Sözlük › T › tuğ

tuğ

a.askeri

İlişkililer tuğluk

Açıklama

  1. askeri kısaltma tuğgeneral tüm
  2. Ordudaki generaller, özellikle orgeneraller (çünkü tuğ ve tüm'ler çırak, kor'lar kalfadır) şurada konuşulan konularla ilgili olarak,
  3. yâni şimdi kalkıp yargılamalarını büyük oranda yanlış adamlarla yapmış olduğunuz hususlarda; âdet gereği, yâni öteden beri yürütülegelen bir görev anlayışıyla görüş alışverişinde bulunurlar ve ülkenin siyasal yapısını, iktidar ilişkilerini kendi aralarında müzakere ederler.

Kaynak NÇınar, T, 6.8.2012

Kişi N Çınar

Yıl/Tarih 6.8.2012

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler tuğluk

“tuğ” ile karşılaştırılan sözcükler

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “tuğ” ile ilişkili sözcükler

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)TUĞ ile TUĞ/TÜY/TEPELİK/SORGUÇ

Sultanların ve vezirlerin başına taktığı başlıkların ön tarafında bulunan tüy ya da püskül biçimindeki süs. | Eski meddahların bir simgesi.[Meddahların tuğ diktiği yerde kalabalık bir seyirci çepeçevre toplanırdı.] İLE Bazı kuşların…

eşit (=)TUĞ =

bazı kuşların tepelerinde bulunan uzunca tüy, sorguç / padişahların ve vezirlerin taktıkları başlıkların ön tarafında bulunan tüy veya püskül biçimindeki süs

fark (ile)TUĞ ile/||/<> TUĞ

At kılından süpürge biçiminde yapılıp bir sırığa takılan, Osmanlılarda padişah, vezir, beylerbeyi, sancakbeyi vb. kişilerce kullanılan belirti ve nişan. @@ Eski meddahların bir simgesi. Meddahların tuğ diktikleri yerde kalabalık bir…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: ğ ile başlayan 1 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: t ile biten 1.090 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“tuğ” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. ► sorguç

2. Padişahların ve vezirlerin başlarına taktıkları başlıkların ön tarafında bulunan tüy veya püskül biçimindeki süs

3. Tepesine altın yaldızlı top geçirilmiş, altında at kuyruğu kıllarının sarktığı bağlanmış bir sırıktan oluşan saltanat, şan ve şöhret alameti

Birleşik sözler: tuğbay

Gösterim Sanatları Terimleri Sözlüğü, 1983

Eski meddahların bir simgesi. Meddahların tuğ diktikleri yerde kalabalık bir seyirci çepeçevre toplanırdı.

Tarih Terimleri Sözlüğü, 1974

At kılından süpürge biçiminde yapılıp bir sırığa takılan, Osmanlılarda padişah, vezir, beylerbeyi, sancakbeyi vb. kişilerce kullanılan belirti ve nişan.

Etimoloji Sözlüğü

‘bazı kuşların tepelerinde bulunan uzunca tüy, sorguç’ / ‘padişahların ve vezirlerin taktıkları başlıkların ön tarafında bulunan tüy veya püskül biçimindeki süs’

Eski ve yeni diyalektlerde geçer. Orta Türkçede ve Eski Kıpçakçada tuğ olarak kullanılır. Çağdaş diyalektlerde de yaygın olarak geçer:
~ Az tuğ. -Tkm tūğ. -Kzk tuw. -Krg tū. -Alt tū.
< Orta Çince dug ‘bayrak, sancak’
Clauson (ED 464) tuğ’u ‘hanlık belgisi (a royal emble)’ olarak vermiş, bu belginin aslında bir tür davul veya bayrak olduğunu açıklamıştır. Ancak eski çağlardaki anlamını belirlemenin kolay olmadığını saklamamıştır. Kâşgarlı Mahmud’a göre tuğ ‘bayrak, sancak’ olarak kullanıldığı gibi ‘kös ve davul’ olarak da geçer. Leksika (566) ‘davul’ (DTS 584) anlamının yanlış olduğunu dile getirmiş, tuğ uruldı (KM 1: 194) ve bulıt kökredi urdı nevbet tuğı (MS 19-3) gibi örneklerin davul ile ilişkisi olmadığını öne sürmüştür. Buna karşılık Clauson (ED 464) bulıt kökredi urdı nawbat tuğu örneğini ‘the cloud thundered and the drummers beat the drums’ diye açıklamıştır. Leksika salt DTS’nin verdiği ‘davul’ anlamını düzeltmekle kalmıştır. KB indeksinde tuğ ‘tuğ, bayrak, sancak’ olarak verilmiştir. Türkçe tuğ, ‘bayrak, sancak’ anlamına gelen Orta Çince dug biçiminden gelir. Menges: Byzantium 21, 113, 4 not; CAJ 15: 50; Räsänen: V496b.
Moğolların Gizli Tarihi’nde tuğ ‘banner’ olarak kullanılır. Poppe: CAJ I; bk. Kara: Hamilton Arm 114.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“tuğ” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

TUĞ

i. (Eski Türk. tūġ ) [Kelime Farsça’ya tūġ olarak geçmiş ve bu şekilde Osmanlı Türkçesi’nde de kullanılmıştır] Eskiden hükümdarlara, rütbelerine göre paşalara ve şeyhülislâmlara verilen, ucuna altın yaldızlı bir top ve gümüş bir hilâl geçirilmiş olan, topun altından eski Türkler’de yak denen hayvanın, Osmanlılar’da ise at kuyruğu kıllarının sarktığı bir sırıktan ibâret saltanat, şan ve şöhret alâmeti: Râyete meyl ederiz kāmet-i dil-cû yerine / Tûğa dil bağlamışız kâkül-i hoş-bû yerine (Gāzi Giray). Pâdişâhın yedi tuğu vardı, vezîriâzamın beş tuğu, vezirlerin üç, beylerbeyilerin iki, sancak beyleri ile mirlivâların da bir tuğu olurdu (Hüseyin N. Orkun’dan). Yükselen bir nakarâtın büyüyen velvelesi / Nice tuğlarla karışmış nice bin at yelesi (Yahyâ Kemal).

lugatim.com/s/TUĞ
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp