Sözlük › A › adem

adem

Köken ailesi

Arapça ādem kökünden gelen 12 sözcük:

adamadimademîmâdumin’idamadamsızademiyeâdembabaâdemiyetadamlıklıademimerkeziyet

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Yakın anlamlıları ademiyet
Türkçe karşılıkları (Türkçesi varken...) yokluk
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Türkçesi varken... (3 sözcük)

“adem” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “adem” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

yakın / benzer fethigedikli sözlüğü: yakın ya da benzer anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)ADEM ile/ve/||/<> ÂDEM/ÂZEM

Yokluk. İLE/VE Yokluğun varlığı ve darlığı.

yerine / değilADEM değil/yerine/= ADAM

adam adama adamakıllı adam başı adam boyu adam kılığında adam kılıklı adam kıtlığında adamkökü adamotu adam sarrafı adam sendeci adam yokluğunda altın adam asılmışadam baba adam balık adam beyaz adam bulaşık adam çimadam hakiki adam…

yerine / değilBEŞER değil/yerine ÂDEM

[Kendi sorumluluğunu] Al(a)mayan/alamamış. İLE Alan/almış.

yerine / değilA-DEM değil ÂDEM
fark (ile)NULLITY/NULLITAS/HİÇLİK ile/||/<> NON-BEING/NÉANT/NON ENS/NICHTS/HİÇLİK/ADEM

Bir T doğrusal dönüşümünün N(T) çekirdeğinin boyutu. Simgesi : n(T), b(T). @@ Yadsıma sonucu, gerçekteki belirlenimlerin, özelliklerin, durum- ların ortadan kaldırılması sonucu bir şeyin var olmayışı (göreli hiçlik). | Varlığın eksikliği,…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: m ile başlayan 1.852 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: a ile biten 2.191 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“adem” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

Köken: Arapça ādem

Dinî inanışlara göre dünya üzerindeki ilk insan; Âdem Baba

Birleşik sözler: Âdem Baba

Güncel Türkçe Sözlük (2)

Köken: Arapça ʿadem

► yokluk

Birleşik sözler: ademimerkeziyet

Güncel Türkçe Sözlük (3)

Köken: Arapça ādem

► insan

Birleşik sözler: âdembaba, âdemelması, âdem evladı, âdemoğlu, beniâdem

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“adem” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

ÂDEM

( ﺁﺩﻡ ) i. (Ar. Ādem İbr.) 1. İlk yaratılan insan ve ilk peygamber: Cennette buğday yiyen gaflet gömleğin giyen / Dünyâsını terk eden Âdem peygamber yatır (Yûnus Emre’den). Hak Teâla çün yarattı Âdem’i / Kıldı âdemle müzeyyen âlemi (Süleyman Çelebi). 2. İnsan, beşer: Bu âdem dedikleri / El ayakla baş değil / Âdem mânâya derler / Sûret ile kaş değil (Kaygusuz Abdal’dan). Çünkü âdeme bir an ölümden aman olmadığı gibi… (Nâmık Kemal). 3. mec. İnsanlık niteliklerine sâhip olan olgun kimse: Âdem olan âlemi yeksan görür (…). Âdem ona derler ki garazdan ola sâlim / Nefsinde dahi eyleye icrâ-yı adâlet (Ziyâ Paşa’dan). ѻ Âdem baba: argo. Esrarkeş, afyonkeş: Hâneberduşlar arasında âdem babalar, bıçak alacak paraları olmadığı için nefis müdâfaası veya tecâvüz silâhı olarak iri bir çivi taşırlar (Reşat E. Koçu). Merdivenden inip çıkarken âdem baba serserilerine şişeler attırırlar (Kemal Tâhir). Âdem evlâdı: 1. İnsan nesli, insan oğlu, âdem oğlu: Âdem evlâdı bıkmamış cidden / Ne ezilmek ne hakkı ezmekten (Tevfik Fikret). 2. Fazîletli, mert, iyi yetişmiş değerli kimse. Âdemin çektiği dili belâsı: İnsanın başına ne gelirse dilinden gelir: Âdemin çektiği dili belâsı / Sabrını etmemiş dilinden oldu (Pir Sultan Abdal). ● Âdem-zad ( ﺁﺩﻣﺰﺍﺩ ) birl. i. (Fars. zād “doğma, doğmuş” ile) İnsan oğlu, insan. ● Âdem-zâde ( ﺁﺩﻣﺰﺍﺩﻩ ) birl. i. (Fars. zāde “doğmuş” ile) İnsan oğlu: Cennet-i hüsnünde oldum hâlinin üftâdesi / Dâneye meyl etmemek kābil mi âdem-zâdeyim (…). İşte dost da başı maddeye gömülmüş olarak gönül körlüğü çeken, amma çektiklerinin de farkında olmayan âdem-zâdeye onun için sesleniyor (Sâmiha Ayverdi).

lugatim.com/s/ÂDEM
ADEM

( ﻋﺪﻡ ) i. (Ar. ‘adem ) 1. Var olmama, bulunmama, fıkdan: İndimde zâten vücûdunuzla ademinizin hiç farkı yoktur ki öldüğünüzü, kaldığınızı düşüneyim (Nâmık Kemal). Vuruşarak ölmek ihtimâlinin ademi onu bitirmişti (Ömer Seyfeddin). 2. Hiçlik, yokluk: Ne civarda bir köy var, ne bir evin hayâli / Sonun ademdir diyor insana yolun hâli (Fâruk N. Çamlıbel). 3. mec. Ölüm: Nazarlarında nümâyandı hep sükûn-ı adem (Hüseyin Sîret). 4. tasavvuf. Yokluk. Karşıtı: VÜCUT [Vahdet-i vücut anlayışına göre var olan yalnız Allah’tır. Var zannedilen mevcûdat ise hakîkatte yoktur. Bu yokluk yâni adem Allah’ın tecellî ettiği, göründüğü bir ayna durumundadır]: Yokluk bir âyînedir / Varlık görünür ondan / Yokluktaki varı gör / Âyîne-i ademden (Oğlanlar Şeyhi İbrâhim Efendi’den). Beyâbân-ı ademden bunda geldim / Vücûdum mısrına seyrâna geldim (Şemseddin Sivâsî). ■ Adem kelimesi, tamlanan kelimeye “olmama, bulunmama” anlamı katarak isim tamlamaları yapar ve bu tür tamlamalarda Türkçe’deki -meme, -sizlik , eklerinin mânâsını taşır: Adem-i dikkat: Dikkatsizlik. Adem-i îfâ: Yapmama, yerine getirmeme. Adem-i ihtimal: İhtimal dışı olma. Adem-i muvaffakiyyet: Başarısızlık. ѻ Adem âlemi (diyârı, iklîmi): Âhiret: Taşınır günde yüz bin can adem iklîmine her dem (Niyâzî-i Mısrî). Gideriz ey dil-i rızâ-meslek / Bu gidişle adem diyârına dek (Muallim Nâci).  ● Adem-âbad ( ﻋﺪﻡﺁﺑﺎﺩ ) birl. i. (Fars. ābād “bir şeyin çokça bulunduğu yer” ile) 1. Yokluk ülkesi: Olmuşuz hestî-i seyr-i dü cihandan bîzâr / Adem-âbâda bakar revzene-i matlabımız (Hersekli Ârif Hikmet). 2. Âhiret, öbür dünya: Dolup şevk u tarabla ser-be-ser dünyâ gam u endûh / Adem-âbâd mülkünden de sad menzil baîd olsun (Nedim). ● Ademî ( ﻋﺪﻣﻰ ) sıf. (nispet eki -і ile) Yoklukla ilgili, ölüme dâir. Bk. ADEMÎ ● Ademiyye ( ﻋﺪﻣﻴّﻪ ) sıf. Ademî kelimesinin tamlamalarda ortaya çıkan aynı mânâdaki müennes şekli: “ Mülâhazât-ı ademiyye : Yoklukla ilgili düşünceler.” Bk. ADEMİYE

lugatim.com/s/ADEM
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp