( ﻋﺪﻡ ) i. (Ar. ‘adem ) 1. Var olmama, bulunmama, fıkdan: İndimde zâten vücûdunuzla ademinizin hiç farkı yoktur ki öldüğünüzü, kaldığınızı düşüneyim (Nâmık Kemal). Vuruşarak ölmek ihtimâlinin ademi onu bitirmişti (Ömer Seyfeddin). 2. Hiçlik, yokluk: Ne civarda bir köy var, ne bir evin hayâli / Sonun ademdir diyor insana yolun hâli (Fâruk N. Çamlıbel). 3. mec. Ölüm: Nazarlarında nümâyandı hep sükûn-ı adem (Hüseyin Sîret). 4. tasavvuf. Yokluk. Karşıtı: VÜCUT [Vahdet-i vücut anlayışına göre var olan yalnız Allah’tır. Var zannedilen mevcûdat ise hakîkatte yoktur. Bu yokluk yâni adem Allah’ın tecellî ettiği, göründüğü bir ayna durumundadır]: Yokluk bir âyînedir / Varlık görünür ondan / Yokluktaki varı gör / Âyîne-i ademden (Oğlanlar Şeyhi İbrâhim Efendi’den). Beyâbân-ı ademden bunda geldim / Vücûdum mısrına seyrâna geldim (Şemseddin Sivâsî). ■ Adem kelimesi, tamlanan kelimeye “olmama, bulunmama” anlamı katarak isim tamlamaları yapar ve bu tür tamlamalarda Türkçe’deki -meme, -sizlik , eklerinin mânâsını taşır: Adem-i dikkat: Dikkatsizlik. Adem-i îfâ: Yapmama, yerine getirmeme. Adem-i ihtimal: İhtimal dışı olma. Adem-i muvaffakiyyet: Başarısızlık. ѻ Adem âlemi (diyârı, iklîmi): Âhiret: Taşınır günde yüz bin can adem iklîmine her dem (Niyâzî-i Mısrî). Gideriz ey dil-i rızâ-meslek / Bu gidişle adem diyârına dek (Muallim Nâci). ● Adem-âbad ( ﻋﺪﻡﺁﺑﺎﺩ ) birl. i. (Fars. ābād “bir şeyin çokça bulunduğu yer” ile) 1. Yokluk ülkesi: Olmuşuz hestî-i seyr-i dü cihandan bîzâr / Adem-âbâda bakar revzene-i matlabımız (Hersekli Ârif Hikmet). 2. Âhiret, öbür dünya: Dolup şevk u tarabla ser-be-ser dünyâ gam u endûh / Adem-âbâd mülkünden de sad menzil baîd olsun (Nedim). ● Ademî ( ﻋﺪﻣﻰ ) sıf. (nispet eki -і ile) Yoklukla ilgili, ölüme dâir. Bk. ADEMÎ ● Ademiyye ( ﻋﺪﻣﻴّﻪ ) sıf. Ademî kelimesinin tamlamalarda ortaya çıkan aynı mânâdaki müennes şekli: “ Mülâhazât-ı ademiyye : Yoklukla ilgili düşünceler.” Bk. ADEMİYE