Sözlük › U › ulus

ulus

a.ulus

İlişkililer ulus I · ulus II · ulusça · budun · ulusluk · Millet · uluslarüstü · tarabulus · ulus aşırı · çek II Slavların batı kolundan olan bir ulus veya bu ulusun soyundan gelen kimse. · modernistleştirilme · diyor ki tamam, bunlar benim diye bana sitem ediyorsunuz... Ben de diyorum ki tamam, alın gidin, ya da diyorum ki, · +5 ›

Açıklama

budun, halk, millet.

Örnek

Qovsalar, eldən, ulusdan qövm ilə qardaşlar, / Dostlar düşmən olubən min atarsa daşlar, / Haqq bilir, budur sözüm, gər yüz gedərsə başlar / Qılmazam, vallahi, Türk-tacdarın tərkini., Tüfeyli, M E Resulzade, Dilqem Ahmed, 13.08.2026, Facebook (Resulzade, Azərbaycan mədəniyyətinin qaynaqları'ndan) Dilqəm Əhmədin "Şah və qurucu", teleqraf.az. 17 iyul 2022

Yıl/Tarih 13.08.2026 · 2022

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları budun Millet
Doğrudan ilişkili sözcükler ulusça ulusluk

“ulus” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “ulus” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)AHALİ ile/||/<> MİLLET/ULUS/BUDUN

Bir kent/semt/memlekette oturanların/yaşayanların tümü. | Bir yerde toplanan kalabalık. İLE Çoğunlukla aynı topraklar üzerinde yaşayan, aralarında dil, tarih, ülkü, gelenek ve görenek birliği olan insan topluluğu. | Herkes, bir yerde…

eşit (=)ULUS =

millet

fark (ile)ULUS ile ...

PAY, BUDUN(HANEDAN'IN PAYINA DÜŞEN BÖLGE)

fark (ile)| KAPİTALİZM ve BİREY | ile ULUS/MİLLET

[ne yazık ki] | Birbirimizden uzaklaş(tır)arak. | DEĞİL/YERİNE/>< Birbirimize yaklaşarak.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: s ile başlayan 2.365 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: u ile biten 840 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“ulus” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

Bartın iline bağlı ilçelerden biri

Güncel Türkçe Sözlük (2)

► millet

Birleşik sözler: uluslararası, ulusötesi, ulussever

Halkbilim Terimleri Sözlüğü, 1978

Belli bir sınır içinde yaşayan ve halk kültürüyle seçkin kültürünü yaratan insanların oluşturduğu siyasal toplum, bk. halk kültürü, seçkin kültürü, ulusal kültür.

Eski millet · İng. nation · Fr. nation · Alm. Nation

Etimoloji Sözlüğü (1)

‘millet’

Eski kaynaklarda ulus ‘aşiret, halk, millet, kavim’ olarak geçer.
~ Az ulus esk. ‘el, oba, yurt; halk’. -Tel, Alt ulus ‘halk’. -Tuv ulus ‘halk’. -Yak ulūs. Kałużyński (ME) Yakutça ulūs’u vermemiştir.
< Moğ ulus <  ET uluş. Eski Türkçe uluş’un sonundaki -ş Moğolcada -s’ye çevrilmiştir. Türkçe yemiş > Moğolca cimis örneğinde olduğu gibi.
Kırgızca ulut biçiminin de Moğolcadan alındığı anlaşılıyor.
Türkçe uluş’un Eski Türkçeden başlayarak kullanıldığını biliyoruz. Orta Türkçede uluş ‘köy’ ve ‘şehir’ olarak geçer. Kâşgarlı Mahmud’a göre, Çiğiller ‘köy’ olarak, Argular ise ‘şehir’ olarak kullanırlar. Kutadgu Bilig gibi eserlerde de uluş biçimi geçer.
Moğol akınlarından başlayarak Türk diyalektlerinde ulus biçimi yaygınlık kazanmıştır. Dil inkılabı yıllarından başlayarak Türkçede de ulus biçimi (Arapça millet karşılığı olarak) benimsenmiştir.
Moğolcadan Farsçaya da ūlūs (~ ulūs) olarak geçmiştir.

Etimoloji Sözlüğü (2)

‘millet’

Eski kaynaklarda ulus ‘aşiret, halk, millet, kavim’ olarak geçer.
~ Az ulus esk. ‘el, oba, yurt; halk’. -Tel, Alt ulus ‘halk’. -Tuv ulus ‘halk’. -Yak ulūs. Kałużyński (ME) Yakutça ulūs’u vermemiştir.
< Moğ ulus <  ET uluş. Eski Türkçe uluş’un sonundaki -ş Moğolcada -s’ye çevrilmiştir. Türkçe yemiş > Moğolca cimis örneğinde olduğu gibi.
Kırgızca ulut biçiminin de Moğolcadan alındığı anlaşılıyor.
Türkçe uluş’un Eski Türkçeden başlayarak kullanıldığını biliyoruz. Orta Türkçede uluş ‘köy’ ve ‘şehir’ olarak geçer. Kâşgarlı Mahmud’a göre, Çiğiller ‘köy’ olarak, Argular ise ‘şehir’ olarak kullanırlar. Kutadgu Bilig gibi eserlerde de uluş biçimi geçer.
Moğol akınlarından başlayarak Türk diyalektlerinde ulus biçimi yaygınlık kazanmıştır. Dil inkılabı yıllarından başlayarak Türkçede de ulus biçimi (Arapça millet karşılığı olarak) benimsenmiştir.
Moğolcadan Farsçaya da ūlūs (~ ulūs) olarak geçmiştir.

Etimoloji Sözlüğü (3)

‘millet’

Eski kaynaklarda ulus ‘aşiret, halk, millet, kavim’ olarak geçer.
~ Az ulus esk. ‘el, oba, yurt; halk’. -Tel, Alt ulus ‘halk’. -Tuv ulus ‘halk’. -Yak ulūs. Kałużyński (ME) Yakutça ulūs’u vermemiştir.
< Moğ ulus <  ET uluş. Eski Türkçe uluş’un sonundaki -ş Moğolcada -s’ye çevrilmiştir. Türkçe yemiş > Moğolca cimis örneğinde olduğu gibi.
Kırgızca ulut biçiminin de Moğolcadan alındığı anlaşılıyor.
Türkçe uluş’un Eski Türkçeden başlayarak kullanıldığını biliyoruz. Orta Türkçede uluş ‘köy’ ve ‘şehir’ olarak geçer. Kâşgarlı Mahmud’a göre, Çiğiller ‘köy’ olarak, Argular ise ‘şehir’ olarak kullanırlar. Kutadgu Bilig gibi eserlerde de uluş biçimi geçer.
Moğol akınlarından başlayarak Türk diyalektlerinde ulus biçimi yaygınlık kazanmıştır. Dil inkılabı yıllarından başlayarak Türkçede de ulus biçimi (Arapça millet karşılığı olarak) benimsenmiştir.
Moğolcadan Farsçaya da ūlūs (~ ulūs) olarak geçmiştir.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“ulus” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ULUS

i. (Moğ. ulus uluş “köy; şehir”) [ Ulus şeklinde Moğolca’ya geçen kelime Moğol akınlarından îtibâren Türkçe’de yaygınlık kazanmaya başlamışsa da daha sonra unutulmuş ve dil inkılâbının ardından yeniden canlandırılmıştır] 1. Millet: Yeryüzünün en büyük ulusu olan Türkler (Ahmet H. Müftüoğlu). 2. Aşîret, topluluk, kavim: İlde ulusta her ki boyun hâna sunmadı / Sultan yasağı oldur anı han esîr eder (Ahmed-i Dâî). Yurttan yurda konup göçer olan tâife-i insânîye denir ki göçer evli tâbir olunur. Türkmenler ulus tâbir ederler (Kāmus Terc. – T.S.).

lugatim.com/s/ULUS
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp