Köken: Fr. gaz
(II) 1. Normal basınç ve sıcaklıkta olduğu gibi kalan, içinde bulunduğu kabın her yanına yayılma ve bu kabın iç yüzeyinin her noktasına basınç yapma özelliğinde olan akışkan madde:
"Bilinmeyen gazların terkibiyle karışan bir volkan ağzı gibi bir şey yapmıştı." -Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur, 355;
"Gaz (teknesi) 90 kuruş." -Ahmet Rasim, Eşkâl-i Zaman, 24;
"Susadıkça gaz içmenin ve gaz içtikçe susamanın pırıltılı kadehler içinde edebî bir su hasreti çekmenin hâli
" -Necip Fazıl Kısakürek, O ve Ben, 62;
"Bir de gaz-oksijen zehirlenmesi vardır." -Halikarnas Balıkçısı, Deniz Gurbetçileri, 59;
"Gaz lekeleri bile duruyordu yerde." -Tomris Uyar, Ödeşmeler, 31;
"Yanımda bir miktar gaz ve bez var
"-Oğuz Özdeş,Tuna Nehri Akmam Diyor, 181;
"Siemensin elektrik donatımını yaptığı Auschwitz gibi kamplar ve gaz odaları da planlanıyordu." -Füruzan, Yeni Konuklar, 134;
"Her tarafa gözyaşı bombalarının mide bulandıran gaz kokusu sinmişti." -Ayşe Kulin, Sevdalinka, 68;
"Havada uçuşan gaz bombalarının genizleri yakan, gözleri yaşartan kokusu
" -Pınar Kür, Yarın Yarın, 108;
"Hiroşimaya atılan bomba insanlığın vicdanında insan fırınlarından veya gaz odalarından daha az akisler uyandırıyor." -Cemil Meriç, Jurnal, 201. 2. Gaz yağı, petrol:
"Ta tepeye, benim kötü bir gaz sobasıyla ısınıyormuş gibi olduğum iki odalı döküntüye girersin
" -Adalet Ağaoğlu, Bir Düğün Gecesi, 60;
"Yazıyor!.. Yatağında karısını gazla yakan adamı yazıyor!.." -Adalet Ağaoğlu, Toplu Oyunlar (Evcilik Oyunu, Tombala, Çatıdaki Çatlak), 25;
"Gaz: Kandil yakmaya mahsus olan yağ gibi buhar." -Ahmet Vefik Paşa, Lehçe-i Osmani;
"İncir, üzüm, tütün dokuma ve son yıllarda gaz tenekeleri Avrupa basmalarıyla şehirlerin kapılarından giren bu deve kervanlarını düşün bir kere." -Nazım Hikmet Ran, Kan Konuşmaz, 14;
"Bakü'den sekiz yüz kilometreye yakın uzattıkları gaz boruları liman civarında kurulan büyük ve pek çok gaz depolarına milyonlarca pud petrol topladı ve cihana dağıttı." -Ruşen Eşref Ünaydın, C. 13, 65;
"Evine girmeden dükkâna girerek gaz almak istedi." -Sami Paşazade Sezai, Bütün Eserleri II, 116;
"Evimden gelen gaz sobasını yaktım." -Necip Fazıl Kısakürek, Cinnet Mustatili, 23;
"Evvelden hazırlanan lağımı düşman siperlerinin altında patlatmak etrafa tahammül-fersa yakıcı bir gaz kokusu yayıyor." -Buket Uzuner, Uzun Beyaz Bulut (Gelibolu), 116;
"Çakmağınıza gaz koyalım diye kadıncağızın çantasına yapışmış ki, çantadan çakmağı alsın da gaz doldursun."-Aziz Nesin, Seyyahatnâme, 61;
"Bazısı da eski bir gaz tenekesine biraz kireç koyuyor, kümesini, yahut mutfağını badanalamak için götürüyor." -Halide Edip Adıvar, Sinekli Bakkal, 272;
"Kayıkçı dedi ki: Gaz depoları yandı." -Yahya Kemal, Aziz İstanbul, 121;
"Şehrin dışında elektrik yok, gaz yok bir bölge." -Oğuz Atay, Günlük, 42. 3. Sindirim borusunda, ağızdan yutulan hava ile mayalanma sonucu oluşan uçucu maddelerin karışması:
"Ekşi gazlar hâlinde sanki bu fena his de ağzından çıkıyor." -Peyami Safa, Bir Tereddüdün Romanı, 8;
"Soğuk olunca, benim bilhassa mideme tesir eder. Midem gaz yapar." -Ziya Gökalp, Ziya Gökalpın Mektupları, 563;
"Şişkinlik ve gaz dolu bir göbeğin gurultusu..." -Peyami Safa, Sosyalizm-Marksizm-Komünizm, 200. 4. Gaz lambası:
"İçinde sönük bir gaz ışığı yanan..." -Peyami Safa, Biz İnsanlar, 58;
"Akşam olup da gazlar yandığı zaman Polini odasına çıktı." -Ahmet Midhat Efendi, Diplomalı Kız, 39;
"Kiracılar gaz lambası yakardı." -Füruzan, Parasız Yatılı, 77;
"Kapımı açıp içeri girmiş ayakta sırtını duvara dayamış hiçbir sözcük söylemeyen soyup verdiğim portakaldan bir dilim olsun almayan kısık gaz lambasının ışığında gözlerini kırpmadan kısık gaz lambasının ışığında gözlerini kırpmadan bana bakan kadına karşı o heceyi bulamadım." -Ferit Edgü, Tüm Ders Notları Deneme, 73;
"Konağın kapısındaki gaz altında saate baktım." -Halide Edip Adıvar, Yeni Turan, 119;
"Yerdeki Kocaeli kilimi, ıslak bir kırmızı renkle, gaz lambasının altında, acayip bir reçel gibi kaynıyordu." -Fethi Naci, Sait Faikin Hikâyeciliği, 24. 5. Doğal gaz:
"Araba gâh dalıyor, gâh bir gaz fenerinin sönük ışığından geçiyor
" -Memduh Şevket Esendal, Miras, 54; :
"19. asırda buharla, 20. asırda benzinle çalışan araç ve makineler, gaz, elektrik, telgraf, radyo hep onların eseri." -Cemil Meriç, Kırk Ambar, C. 2, 64. 6. Gaz pedalı:
"Şoför gaza bastı."-Yaşar Kemal, Kimsecik-2, 451;
"Yol açılmıştı. M. ayağını frenden çekip gaza bastı." -Ferit edgü, Yazmak Eylemi, 111;
"İnsan, motoru, gazı, freni ve debriyajı bildikten sonra araba kullanma problemini hemen çözebilmeli." -Oğuz Atay, Bir Bilim Adamının Romanı, 151;
"Kız çığlık atınca, Mehmet gaza basıyordu." -Ayşe Kulin, Geniş Zamanlar, 83;
"Dikiz aynasından izledikçe gaza basıyor, taşıdığı çocuk yaştaki deliden bir an önce kurtulmayı diliyordu görünüşe bakılırsa." Pınar Kür, Bitmeyen Aşk, 75.