Sözlük › A › Ak

Ak

İlişkililer biyaz · white · göze ak düşmek · göze · inmek · düşmek

Açıklama

  1. göze ak düşmek bkz. göze ak inmek göz lekelenmek
  2. akla karayı seçmek deyim

Örnek

Diğer taraftan, göze ak düşmek Trabzon ilimizin Akçaabat ilçesine bağlı Kuruçam Köyünde gözüne ak inmek veya gözündekini getirmek biçiminde büyük baş hayvanların uzun süre aç kalmak ve yem beklemekten ötürü gözlerinin hastalanmalarını anlatır. Halk hekimliğinde hastalığı sağaltmak için gözün şişlikleri kesilip tuz vurulur. Burada bahsedilen hastalığın tıbben nasıl tanımlandığı ve tedavi edildiği ise tabii uzmanlarının bilebileceği bir şeydir.
Gene de Yunus'un bal sıcak süt, sıcak limonata ile sesini açana kadar akla karayı seçtik.

Kaynak F Gedikli, Ufuk Ötesi, Kasım 2008 | İpşiroğlu, 84

Kişi Fethi Gedikli · Z İpşiroğlu

Yıl/Tarih Kasım 2008

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları biyaz white
Dolaylı ilişkili sözcükler (2) düşmek inmek
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Eş ve yakın anlamlılar (3 sözcük)

“ak” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “ak” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)AK ile BEYAZ
fark (ile)AK/ÇA-PAK/ÇA
fark (ile)AK ile AK

Beyaz. İLE Sıvıların/akışkanların akması.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.464 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: a ile biten 2.191 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“Ak” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Kar, süt vb.nin rengi; beyaz, kara ve siyah karşıtı

2. Bu renkte olan

3. Beyaz leke

4. Temiz olan

5. Dürüst olan

6. Sıkıntısız, rahat, huzurlu, güzel olan

Birleşik sözler: ak ağa, akağaç, akamber, akasma, akbaba, akbakla, akbalık, akbalıkçıl, akbasma, akbaş, ak benek, akbuğday, akburçak, akciğer, akçöpleme, akdarı, ak demir, akdiken, akdoğan, akdut, ak gözlü, akgünlük, akhardal, ak kan, akkaraman, akkarınca, akkavak, akkefal, akkelebek, ak kese, akkor, akkuş, akkuyruk, aklevrek, ak madde, ak pak, akpas, akpelin, ak saçlı, aksakal, ak sakallı, aksedir, aksoğan, aksöğüt, aksu, aksungur, ak sülümen, aktaş, aktavşan, aktöre, aktutma, ak yazı, ak yel, ak yem, Ak Yıldız, akyuvar, ak zambak, yüzü ak, göz akı, yumurta akı, yüz akı

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976

Yumurta beyazından yapılan yemek. (Cihangazi -Bilecik)

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“Ak” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ÂK

( ﻋﺎﻕّ ) sıf. (Ar. ‘aḳḳ, ‘uḳūḳ “anne ve babaya itâatsizlik etmek”ten ‘āḳḳ ) Dik başlı, âsî, serkeş: K’ey sakın çıkma izinden mürşidin / Her ne emr ederse sana olma âk (Niyâzî-i Mısrî).

lugatim.com/s/ÂK
AK

i. (Eski Türk. āk ) 1. Kar renginde olan rengin adı, beyaz. Karşıtı: KARA: “Akla karayı biribirinden ayıramamak.” 2. Bâzı şeylerin beyaz olan kısmı: “Yumurtanın akı.” Dişleri eksik ve suratı sarı, sapsarıydı, gözlerinin akına kadar sarıydı (Refik H. Karay). Ve saçlarımızda aklar akları ve alnımızda çizgiler çizgileri doğuruyor (Yâkup K. Karaosmanoğlu). 3. halk ağzı. (Gözdeki) Beyaz leke: Vah Yûsuf dedi ve hüzün ile ağlamaktan gözlerine ak geldi (Cevdet Paşa). ♦ sıf.  4. Kar renginde olan, beyaz renkli: Ak tolgalı beylerbeyi haykırdı ilerle / Bir yaz günü geçtik Tuna’dan kāfilelerle (Yahyâ Kemal). Ak entârisiyle kara maşlahını toplayıp çöktü (Refik H. Karay). Bir kuzu yanımızda, bir ak bulut semâda (Ziyâ O. Sabâ). 5. (Ten için) Duru, lekesiz, temiz, beyaz: Benim yârim gelişinden bellidir / Ak elleri deste deste güllüdür (Karacaoğlan). 6. mec. Temiz, nâmuslu, asil: Soyca böyle hep akız (Ziyâ Gökalp). Atanın ak yüzünü / Senin yüzün ak tutar (Ömer B. Uşaklı). ѻ (Saçına, sakalına) Ak düşmek: 1. (Saçı, sakalı) Beyazlaşmaya, ağarmaya başlamak: Titreyen parmaklarıyle ak düşmüş çatal sakalını kaşır (Ömer Seyfeddin). 2. mec. Yaşlanmak, ihtiyarlamak: Saçlarıma ak düştü, sana ad bulamadım (Şarkı). Âtıf ki saçlarına ak düştükten sonra kendinden yirmi beş yaş küçük, yirmi yaşında bir kızla evlenmişti… (Refik H. Karay). Ak mı kara mı önüne düşünce görürsün (anlarsın): Acele etme, güzel mi çirkin mi, iyi mi kötü mü olduğunu sonuç alınınca anlarsın, saçın ak mı kara mı önüne düşünce görürsün. Ak sakaldan yok sakala gelmek: Çok yaşlanıp kuvvetten düşmek. Akı kara, karayı ak göstermek: Olayları veya gerçekleri tamâmen ters aksettirmek. Akı karayı (Akı karadan) seçememek (ayıramamak…): İyiyi kötüyü ayırt edememek: Karadan akı farketmez bu remzin bilmeyen dehrin (Fuzûlî). Daha akı karayı seçemez çocuklar (Hüseyin R. Gürpınar). Akım derken bokum (kakım) demek: Sözünü bilmemek, patavatsızca konuşmak. Akından kakından yemek: Saçma sapan konuşmak. Akla karayı seçmek: (Bir işi halledinceye kadar) Çok güçlük çekmek, çok uğraşmak: Vâlideyi allem kallem edip Hisar’a büyük birâdere gece yatısına gönderinceye kadar akla karayı seçtim (Fahri Celâl). İhtiyar adam, etli sütlü bir hasta yemeği tedârik edilinceye kadar akla karayı seçiyordu (Reşat N. Güntekin’den). Aktan karadan haberi yok: Câhil kimseler için söylenir. ● Akça sıf. Beyazca, beyazımsı: Akça ceran kurtulmuş da tazıdan / Kaldırmış başını çöl diye diye (Karacaoğlan). Hacivat’ınki gibi yukarıya kıvrık akça sakalı da görünür (Ahmet Râsim). ѻ Akça pakça: Beyaz tenli, güzelce, temiz (kadın): Kızı akça pakça bir şey gördüğümden gözlerimi kendisinden ayıramamaya başlamıştım (Ahmed Midhat Efendi). Hem nesi var yâhu, akça pakça kız (Sait Fâik). ● Aklı karalı birl. sıf. Beyaz ve siyah karışık: “Aklı karalı bir basma.” ● (Ap)ak Bk. APAK

lugatim.com/s/AK
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp