Sözlük › Kökenine göre › Köken aileleri › Arapça › ḳalem
Arapça ḳalem
Arapça “ḳalem” kökünden gelen 17 sözcük. Köken bilgisi Fethi Gedikli Sözlüğü'nün köken sütunundan, TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten ve Kubbealtı Lûgatı'ndan alınmıştır; başlığı bağlantılı olanlar sözlükte de yer alır; rozetlere tıklayarak sözcüğün FaRkLaR.net, TDK ve Kubbealtı'ndaki karşılığına gidebilirsiniz.
( ﺍﻗﻼﻡ ) i. (Ar. ḳalem ’in çoğul şekli aḳlām ) 1. Kalemler: Aklâm-ı ezel yazdı yüzüne hatt-ı hüsnü (Kadı Burhâneddin). Aklâm olup cümle şecer / Deryâ midâd ols…
Kubbealtı: Ar. ḳalem ’in çoğul şekli aḳlām
FaRkLaR.net
- AMETÇİ: Osmanlı Dîvânı'nda, baş yazman olarak görev yapar.
- AKLAM: Resmi dairelerde yazı işleriyle ilgilenen bir bölüm.
- * MUHAKKAK * REYHÂN(Î) * SÜLÜS * NESH/NESİH * TEVKÎ' * RİK'A/REKAA'
Yazma, çizme vb. işlerde kullanılan çeşitli biçimlerde araç
TDK: Arapça ḳalem
FaRkLaR.net
- UYGARLAŞMADA: KILIÇ: Başlattı. İLE/VE/FAKAT/DEĞİL/YERİNE//> Yaşattı
- KALEM ve KİTAP: Sürdürdü.
- "insan ne kadar bilgili olursa olsun her şeyi aklında tutamayacağı için unutulmaması istenilen şey mutlaka yazılmalıdır" anlamında kullanılan bir söz
- AŞI: ...
- KALEMAŞISI: Ucu kalem gibi kesilmiş çubukla yapılan ağaç aşısı.
Kaleme, yazıya mensup ve mütaallık.
Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. kalem + nispet î'si
FaRkLaR.net
- Boya sürmek ya da resim yapmak için kullanılan değişik tür ve ölçülerde fırça.
- Resim yapmak için kullanılan değişik renkli kalem.
- İçine resim yapmak ya da ayakkabı vb.ni boyamak için kullanılan boyaların konduğu kutu.
- Şablonların sulu kenar kapatıcısı ile kaplanması.
- Sıvı boyayı püskürtmek için kullanılan alet.
- Reçine, dolgu malzemesi ve pigmentten oluşan, boyanın uygulandığı yüzeye yapışan, onu dış etkenlerden ve korozyondan koruyan tabaka.
- Metal, plastik, ağaç vb.nden yapılmış nesne ya da eşyanın yüzeyinde renk vermek ya da korumak amacıyla boy
- CAM/CAME/KAMM/AŞIK/KAM: Sinema Alıcı ile göstericilerde filmin aralı devinimini sağlayan tırnaklara gerekli devinim biçimini veren, çapraşık bir devinimi sağlayabilecek biçimde yapılmış, özeğinden geçmey…
- CHISEL/BURIN/SHEARS/HACHARD/CISEAU/PINCE COUPANTE/KESKİ/TAŞÇI KALEMİ/MİNKAR: genel uygulayım: Ağaç, taş, metal vb. yontmaya yarayan bir ucu keskin çelik araç. | Hamur, baklava, kadayıf vb. bölmekte kullanılan üçgen ağızlı araç. (*Senirkent -Isparta; -Bursa…
- ÇAMUR ATMAK/SIÇRATMAK: Birini kötü bir işe karışmış göstermek, kara çalmak, iftira etmek.
- ÇAMUR GİBİ: İyi pişmemiş ve siyah unla yapılmış (ekmek). herkese sataşıp tedirginlik veren (kişi).
- ÇAMUR BANYOSU: Sağlık vb. amaçlarla bedenin bir bölümünü ya da bütününü bir süre çamur içinde bulundurma.
- ÇAMUR DERYASI: Her tarafı çamurla kaplı.
- ÇAMUR IĞRIBI: Denizin sığ ve çamurlu yerlerinde kullanılan 25-30 kulaç uzunluğunda bir balık ağı.
- ÇAMUR KALEMİ: Heykeltıraşların çamura biçim verme sırasında kullandıkları şimşir araç.
kalem ile. 2. kalemi olan.
Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. kalem + tr. -lİ
FaRkLaR.net
- KALEMLİ: Kalemi olan.
- KALEMSİZ: Kalemi olmayan.
( ﻣﻘﻠﻤﻪ ) i. (Ar. ḳalem ’den miḳleme ) Kalem kutusu, kalemlik, kalemdan: Çeşme-i mahbereden bahş-i hayât eyler iken / Merkad-i mıklemede mürdeye döndü aklâm (N…
Kubbealtı: Ar. ḳalem ’den miḳleme
Hattatların kalem koymak için kullandıkları koruyucu kutucuk
TDK: Arapça ḳalem + Far.-dān
Kubbealtı: Ar. ḳalem ve Fars. -dān ekiyle ḳalem-dān
FaRkLaR.net
- Hattatların kalem koymak için kullandıkları koruyucu kutucuk Ahşap gümüş vb malzemeden yapılan içine kalem konulan süslü kutu
( ﻗﻠﻤﮕﻴﺮ ) i. (Ar. ḳalem ve Fars. gіr “tutan” ile ḳalem-gіr ) Kamış kalemin kâğıt üzerinde takılmadan kayması özelliğini ifâde eden söz: Yufkadır kâğıd-ı dil e…
Kubbealtı: Ar. ḳalem ve Fars. gіr “tutan” ile ḳalem-gіr
Tavan ve duvarlara kabartma gibi görünen resimler yapan sanatçı
TDK: Arapça ḳalem + Farsça -kār
Kubbealtı: Ar. ḳalem ve Fars. -kār ekiyle ḳalem-kār
FaRkLaR.net
- Tavan ve duvarlara kabartma gibi görünen resimler yapan sanatçı Madenî eşyaların üzerine çelik kalemle ya da özel aletlerle süsleme yapan ya da yazı yazan kimse Kumaş tülbent yazm…
- (Arap.) Güzelyazı yazan sanatçı.
- Kalemkâr olma durumu. Kalemkârın işi.
( ﻗﻠﻤﻜﺶ ) i. (Ar. ḳalem ve Fars. keş “çeken” ile ḳalem-keş ) Kitap sayfalarının, levhaların kenârına çerçeve şeklinde çizgi çizen sanatkâr, cetvelkeş.
Kubbealtı: Ar. ḳalem ve Fars. keş “çeken” ile ḳalem-keş
( ﻗﻠﻤﺮﻭ ) i. (Ar. ḳalem ve Fars. rev “giden, yürüyen” ile ḳalem-rev ) Bir hükümdârın hükmü altında bulunan ülke, bir devletin hükmünü yürüttüğü yer: Ey hattı o…
Kubbealtı: Ar. ḳalem ve Fars. rev “giden, yürüyen” ile ḳalem-rev
TDK: Arapça ḳalem + Farsça -şor
Kubbealtı: Ar. ḳalem ve Fars. şūr “karıştıran, meşkeden” ile ḳalem-şūr
Hat sanatında Türkler’ce kullanılan altı yazı çeşidine (muhakkak, reyhânî, sülüs, tevkî, nesih, rık’a) verilen ortak ad.
Kubbealtı: Ar. ḳalem ile
uzun, dar, dizlerin altına inen yırtmaçsız etek.
Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. kalem + tr. etek
ince ve doğru.
Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. kalem + tr. gibi
FaRkLaR.net
- UYGARLAŞMADA: KILIÇ: Başlattı. İLE/VE/FAKAT/DEĞİL/YERİNE//> Yaşattı
- KALEM ve KİTAP: Sürdürdü.
- "insan ne kadar bilgili olursa olsun her şeyi aklında tutamayacağı için unutulmaması istenilen şey mutlaka yazılmalıdır" anlamında kullanılan bir söz
- AŞI: ...
- KALEMAŞISI: Ucu kalem gibi kesilmiş çubukla yapılan ağaç aşısı.
Kurşun kalemlerin ucunu açmak için kullanılan türlü biçimlerdeki keski; kalem açacağı
TDK: Arapça ḳalem + Farsça -terāş
Kubbealtı: Ar. ḳalem ve Fars. tirāş “yontan” ile ḳalem-tirāş
FaRkLaR.net
- Kurşun kalemlerin ucunu açmak için kullanılan türlü biçimlerdeki keski kalem açacağı Kamış kalemleri açmak için kullanılan uzun saplı küçük bıçak
kalem gibi ince sarılmış börek. sigara böreği*
Fethi Gedikli Sözlüğü: ar. kalem + tr. börek-i