Sözlük › B › badem

badem

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler bademlemek bademlenmek bademli bademlik -ği
Dolaylı ilişkili sözcükler (3) eğlencelik –ği herle Noğul
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (5 sözcük)

“badem” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “badem” ile ilişkili sözcükler

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)ACI BADEM ile/||/<> BADEM

Gülgillerden dikenli ya da dikensiz meyvelerinin kabukları kalın çekirdekleri küçük olan bir tür badem ağacı Amygdalus amara Bu ağacın hidrosiyanik içermesinden dolayı fazla tüketildiğinde zehirlenmeye sebep olan krem koku ve ayakkabı…

fark (ile)BADEMSİ ile/||/<> BADEM

Bademi andıran, bademe benzeyen, badem gibi.

fark (ile)BADEM ile/||/<> BADEM ile/||/<> ALMOND TREE/AMANDIER/AMYGDALUS COMMUNIS/ECHTE MANDEL/BADEM

[boş] @@ El örgüsü fanilalara yapılan ve bademi andıran motif. (Yenikent *Aksaray -Niğde) @@ Gülgiller (Rosaceae) familyasından, 4-8 m yükseklikte, pembe ya da beyaz çiçekli, meyveleri tazeyken çağla olarak, olgunken kuruyemiş olarak…

fark (ile)TATLI BADEM ile/||/<> BADEM ile/||/<> ŞEFTALİ ile/||/<> KAYISI

Yağ bakımından zengin albüminli maddeler şekerler ve E vitamini içeren içi şekercilikte çikolata ve badem şurubu yapımında kullanılan lezzetli bir tür badem Prunus dulcis

fark (ile)BADEM ile PAYAM/ACIPAYAM

SOMATA: Badem şerbeti.

fark (ile)BADEM ile ACIBADEM

... İLE Gülgillerden, bir meyve ağacı. | Bu ağacın, acımtırak, keskin kokulu meyvesi.

fark (ile)CEVİZ/BADEM ve/<> ÇİĞE

... VE/<> Ceviz ya da badem içi.

fark (ile)CEVİZ/CEVZ ile/||/<> BADEM/BADAM ile/||/<> FINDIK/FUNDUK ile/||/<> FISTIK/FUSTUK ile/||/<> KESTANE/KESTANE

ceviz içi ceviz sucuğu ceviz yeşili acı ceviz çetin ceviz Hindistan cevizi Hint cevizi kola cevizi Cevizgillerin örnek bitkisi olan uzun ömürlü gövdesi kalın kerestesi değerli yurdumuzda çok yetişen ağaç Juglans regia Bu ağacın…

yerine / değilBADAM değil/yerine/= BADEM

badem ağacı badem bahçesi badem bıyık badem ezmesi badem gözlü badem içi badem kürk badem parmak badem şekeri badem tırnak badem yağı acı badem bal badem katmerli badem tatlı badem Amerikan bademi diş bademi Hint bademi sakız bademi taş…

fark (ile)ET ŞEFTALİSİ ile/||/<> KAYISI ile/||/<> ERİK ile/||/<> KİRAZ ile/||/<> BADEM ile/||/<> VİŞNE

Eti çekirdeğinden ayrılmayan bir tür şeftali Prunus persica duracina

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: m ile başlayan 1.853 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: b ile biten 67 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“badem” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Farsça bādām

1. ► badem ağacı

2. Bu ağacın yaş veya kuru yenilen yemişi

Birleşik sözler: badem ağacı, badem bahçesi, badem bıyık, badem ezmesi, badem gözlü, badem içi, badem kürk, badem parmak, badem şekeri, badem tırnak, badem yağı, acı badem, bal badem, katmerli badem, tatlı badem, Amerikan bademi, diş bademi, Hint bademi, sakız bademi, taş bademi

Biyoloji Terimleri Sözlüğü, 1998

Gülgiller (Rosaceae) familyasından, 4-8 m yükseklikte, pembe ya da beyaz çiçekli, meyveleri tazeyken çağla olarak, olgunken kuruyemiş olarak yenen, tohumlarından yağ elde edilen, dikensiz ağaçlar. Çağla, payam.

İng. almond tree · Fr. amandier · Alm. echte Mandel · Lat. Amygdalus communis

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976

El örgüsü fanilalara yapılan ve bademi andıran motif. (Yenikent *Aksaray -Niğde)

Etimoloji Sözlüğü

‘yurdumuzda yetişen bir ağaç (Amygdalus communis)ʼ

Kıbrıs ağzında padem biçimi kullanılır. Yerel ağızlarda payam olarak da geçer.
~ Az badam. -Tkm bādam. -Krg badam. -Nog badam. -Kklp badam. -Kzk badam. -Sart badam. -TatK badam.
Eski Kıpçakçada bayam olarak geçer.
< Far bādam ‘an almondʼ.
Kıpçakçada -d-ʼlerin -y-ʼye çevrildiğini biliyoruz. Yabancı dillerden kalma alıntılarda bile -d- > -y- değişmesine tanık oluyoruz. O açıdan Farsça bādamʼdaki -d-ʼnin Kıpçakçada -y-ʼye çevrilmesi normaldir (bk. Pritsak: PhTF l: 78; Doerfer: TMEN 838).
Kıpçakçada olduğu gibi Oğuzcada da -d-ʼnin -y-ʼye çevrildiğini biliyoruz. Buna göre Anadolu ağızlarında gördüğümüz payam biçimi de -d-> -y- gelişmesi sonunda ortaya çıkmış normal bir biçimdir. Bu biçimin Türkçede eski bir geçmişe çıktığı anlaşılıyor. Buna karşılık badem biçiminin -d- > -y- olayının sona ermesinden sonra alındığı açıklık kazanıyor. Başka bir deyişle payam yanında badem daha yeni bir alıntıdır. O açıdan badem ve payam biçimleri açık bir doublet örneği olarak değerlendirilebilir. bk. Eren: TD 1995/2: 731-736.
Türkçeden Bulgarca (badèm), Sırpça (bádem) gibi dillere de geçmiştir (BER l: 25; Skok: EtRj l: 87).

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“badem” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

BÂDEM

i. (Fars. bādām ) [Kelime Türkçe’den Bulgarca ve Sırpça’ya da geçmiştir] bota.   1. İki çenekliler sınıfının gülgiller familyasından, pembe ve beyaz çiçekler açan, 5 – 12 m. boyunda ağaç. Amygdalus communis. Gülüşünde çiçek açmış bâdemlerin neşesi var (Refik H. Karay). 2. Bu ağacın çağla hâlinde iken tamâmı, dış kabuğu sertleşince ise içi yenen, şekercilikte ve tatlıcılıkta kullanılan meyvesi: Büyükanne onu avutmak için leblebi, bâdem, fıstık getirmişti (Reşat N. Güntekin). 3. (Satıcı ağzında) Tâze salatalık. 4. mîmar. Binâlarda genellikle sütun başlıkları, mihrap, kapı vb. kısımlarda bulunan süslemelerde yapraklar arasında kalan ucu sivri, üstü geniş, keskin yüzlü kısım. ѻ Bâdem gibi: Çok tâze, körpe (salatalık). 

lugatim.com/s/BÂDEM
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp