Sözlük › K › kalem

kalem

a.ar.mecaz

İlişkililer kalemsiz · kalemci · kalemdaş · kalemli · kalemlemek · kalem böreği · kalemkaş · çıtçıt a.1. Üzerinde dikili bulundukları şeyin iki kenarını üst üste getirerek birleştirmeye ve tutturmaya yarayan, iki parçadan yapılmış metal nesne, fermejüp, kopça. 2. Mobilya kapaklarını, kapıları kilitleme ve sürgülemenin dışında kapalı tutmaya yarayan ve az bir kuvvetle açılıp kapanmasını sağlayan iki parçalı metal veya plastik araç. 3. Kadınların saçlarını daha uzun göstermek için taktıkları ek saç çıtçıtlı kalem ses taklidi · silgili · hâmerân · kalemis · kalem uçlu · +21 ›

Açıklama

  1. 1. mec. kader, yazı. 2. adet
  2. sorumluluk, yüküm, borç.
  3. yazı, yazgı, kader.
  4. yazı yazmaya mahsus şey
  5. kaleme vermek deyim göstermek

Örnek

Takdirin yazdığı bozulmaz kalem 64*
Kement olmuş zülfün bize / Ela gözler süze süze / Yazılmıştır alnımıza / Hasret kalemi kalemi.
2* Üniversitemiz İstanbul Hastanesi Başhekimliği tarafından 5 kalem bilgisayar ve donanımları (...) talep edilmiş-
Namaz kılar mıydı? O mükellef değil. Onun gibilerin üzerinden kalem kalkmıştır, yaptıklarından sorumlu değil onlar.
Kendi elimle yâre açıp verdiğim kalem / Fetva-yı hûn-ı nâhakımı yazdı ibtidâ (Kendi elimle yontup, 'Buyur, yazı yaz!' diyerek yâre sunduğum kalem, ilk önce, haksız yere benim idam fermanımı yazdı!) kalem odası
Ama, aradan biraz zaman geçince kadın zannetti ki ben kervancıyı susturdum. Bir de kalem odasının kapısını açtı ki, ne açsın, kervancı kendini öldürmüş.
Örneğin Yahşi Cazibe dizisinin son bölümünde sırf başkahramanı canlandıran oyuncunun diziden ayrılmasına sinirlenen yönetmenin Azerbaycanlı bir kadın olan Cazibe'yi üçkâğıtçı gibi kaleme verip diziyi sonlandırması Azerbaycan kamuoyunda ciddi tepkilere sebep olmuştu.

Kaynak Emrah | İÜYK gündemi, 12 | BTSalihoğlu, 2014, 24 | Türkmen/Cemiloğlu, Mİhsanî, 96 | AbulfezSüleymanov, YŞ, 11.12.2012

Kişi B T Salihoğlu · Mevlüt İhsani · Abulfez Süleymanov

Yıl/Tarih 27 Mart 2025 · 2014 · 11.12.2012 · 2014 · 11.12.2012

Köken ailesi

Arapça ḳalem kökünden gelen 17 sözcük:

aklâmkalemîkalemlimıklemekalemdankalemgirkalemkârkalemkaşkalemkeşkalemrevkalemşorşeş kalem +4 ›

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

“kalem” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “kalem” ile ilişkili sözcükler

yakın / benzer fethigedikli sözlüğü: yakın ya da benzer anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)KALEM/GALEM ile/||/<> KALEM

(I) Bilezik, yüzük, gerdanlık gibi altın ve gümüş süs eşyası üzerine motif yapmakta kullanılan araç. (-Bursa; *Aksaray -Niğde) | galem (II) @@ (II) Torna aracının yiv açma aracı. (*Aksaray -Niğde)

fark (ile)RESİM/KALEM ile FÜZEN

... İLE Resim çizerken kullanılan, taflan çubuklarından yapılan kalem, kömür kalem. | Bu kalemle yapılmış resim.

fark (ile)KALEM ile/||/<> GENELGE/TAMİM ile/||/<> MUHTIRA ile/||/<> HATT-I HÜMÂYUN ile/||/<> NOTA ile/||/<> NİŞANCI

Resmî belgeleri hazırlayan yazıcıların çalıştığı yer. İLE/||/ Yasa ve yönetmeliklerin uygulanmasında yol göstermek. İLE/||/ Herhangi bir şeyi anımsatma, uyarma amacıyla yazılan yazı. | Bir devletin başka bir devlete politik sorunlarla…

köken / yönelim (< >)ALEM ile/ve/||/<>/< KALEM
fark (ile)AŞILARDA: KARMA ile/ve/||/<> KAKMA ile/ve/||/<> YARMA ile/ve/||/<> KALEM ile/ve/||/<> KABUK/KABUK ALTI ile/ve/||/<> YAN ile/ve/||/<> KÖPRÜ ile/ve/||/<> DİLCİKLİ

Bitki/Ağaç Aşılama Yöntemleri ve Kullanım Koşulları 1. Karma Aşı Tanım: Farklı aşı tekniklerinin bir araya getirilerek uygulandığı sistemdir. Ne zaman? Türlere göre değişken Ne için? Dayanıklılık + verim kombinasyonu gerektiğinde Uygun…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: m ile başlayan 1.853 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: k ile biten 10.331 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“kalem” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Arapça ḳalem

1. Yazma, çizme vb. işlerde kullanılan çeşitli biçimlerde araç

2. Resmî kuruluşlarda yazı işlerinin görüldüğü yer

3. Yontma işlerinde kullanılan ucu sivri veya keskin araç

4. Bir listede, bir hesapta sıra ile yazılmış maddelerden her biri

5. Bazı deyimlerde yazı

6. ► yazar

7. Aşı yapmak için bir ağaçtan kesilen ince çubuk

8. Kaşlara ve gözlere makyaj yapmak, dudak kenarlarını çizmek için kullanılan boyama aracı

9. Kalem biçiminde olan

Birleşik sözler: kalem açacağı, kalem aşısı, kalem beyi, kalem efendisi, kalem erbabı, kalem işi, kalem kalem, kalem kaşlı, kalem kavgası, kalem kömürü, kalem kulaklı, kalem kutusu, kalem parmaklı, kalem pil, kalem sahibi, kalem savaşçısı, kalem şuarası, kalemtıraş, bir kalem, ceffelkalem, çalakalem, dolma kalem, kamış kalem, kara kalem, kömür kalem, kurşun kalem, pastel kalem, özel kalem, sabit kalem, tükenmez kalem, bacakkalemi, boya kalemi, çamur kalemi, çelik kalemi, divan kalemi, dudak kalemi, faz kalemi, harcama kalemi, heykelci kalemi, kalafat kalemi, kontrol kalemi, kopya kalemi

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976 (1)

(I) 1. Bilezik, yüzük, gerdanlık gibi altın ve gümüş süs eşyası üzerine motif yapmakta kullanılan araç. (-Bursa; *Aksaray -Niğde) 2.galem (II)

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976 (2)

(II) Torna aracının yiv açma aracı. (*Aksaray -Niğde)

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“kalem” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

KALEM

( ﻗﻠﻢ ) i. (Ar. ḳalem < EYun. kalamos “kamış, kamış kalem”) 1. Yazı yazmaya mahsus, genellikle çubuk biçiminde âlet: “Kurşun kalem.” “Dolma kalem.” “Kamış kalem.” “Tüy kalem.” Kalem kılıçtan keskindir (Atasözü). Kul olayım kalem tutan eline (Pir Sultan Abdal). Parmaklarımın arasında kalem, önümde kâğıt, böyle ne kadar durdum? (Yusuf Z. Ortaç). 2. Resmî dâirelerde yazı işlerinin yürütüldüğü yer: “Muhâsebe kalemi.” “Evrak kalemi.” Nihat’ın sokakta, kalemde bir şeye canı sıkılsa eve gelir gelmez zevcesi derdini yek nazarda anlar (Hüseyin R. Gürpınar). Kesilmiş gürültüler tekrar başladı; kalemlerin kapısı gıcırdıyor, çıngıraklar mütemâdiyen işliyor, merdivenlerden nefes nefese çıkan erkekli kadınlı birçok insan, izdihâmı bütün bütün artırıyordu (Fahri Celâl). 3. Yontma işlerinde kullanılan ucu sivri, keskin çelik âlet: “Taşçı kalemi.” “Mâdenci kalemi.” “Hakkâk kalemi.” “Marangoz kalemi.” “Heykeltıraş kalemi.” “Perdah kalemi.” “Torna kalemi.” 4. Tülbent vb. şeyler üzerine resim ve şekiller yapmaya yarayan, çok ince fırça veya tahta çubuk. 5. eski. hat. Yazı çeşidi: Eski yazıda şeş kalem (altı kalem) denilen başlıca yazı nevileri şunlardır: Muhakkak, reyhânî, sülüs, tevkî, nesih, rık’a (Celâl E. Arseven). 6. Bir listede, bir hesapta sıra ile yazılmış maddelerden her biri: “On beş kalem erzak.” “Altı kalem eşyâ.” Nerede evvelki refâhın acabâ onda biri / Dam çökük, arsa rehin, bahçeyi icrâ ister / Bir kalem borca bedel fâizi defter defter (Mehmet Âkif’ten). Daha böyle tam on yedi kalem şikâyet (Ahmet K. Tecer). 7. (Pirzola için) Parça, tâne: “İki kalem pirzola yedim, doydum.” 8. Aşı yapmak için bir ağaçtan kesilen ince çubuk. 9. teşmil. Yazar: Güzel bir kalem, iyi bir hatip bir program sunar ki muhâliflerinin bile ağızlarının suyu akar (Burhan Felek). Peyâmi Safâ Bâbıâlî’nin en kuvvetli fıkracısı, romancısı, en kültürlü ve cedelci kalemi idi (Ergun Göze). 10. Yazıştaki yetenek, üslûp: “ Kalemi çok kuvvetli .” ѻ Kalem açmak: 1. Kurşun kalemi kalemtıraş veya çakı ile yontmak, ucunu sivriltmek. 2. Eskiden kalem olmaya elverişli bir kamışı sol avucun içine yatırıp yontmak, sonra makta üzerine koyarak ucunu hafifçe yarmak ve biraz meyilli şekilde kesip düzeltmek sûretiyle yazı yazacak hâle sokmak [Bu ustalık isteyen bir işti ve hattatlar kalemi yazının çeşidine göre açarlardı]. Kalem çalmak: Yazmak. Kalem çekmek: 1. Gereksiz sayıp üstünü çizmek. 2. (Bir şeyi) Unutmaya karar vermek, (o bahsi) kapamak, üstüne bir kalem çekmek.   Kalem kalem: Her çeşit bir kalem olarak yazılmak sûretiyle, teker teker, bir bir: Gazinocu, elinde bir defter olarak gelip hesaplarını kalem kalem gösterdikten sonra matlûbunun nısfını tenzil eder (Fâik Reşat). Kalem kaşlı: İnce ve düzgün kaşlı. Kalem kulaklı: Kulakları dik ve düzgün (at).   Kalem oynatmak: 1. Bir alanda ustalıkla yazı yazmak. 2. Bir yazı üzerinde gizlice değişiklik yapmak. Kalem parmaklı: İnce uzun ve düzgün parmaklı.  Kalem sâhibi: Yazar, muharrir, edip: Gerçi iyimserliği saflık derecesine vardıran bâzı kalem sâhipleri, hâlâ kısır çalı fidanları üzerinde tâze güller görmekte ısrar etmektedir (Ahmet Hâşim).   Kaleme almak: Yazmak: Köprülü, o gün bana söylediklerini kısa bir zaman sonra bizzat kaleme aldı (Nihad S. Banarlı). Başka memleketler de bu halk bilgilerini kaleme almışlardır (Burhan Felek). Paşa, târihini kaleme alırken bâzı batı kaynaklarının tercümelerinden istifâde etmiştir (Ümit Meriç). Kaleme gelmemek: Yazılması mümkün olmamak, yazılamamak: Gönül hoşluğu ile iki tarafa mülâyim ve kānûna muvâfık nice yarar hususlar vardır ki kaleme gelmez (Kâtip Çelebi’den Seç.). Kendi bâzan gelir ammâ sözü gelmez kaleme (Muallim Nâci’den). Bunalmışın işlediği kaleme gelmez (Kemal Tâhir). Kaleme (Kaleme kâğıda) sarılmak: Hemen yazmaya başlamak: Bir kötü fikri müdâfaa etmek için kaleme sarılanlarımız oldu (Sait Fâik).  Bunun üzerine Şair Rüşdi Efendi kaleme sarılarak bir şiir yazdı (Beşir Ayvazoğlu).  Kalemi ile geçinmek (yaşamak): Yazdıklarından kazandığı para ile geçimini sağlamak. Kalemi kuvvetli: Etkili ve güzel yazı yazan, ifâdesi kuvvetli. (Şöyle veya böyle) Kalemi olmak: (Şöyle veya böyle) Yazma yeteneği olmak: “Kuvvetli bir kalemi var.” (–nin) Kaleminden çıkmak: … tarafından yazılmış olmak: Voltaire’e göre bir bayağılıklar sergisidir, Richelieu’nün kaleminden çıktığı çok şüphelidir (Cemil Meriç). Kaleminden kan damlamak: Yazdığı şeyler çok etkili ve dokunaklı olmak, yazı yazmakta fevkalâde yetenek sâhibi olmak. Kalem-i a’lâ: Hakîkat-i Muhammediyye, ilk yaratılan varlık, akl-ı kül, akl-ı evvel.  ● Kalem-dan Bk. KALEMDAN ● Kalemen ( ﻗﻠﻤﺎً ) zf. ( ḳalem ’in tenvinli şekli) 1. Kalemle, yazı yoluyle: “ Kālen ve kalemen: Söz ve yazı ile.” Bir adam fikren, lisânen, kalemen, tahrîren haddizâtında memnû olması lâzım gelecek bir fiili… (Nâmık Kemal). 2. Sayı olarak, madde madde: “Masraf kalemen tespit edildi.” ● Kalem-gir Bk. KALEMGİR ● Kalemî ( ﻗﻠﻤﻰ ) sıf. (nispet eki -і ile) Kalemle ilgili olan. ● Kalemiyye ( ﻗﻠﻤﻴّﻪ ) sıf. Kalemî kelimesinin tamlamalarda ortaya çıkan aynı mânâdaki müennes şekli. “Âsâr-ı kalemiyye.” Bk. KALEMİYE ● Kalem-kâr Bk. KALEMKÂR ● Kalem-kârî Bk. KALEMKÂRÎ ● Kalem-keş Bk. KALEMKEŞ ● Kalem-rev Bk. KALEMREV ● Kalem-şor Bk. KALEMŞOR ● Kalem-tıraş Bk. KALEMTIRAŞ ● Kalem-zede ( ﻗﻠﻤﺰﺩﻩ ) birl. sıf. (Fars. zede “tutulmuş, uğramış” ile) Kaleme alınmış, yazılmış. ● Kalem-zen ( ﻗﻠﻤﺰﻥ ) birl. sıf. ve i. (Fars. zen “vuran” ile) “Kalem vuran” Yazıcı, kâtip.

lugatim.com/s/KALEM
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp