Sözlük › D › dilsiz

dilsiz

s.dil+sizmüzik

İlişkililer sözsüz · ağzı dili söylemez · dilsizlik -ği · Dil · dilsizleşmek · dilli · kaval · dilimleyici · dilimli · dilsel · dilsever · dilceğiz · +13 ›

Açıklama

1. Sesi olmayan, sessiz. 2. Lisanı olmayan. 3. dilli yani konuşur zıddı. 4. Suskun.

Örnek

1 İşte Malumat, Serveti Fünun, işte Şehbal, Resimli Kitap çitleri... Şimdi onlar gençlik için hiyeroglif veya saray dilsizi gibi içlerini dökmiyen, ebedî sükûta mahkûm birer eski zaman hatırasıdır. Bazan içi sıkılan bir genç kızın, resim meraklısı bir delikanlının o ciltlerden birini eline alıp karıştırdığı da olur.
Pencereden dışarıyı, uzak ve dilsiz karanlıkları seyrettim dakikalarca...
En mesut anındayız gecenin / Mehtaba karşı şarkı söylenebilir, / Ürkek gölgeler geçebilir sokaktan; / Ve bu dilsiz güzellik içinde anneciğim / İnsan Allaha inanabilir.
2 Ben Guley Anamın oğlu Ali Haydar / Ben anamın dilini unutmuşum / anam benim dilimi bilmez. / İki dilsiz gibi / pel pel bakarız birbirimize.
3 Westword'ün final sezonu sonrası dilsiz ve Dolore'siz kaldığım için çok ama çok sıkılıyorum.

Kaynak S E Siyavuşgil, Eski Mecmualar, Salon, 123 M Reşit | Ş Belli, Bir Yangının, 86 | Ş E Regü, Yağmur, 36 | Ş Belli, Ağa kapısı, 45 | Onur Baştürk, HrKlbk, 11.12.2016

Kişi Sabri Esat Siyavuşgil · Şemsi Belli · Ş E Regü · Onur Baştürk

Yıl/Tarih 11.12.2016

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları sözsüz ağzı dili söylemez
Karşıt anlamlıları dilli
Doğrudan ilişkili sözcükler Dil dilsizleşmek dilsizlik -ği
Dolaylı ilişkili sözcükler (4) ahraz kaval konuşur lal etmek

“dilsiz” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

köken / yönelim (< >) biri ötekinden kökenli ya da ona yönelimli

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “dilsiz” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

karşıt fethigedikli sözlüğü: karşıt anlamlı

eski / yeni terim (TDK) TDK terim sözlükleri: eski terim ile yeni karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

Fark kayıtları

fark (ile)KALMA!: KÖR ve/||/<> SAĞIR ve/||/<> DİLSİZ

Geçmiş(in)e. VE/||/ Şimdi'(n/y)e. VE/||/ Geleceğ(in)e.

fark (ile)ÇIPLAK ile/||/<> DİLSİZ/BÎ-ZEBAN ile/||/<> NÖBET ÇALMAK/MEHTERHANE ile/||/<> ORTANCA/HAREMAĞASI

Yeniçerilerde günlük hizmete başlamak üzere nöbetle soyunan erler. | Tersanede kaptanpaşa hizmetinde baldırları, kol ve omuzlan çıplak bir biçimde giyinmiş, bir çift tabanca ve uzun bir bıçakla silahlanmış olan erlere verilen ad: Küçük…

fark (ile)SAĞIR/İŞİTMEZ ile/ve/ya da DİLSİZ ile/ve/ya da SAĞIR VE DİLSİZ

Kimse duymak istemeyenler kadar sağır olamaz.

köken / yönelim (< >)DİLSİZ ve/||/<>/< SESSİZ ve/||/<>/< BİLGİSİZ

Haksızlıklara karşı. VE/||/<>/< Hukuksuzluklara karşı. VE/||/<>/< Devletin hukuki denetiminde.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: z ile başlayan 380 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: d ile biten 122 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“dilsiz” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Konuşma engeli olan, konuşamayan; ahraz

2. Ses çıkarmayan, sessiz olan (kimse)

Birleşik sözler: sağır dilsiz

Tarih Terimleri Sözlüğü, 1974

Sarayda hazine, kiler ve seferli koğuşlarında üçer, dörder tane bulunan ve sürekli olarak padişahın kapısında nöbet tutan sağır ve dilsiz kimse.

Eski Bî-zeban

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“dilsiz” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

DİLSİZ

sıf. ve i. 1. Konuşma merkezi veya konuşma organlarının doğuştan ârızalı olması sebebiyle veya hiç işitmediği için konuşamayan (kimse), lâl, ebkem: İstanbul’da Osmanlı sarayında, dünyâda ilk çağlardan beri devam edegelen saltanat an’anelerine uyularak Enderun zülüflü ağaları denilen saray iç oğlanları arasında dilsiz gençler de bulundurulmuştur (Reşat E. Koçu). 2. sıf. teşmil. Sessiz, susmuş: Gök sağır, yer sağır, havâ dilsiz (Cenap Şahâbeddin). Dilsiz karanlıklarda beliren uykusuzluk / İçimden dışarıya akseden bir yangındır (Câhit S. Tarancı). ѻ Dilsiz ağızsız: Çok sessiz, çok uysal.

lugatim.com/s/DİLSİZ
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp