uygurca soygan biçimini göz önüne alarak Türkçe soy- kökünden geldiğini ortaya atmıştır. İlk bakışta bu açıklama düşündürücüdür. Ancak Laufer (T’oung Pao 17: 96-99) Çincede soğana verilen ts’uṅ ve suan (sun, suṅ) adlarının tarihî bakımdan bir yolla Türkçe soğan, soğun biçimlerine bağlı görünmesini ilginç bulmuştur.
Clauson’a göre (ED 245a) Uygurca osğun ‘soğan’ göçüşmeli (métathétique) bir biçimdir. Çağdaş diyalektlerde türlü biçimlerde saklanmıştır: Şor oksum ‘soğan’. -Alt, Şor, Kuğ, Tel uksım. -Sag, Koy, Kaça, Küer uksum. -Tel uskum. -Koy muksun ‘sarımsak’. bk. Räsänen: V 512a.
Egorov: ÊS 198; Ligeti: AOH 19: 195; Räsänen: V 425a; Clauson: ED 812a.
Türkçe soğan ermenice sox ‘onion’ biçimiyle birleştirilemez (bk. Dankoff: ALT A 14).
Türkçe soğan komşu dillere de geçmiştir. bk. Rédei-Róna-Tas: NyK 77: 34-35.
Eski Kıpçakçada soğana yava adı verilir (Ligeti: AOR 14: 64). Eski ve yeni diyalektlerde ise yuva ‘yabani soğan’ olarak kullanılır (Clauson: ED 871-877). Tatarcada da yuva ‘yabani soğan’ olarak geçer (Leksika 465). Poppe (UJb 6: 103) Tatarca yuva’yı Moğolca noγoγan ‘yeşil’ biçimiyle birleştirmiştir. Tatarca yuva biçimine dayanılarak eski Kıpçakça yava’nın düzeltilmesi gerekir.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“soğan” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

SOĞAN

i. (Eski Türk. sōġun – sōġan ; kökü hakkında çeşitli görüşler ileri sürülmüşse de bir sonuca varılamamıştır) [Kelime komşu dillere de geçmiştir] 1. Zambakgillerden, kat kat kabuktan ibâret yumrusu ve şerit şeklindeki uzun yeşil yaprakları yemeklerde, salatalarda kullanılan, keskin kokulu ve acı otsu bitki. Allium cepa: Sırtındaki tozlu deri torbada yarım ekmekle bir soğandan başka bir şeyisi yoktu (Ömer Seyfeddin). Gözlerim, içine soğan suyu kaçmış gibi yandı ve kamaştı (Peyâmi Safâ). Zîra kiler denen o uçsuz bucaksız taş odalarda neler yoktu (…) dağlar gibi yığılmış kelle şekerler, çuvallarla sabunlar, hevenk hevenk tavanda asılı kışlık soğanlar… (Sâmiha Ayverdi). 2. Zambak, lâle, çiğdem vb. bitkilerin toprak altında kalan ve soğanınkine benzeyen yumru kısmı, yumru şeklindeki kökü.

lugatim.com/s/SOĞAN
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp