Sözlük › D › deney

deney

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler deneyci deneylemek deneylenmek deneyli deneysiz
Dolaylı ilişkili sözcükler (1) zebra balığı
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (7 sözcük)

“deney” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “deney” ile ilişkili sözcükler

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)EXPERIMENT/EXPÉRIENCE/VERSUCH/DENEY/TECRÜBE ile/||/<> EXPERIMENTAL/EXPÉRIMENTAL/EXPERIMENTELL/DENEYSEL/TECRÜBİ ile/||/<> ÉXPÉRIENCE/ÉPREUVE/DENEY/TECRÜBE

Bilimsel araştırmanın gözlem ve varsayım basamaklarından sonra gelen, gözlenen olayları, benzerlerini ya da doğada gözlenmemiş olanları, çeşitli koşullarda ve özgül yöntemlerle deneylikte yapmak için uygulanan türlü etkinliklere verilen…

fark (ile)EXPERIMENTATION/EXPERIMENTING/EXPÉRIMENTATION/DENEYİM/TECRİP ile/||/<> EXPERIMENT/DENEY/TECRÜBE

Belirli bir amaca göre ve belirli yöntem ve kurallara uygun olarak yapılan deney. | Amacı belirli ve koşulları hazırlanmış olarak yapılan gözlemlere verilen ad. | Bilgi ve beceri kazandırıcı bilinçli ya da bilinçsiz kişisel edinim ve…

fark (ile)EXPERIMENTATION/EXPERIMENTING/EXPÉRIMENTATION/DENEYİM/TECRİP ile/||/<> EXPERIENCE/DENEYİM/TECRÜBE ile/||/<> EXPERIMENT/EXPÉRIMENTATION/DENEYİM/DENEY/TECRİP

Belirli bir amaca göre ve belirli yöntem ve kurallara uygun olarak yapılan deney. | Amacı belirli ve koşulları hazırlanmış olarak yapılan gözlemlere verilen ad. @@ Bilgi ve beceri kazandırıcı bilinçli ya da bilinçsiz kişisel edinim ve…

fark (ile)EXPERIENCE/EXPERIMENT/EXPÉRIENCE/EXPERIENTIA/ERFAHRUNG/DENEY/TECRÜBE ile/||/<> EXPERIENCE/EMPIRIE/ERFAHRUNG/DENEY ile/||/<> DENEY/DENEYCİLİK ile/||/<> EXPERIMENT/EXPÉRIENCE/DENEY/DENEYCİLİK ile/||/<> EXPERIMENT/DENEY

Gerçekliği olana ilişkin her çeşit yaşantı, algılama, duyumlama, verilmiş olma vb. İnsan yaşamında bilincin karşılaştığı şeylerin tümü. (Felsefede) Gerçeklik üzerine kavramsal olmayan her türlü bilginin temeli: Her bilimin güvenilir…

fark (ile)EXPERIMENT/EXPÉRIENCE/VERSUCH/DENEY/TECRÜBE ile/||/<> EXPERIENCE/EXPERIMENT/EXPÉRIENCE/DENEY/TECRÜBE

Bilimsel araştırmanın gözlem ve varsayım basamaklarından sonra gelen, gözlenen olayları, benzerlerini ya da doğada gözlenmemiş olanları, çeşitli koşullarda ve özgül yöntemlerle deneylikte yapmak için uygulanan türlü etkinliklere verilen…

fark (ile)TEST TUBE/TUBE/REAGENZGLAS/DENEY TÜPÜ/TECRÜBE TÜPÜ ile/||/<> EXPERIMENT/DENEY ile/||/<> OVIDUCT/FALLOP TÜPÜ

İçinde kimi kimya deneyleri yapılan dar, uzun, bir ucu kapalı cam boru. | Laboratuvarda kullanılan, göre değişen boyutlarda, uzun, içi boş, silindir biçiminde, adi ya da özel cam malzeme, tüp. @@ İstatistiksel açıdan, gözlemlerin ya da…

fark (ile)DENEY ile TEST

Bilimsel bir gerçeği göstermek, bir yasayı doğrulamak, bir varsayımı kanıtlamak amacıyla yapılan işlem. İLE Birinin, bir topluluğun doğal ya da sonradan kazanılmış yeteneklerini, bilgi ve becerilerini ölçmeye ve anlamaya yarayan sınama. |…

fark (ile)DENEY ile/ve DENEYİM

Dışta. İLE/VE İçte.

yerine / değilDENEY değil DENEME
köken / yönelim (< >)DENEY ile/ve/||/<>/> YASA
fark (ile)GÖZLEM ile/||/<> HİPOTEZ ile/||/<> DENEY ile/||/<> KURAM ile/||/<> YASA ile/||/<> PARADİGMA

Bir olguyu, önyargısız biçimde dikkatle izleyip verilerini toplama adımıdır; bilimsel sürecin başlangıcıdır. @@ Gözlenen olguyu açıklamak için öne sürülen, sınanabilir geçici önermedir. @@ Hipotezi, koşulları denetlenen ölçümlerle sınayan…

fark (ile)GÖZLEM ile/||/<> HİPOTEZ ile/||/<> DENEY ile/||/<> KURAM

Bilimsel araştırma süreci.

fark (ile)EXPERIMENT/EXPÉRIENCE/DENEY/TECRÜBE ile/||/<> TRANSCENDENTALISM/TRANSCENDANTALISME/DENEYÜSTÜCÜLÜK/MÜTEÂLİYE

Fizik, kimya, biyoloji gibi derslerin öğretiminde doğal olayların bağıntıları ve yasaları üzerinde bilgi edinmek; varsayım olarak benimsenen bilim yasalarının doğruluğunu göstermek; belirli bir doğa olayını, etmenleri denetim altında…

fark (ile)EXPERIENCE/YAŞANTI/TECRÜBE ile/||/<> EXPERIENCE/EXPERIMENT/EXPÉRIENCE/EXPERIENTIA/ERFAHRUNG/DENEY/TECRÜBE

Kişinin dolaysız algıları ve etkinlikleri ile kazandığı bilgi, tavır ve beceriler. | Bireyin algılayarak ve doğrudan doğruya etkinlik göstererek edindiği bilgi, tutum ve becerilerin tümü. | İnsanın, özdeksel ve toplumsal çevresiyle ilişki…

fark (ile)TESTING/ÉPREUVE/PRÜFUNG/DENEME ile/||/<> TEST/EXPERIMENT/ESSAI/ÉPREUVE/PROBE/PRÜFUNG/DENEY

Metal parçaların çeşitli özelliklerini ve bunların değişimlerini saptamak için yapılan işlem. @@ Deneme işleminde yapılan iş.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: y ile başlayan 1.311 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: d ile biten 122 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Benzer yazılışlı sözcükler

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“deney” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Bilimsel bir gerçeği göstermek, bir yasayı doğrulamak, bir varsayımı kanıtlamak amacıyla yapılan işlem; tecrübe

2. ► deneyim

Birleşik sözler: deney kabı, deney tüpü, deneyüstü, sosyal deney

Eğitim Terimleri Sözlüğü, 1974

1. Fizik, kimya, biyoloji gibi derslerin öğretiminde doğal olayların bağıntıları ve yasaları üzerinde bilgi edinmek; varsayım olarak benimsenen bilim yasalarının doğruluğunu göstermek; belli bir doğa olayını, etmenleri denetim altında tutarak, sınıf ya da deney odasında öğrencilere göstermek için yapılan planlı deneme ya da sınama işi. 2. Bilinmeyen bir şeyi bulmak, bir ilkeyi, bir varsayımı sınamak amaciyle yapılan eylem ya da işlem.

Eski tecrübe · İng. experiment · Fr. expérience

Felsefe Terimleri Sözlüğü, 1975 (1)

Gerçekliği olana ilişkin her çeşit yaşantı, algılama, duyumlama, verilmiş olma vb. İnsan yaşamında bilincin karşılaştığı şeylerin tümü. (Felsefede) Gerçeklik üzerine kavramsal olmayan her türlü bilginin temeli: Her bilimin güvenilir olabilmesi için deneye dayanması, öte yandan bilginin salt deneyle kalmaması gerekir. Deneyin bilimsel amaçlarla, düşünce yoluyla düzenlenmesi, karşılaştırılması, bağlantılar kurulması, giderek doğrulanması ve tamamlanması gereklidir. Yunanca peira (deneme, sınama) sözcüğünden iki dizi sözcük türetilmiş: I. (Soyut ve genel anlamda kullanılan) empeiria ve türevleri: empirik, empirizm; II. (Somut ve daha teknik anlamda kullanılan) experientia (Latince experiri = deneme, deney yapma) ve türevleri: expérimenter, experimental, expérimentation.

Eski tecrübe · İng. experience, experiment · Fr. expérience · Alm. Erfahrung, Experiment · Lat. experientia

Felsefe Terimleri Sözlüğü, 1975 (2)

I- Empeiria = deney, yaşantı, görgü: Episteme' (bilim)ye karşıt olan: İşlenmemiş bir olay üzerine dayalı bilgi. Olaylardan doğrudan doğruya kendimizin bilgi edinmemizin yolu. Olaylardan edindiğimiz dolaysız bilgi. İnsanın kendi görmesi, kendi yaşantısıyle kazanmış olduğu şey; insanın kendi sınadığı deney. empirique = görgüsel deneysel, (deneyci): 1. Experimental (deneyimsel) ya da bilimsel olana karşıt olarak: Yöntemli bir denetlemeye baş vurmadan doğrudan doğruya, sıradan yapılan deney. 2. Ussal ve dizgesel olana karşıt olarak: Yapılan deneyin verilerini yorumlamak ya da ussal bir dizge halinde düzenlemek için usa baş vurmadan sıradan bir deneme düzeyinde kalan deney. 3. Bazen, ama yanlış olarak: experimental’le eşanlamlı: Yöntemli ve ussal biçimde yapılan deney; deneyci yöntem (méthode empirique).

İng. experience · Fr. experience, empirie · Alm. Erfahrung

Felsefe Terimleri Sözlüğü, 1975 (3)

Empirisme : bk. deneycilik, görgücülük

Felsefe Terimleri Sözlüğü, 1975 (4)

II. Experientia - deney : Deneyle sınama, araştırma, deneyimleme edimi (deneyim); olayların kesin, tam ve yöntemli bir biçimde araştırılabilmesi ya da gözlemlenebilmesi için olabildiğince değişken koşullar altında canlı olarak yapma bir biçimde oluşturulması; gözlem, deneyim, tümevarım yoluyla edinilen yöntemli, bilimsel deney; tümevarımlı bilgi (Bacon'dan beri) hem tümdengelimli bilgiye hem de sıradan deneye karşıt olarak kullanılmıştır. (Felsefede) 1. (Usa karşıt olarak) Bilgide kazanılmış olan (şey), bk. deneycilik. 2. Yapılmış olan deney: deneme, deneyler yapma eylemi, a. Edilgin olarak yapılırsa (sıradan deney) bilgi amacı yoktur, deneysel empirik bilgi verir; b. etkin olarak yapılırsa (bilimsel deney) bilgi aracı olarak özellikle bir varsayımı denetlemek içindir; deneylere dayanarak (experimental) bilgi elde eder. 3. (Geniş anlamda) Bir varsayımı denetlemek için yapılan her çeşit gözlem.

İng. experiment · Fr. expérience · Alm. Experiment

Felsefe Terimleri Sözlüğü, 1975 (5)

Expérimentation = deneyim: Bir doğruyu ortaya çıkarmak üzere deneyin (2 b anlamında) yöntemli bir biçimde kullanılması. Experimental = Deneysel: 1. Geniş anlamda (empirique'le eşanlamlı): Sıradan deneyi kullanır ve sonuçlar çıkarır. Deney odası (laboratuvar) tekniği kurulmadan önce de ruhbilim deneyseldi, ama empirik anlamında. 2. Empirik'e karşıt anlamda: bilimsel deneyi kullanır. Expérience morale = töresel deney (töresel yaşantı). Ahlak değerlerinin gerçekliği üzerine bir bilincin doğmasını sağlayan yaşanmış eylem. Expérience vécue (Erlebnis-Erfahrung), bk. yaşantı

İng. experiment · Alm. Experiment

Fizik Terimleri Sözlüğü, 1983

Bilimsel araştırma yapmak, bir varsayımı ya da bir yasayı kanıtlamak için tasarlanarak yapılan ve belirli niceliklerin ölçülmesine, karşılaştırılmasına dayanan kılgıl çalışma.

Eski tecrübe · İng. experiment · Fr. expérience, essai · Alm. Experiment

Fiziksel Kimya Terimleri Sözlüğü, 1978

Bilimsel birgerçeği ortaya çıkarmak, bir varsayımı denemek ya da kanıtlamak, bir yasanın doğruluğunu göstermek ereğiyle yapılan işlem.

Eski tecrübe · İng. experience, experiment · Fr. expérience · Alm. Experiment

İstatistik Terimleri Sözlüğü, 1983

(Deneysel tasarım) Etkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkilerini araştırmak üzere rasgelelik süreçleri kullanılarak yapılan denemeler.

İng. experiment · Alm. Experiment

Kimya Terimleri Sözlüğü, 1981

Bilimsel araştırmanın gözlem ve varsayım basamaklarından sonra gelen, gözlenen olayları, benzerlerini ya da doğada gözlenmemiş olanları, çeşitli koşullarda ve özgül yöntemlerle deneylikte yapmak için uygulanan türlü etkinliklere verilen ad.

Eski tecrübe · İng. experiment · Fr. expérience · Alm. Versuch

Metalbilim İşlem Terimleri Sözlüğü, 1972

Deneme işleminde yapılan iş.

İng. test; experiment · Fr. essai; épreuve · Alm. Probe; Prüfung

Ruhbilim Terimleri Sözlüğü, 1974

Belirli bir varsayımın doğruluk durumunu değerlendirme ya da var olabilecek bağıntıları ortaya çıkarma amacıyla koşulların ya da bunların değişken durumlarının ve sonuçların gözlendiği planlanmış deneme.

Eski tecrübe · İng. experiment

Uygulayım Terimleri Sözlüğü, 1980

genel uygulayım: 1. Deneme işleminde yapılan iş, uygulama vb. 2. Bilimsel bir gerçeği göstermek, bir varsayımı kanıtlamak ya da bir yasanın doğruluğunu ortaya koymak için yapılan işlem.

Eski tecrübe, test · İng. test, experiment · Fr. essai, épreuve, expérience

Veteriner Hekimliği Terimleri Sözlüğü

1. İstatistiksel açıdan, gözlemlerin veya ölçümlerin olası sonuçlarını elde etmek için kullanılan terim. 2. Test.

İng. experiment

Yöntembilim Terimleri Sözlüğü, 1981

Bir değişkenin etkilerini gözlemek üzere koşulları hazırlanmış ya da amaçlı olarak düzenlenmiş gözlem ya da deneyleme sürecinin ürünü.

Eski tecrübe · İng. experiment

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“deney” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

DENEY

i. (yanlış tür . dene-y ) [Türkçe’de fiilden isim yapan -y eki yoktur] yeni. İlmî bir gerçeği ortaya çıkarmak, bir varsayımı ispatlamak için yapılan deneme, tecrübe.

lugatim.com/s/DENEY
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp