Sözlük › Z › zehir

zehir

Köken ailesi

Farsça zehr kökünden gelen 3 sözcük:

zehretmekzehrolmak

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları ağı / ağu uyuşturucu ağu
Dolaylı ilişkili sözcükler (2) ağulaşmak zıkkım
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Eş ve yakın anlamlılar (4 sözcük)

“zehir” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

öteki uç (><) birbirinin öteki ucu

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “zehir” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)ZEHİR ile/ve/||/<> ZEHİRLEYİCİ/ZEHİRLİ ile/ve/||/<> ZEHİRCİ

Ayrıntılarını okumak için burayı tıklayınız...

yerine / değilZEHİR değil/yerine İLÂÇ

Kullanım/uygulama/katkı oranındadır.

fark (ile)ZEHİR ile KÜRAR

... İLE Güney Amerika yerlilerinin oklarına sürdükleri bitkisel zehir.

fark (ile)VIRAL/VIRALE/VIRUS: ZEHIR/VİRAL ile/||/<> VIRAL/VİRAL

Virüse ait, virüs sebebiyle. @@ Virüsle ilgili olan. | Virüsün oluşturduğu, neden olduğu, virüsten kaynaklanan.

yerine / değilZEHR değil/yerine/= ZEHİR

zehir hafiye zehir zemberek zehir zıkkım zehretmek zehrolmak beyaz zehir panzehir kurbağazehri Organizmaya girdiğinde kimyasal etkisiyle fizyolojik görevleri bozan ve miktarına göre canlıyı öldürebilen madde ağı sem I zıkkım Büyük üzüntü…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: r ile başlayan 528 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: z ile biten 1.585 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“zehir” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Farsça zehr

1. Organizmaya girdiğinde kimyasal etkisiyle fizyolojik görevleri bozan ve miktarına göre canlıyı öldürebilen madde; ağı, sem (I), zıkkım

2. Büyük üzüntü, acı, keder, sıkıntı

Birleşik sözler: zehir hafiye, zehir zemberek, zehir zıkkım, zehretmek, zehrolmak, beyaz zehir, panzehir, kurbağazehri

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“zehir” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ZEHİR – ZEHR

( ﺯﻫﺮ ) i. (Fars. zehr ) 1. Girdiği organizmada fizyolojik görevleri bozan veya yok ederek ölüme sebep olan madde, ağu, sem: İç ol zehri ki bal olsun sonunda / Sonunda zehr olan balı n’idersin (Niyâzî-i Mısrî). Keşke memelerinden ağzıma süt yerine zehir akıtaydın da bu halleri görmeseydim (Nâmık Kemal). Bu ağaçların niceleri gizli bir haşerenin zehiriyle için için ölüyor (Ahmet Hâşim). 2. mec. Helâk edici ıztırap: Ben o dil-haste-i hicrim ki hekîm-i aşkım / Eylemiş zehr-i gamı mâye-i tiryâk bana (Leskofçalı Gālib). Belki rüyâda görürdüm de ayaklarına kapanır, gönlümün zehrini dökünceye kadar doya doya ağlardım (Nâmık Kemal). Bırakınız ağlayayım da biraz içimin zehiri gitsin (Hüseyin R. Gürpınar). ѻ Zehir etmek: Zevk alınacak bir şeyin tadını kaçırmak, zevk alınacak yerde üzüntü kaynağı durumuna getirmek, içe sindirmemek [Eski metinlerde zehretmek şeklinde kullanılır. Bk. ZEHRETMEK]: Bir cumartesi gününü kendi işi yüzünden karısına yarı yarıya zehir eden bir centilmen olarak Mister Trewin doğrusu çok müşkül vaziyette kalmıştı (Bediî Fâik). Bir lokma ekmeği yetişmez mi / Kendimize zehir ettiğimiz (Câhit S. Tarancı). Kenan dedi, sana bütün tâtili zehir edecek değilim… (Kerîme Nâdir). Zehir gibi: 1. Çok acı. 2. (Hava için) Çok soğuk. 3. Çok keskin, çok etkili: “Zehir gibi zekâ.” Zehir gibi bir dili vardı (Reşat N. Güntekin). Zehir hafiye: 1. (Alay yollu) Acemi dedektif. 2. mec. Göz açtırmayan, gözünden bir şey kaçmayan kimse. Zehir zıkkım (zemberek): Çok acı: Bir dilimi zehir zıkkım / Bir dilimi candan tatlı (Bedri R. Eyüboğlu – Ş.A.D.). “Behey vefâsızlar, nâbekârlar, put kılıklılar” tâbirli zehir zemberek bir mektubun içinden de herifin resmi çıktı (Fahri Celâl). Zehir (zıkkım) olsun: Çok kızılan, nankör kimseler için, “Yediği şey yaramasın, zehir tesiri yapsın” anlamında söylenen bedduâ sözü: Et lokması lâzım mı doyurmaz mı seni nân / Zehr olsun o lokma k’ola pesmande-i dûnân (Rûhî-i Bağdâdî – Ş.A.D.). Zehrini almak: mec. Acısını hafifletmek: İçecek, böylelikle de bu altın kafes içinde sürdüğü bir nevi esir hayâtının zehrini alacak (Sâmiha Ayverdi). ● Zehr-âb ( ﺯﻫﺮﺁﺏ ) birl. i. (Fars. āb “su” ile) Acı su: Benim sahbâ deyü nûş ettiğim zehr-âb-ı gamdır hep (Koca Râgıb Paşa). ● Zehr-âbe ( ﺯﻫﺮﺁﺑﻪ ) birl. i. (Fars. ābe “su” ile) 1. Çok acı su: Bünyânına katmış gibi zehr-âbe-i la’net (Tevfik Fikret). 2. mec. Acılık, dert, keder: Birkaç kadeh rakının şu saâdethânede bir zehr-âbe-i musîbet hükmünü tutacağını anlamış idi (Hâlit Z. Uşaklıgil). ● Zehr-âgin ( ﺯﻫﺮﺁﮔﻴﻦ ) birl. sıf. (Fars. āgіn “dolu” ile) “Zehir dolu” Çok acı: Perîveş Hanım’a ciğer-sûz nazarlar havâle edip Bihruz Bey’e de zehr-âgin handeler gönderiyordu (Recâîzâde M. Ekrem). ● Zehr-âlûd ( ﺯﻫﺮﺁﻟﻮﺩ ) birl. sıf. (Fars. ālūd “bulaşmış” ile) Zehirli: Bu nihâyetsiz saâdet rüyâsından avdet pek zâlim, pek müfteris bir şey oldu; bu elemli, zehr-âlûd, mahveden bir yara gibi yanmaya başladı (Mehmet Rauf). ● Zehr-âmiz ( ﺯﻫﺮﺁﻣﻴﺰ ) birl. sıf. (Fars. āmіz “karışan, karışık” ile) Zehirli, acı: Kalemiyle gösterdiği muâmelât-ı zehr-âmîzi evzâ-ı bâridesiyle dahi tekrar ederdi (Nâmık Kemal). ● Zehr-bar ( ﺯﻫﺮ ﺑﺎﺭ ) birl. sıf. (Fars. bār “yağdıran” ile) “Zehir yağdıran” Çok acı: Şu sahne-i zehr-bâr-ı kasvet (Cenap Şahâbeddin). ● Zehr-dar ( ﺯﻫﺮﺩﺍﺭ ) birl. sıf. (Fars. dār “sâhip, mâlik olan” ile) “Zehirli” Acı. ● Zehr-efşan (-paş) ( ﺯﻫﺮ ﭘﺎﺵ – ﺯﻫﺮ ﺍﻓﺸﺎﻥ ) birl. sıf. (Fars. efşān ve pāş “saçan, serpen” ile) Zehir saçan: Ol mâr-ı zehr-pâşın dendân-ı satvetinden / Nice vezîr ü vâlî olmuştu nâ-be-sâman (Nâbî’den). Onun firâkı olurken içimde zehr-efşan / Nasıl görür gözüm âsâr-ı fecri şevk-âlûd (Tevfik Fikret’ten). ● Zehr-hand ( ﺯﻫﺮﺧﻨﺪ ) birl. i. (Fars. ḫand “gülme” ile) Acı gülüş, acı acı istihzâ ile gülme. ● Zehr-nâk ( ﺯﻫﺮﻧﺎﻙ ) tür. sıf. (Fars. nāk ekiyle) Zehirli: Reşke düşürüp o şûh dildâdelerin / Şemşîr-i cefâyı zehr-nâk eylemesin (Azmîzâde Hâletî). Ve bu garip sergüzeşt sefârethânelerde, ecnebî mehâfilde, düşman matbûâtında tezyifkâr kahkahalarla, zehr-nâk makālelerle uzun bir müddet çalkalanır dururdu (Hâlit Z. Uşaklıgil).

lugatim.com/s/ZEHİR – ZEHR
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp