Sözlük › H › hacet

hacet

a.ar. hâcettürkçesi varken

İlişkililer ister · hacet kapıları · ma’rez-i hacet 41 · mine · pisliğini yapmak

Açıklama

  1. 1. ihtiyaç 2. lüzum “Hacet değil âşıka ki beyân eyleye hâlin / li'l-âşık ed-dumu' mine'l-ayn delilin"
  2. 3. Allahtan yerine getirilmesi istenen dilek.

Örnek

Sebuh cuş ediyor bende eski halet yok / Şükûfelerde cemalindeki letafet yok / Ne anlarım bunu tahrire, şerha hacet yok / Geçirdiğim elemi can güdaze gayet yok 271 // ... hacet kalmadı / Cenneti ruyin görüb dünyaye hacet kalmadı / Kaddı mevzunun görüb ey şahı hubanım benim / Servi bağı cennetü tubaye hacet kalmadı / Meclisin darüşşifa yakutı ahmerdir lebin / İçmem ey vaiz seninle badezin artık nihan / Serseri ..."

Kaynak İnal, Son asır Türk şairleri, 1930, C 1-3, 271/520

Yıl/Tarih 1930

Anlam/Değer ilişkileri

Dolaylı ilişkili sözcükler (1) pisliğini yapmak
Türkçe karşılıkları (Türkçesi varken...) ister

“hâcet” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “hâcet” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

eş anlam (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: tanımın sonunda verilen eş anlamlı

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)HÂCET ile HÂCET

Dilek. İLE Gerek, gereklilik.

yerine / değilHACET değil/yerine/= HACET

hacet kapısı hacet penceresi hacet tepesi hacet yeri defihacet Herhangi bir şey için gerekli olma ihtiyaç gereklilik lüzum Tanrı dan yerine getirilmesi beklenen dilek İhtiyaç duyulan şey gerekli şey İdrar ya da dışkı yapma

fark (ile)FAKR ile HÂCET
fark (ile)HÂCET ile FAKR

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: t ile başlayan 1.959 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: h ile biten 153 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Aynı alandan (türkçesi varken) sözcükler tümü ›

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“hacet” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Arapça ḥācet

1. Herhangi bir şey için gerekli olma; ihtiyaç, gereklilik, lüzum

2. Tanrı'dan yerine getirilmesi beklenen dilek

3. İhtiyaç duyulan şey, gerekli şey

4. İdrar veya dışkı yapma

Birleşik sözler: hacet kapısı, hacet penceresi, hacet tepesi, hacet yeri, defihacet

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“hacet” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

HÂCET

( ﺣﺎﺟﺖ ) i. (Ar. ḥācet ) 1. Gerek duyulan, muhtaç olunan şey, ihtiyaç: Eğer helâl yoldan kazanmaya gücü yoksa o vakit şüpheli yerlerden ve hâcetini karşılayacak kadar olmalı (Kâtip Çelebi’den Seç.). Hâcet umûmî olsun husûsî olsun zarûret menzilesine tenzil olunur (Cevdet Paşa). 2. Herhangi bir şey için gerekli olma, lüzum: Bir gamlı hazânın seherinde / Isrâra ne hâcet yine bülbül (Ahmet Hâşim). 3. Allah’tan veya büyük bir makamdan yerine getirilmesi, gerçekleştirilmesi istenen dilek. ѻ Hâcet dilemek: Allah’tan veya büyük bir makamdan bir istekte bulunmak: Her ne hâcet dilesen makbûl ola (Süleyman Çelebi). Hâcet görmemek: Gerekli bulmamak. Hâcet kalmamak: (Artık) Gerekli olmamak, ihtiyaç kalmamak: Yıkatmadım, hâcet kalmadı, doktora gittim, alıverdi (Sait Fâik). Hâcet kapısı: Bir kimsenin zor ve sıkıntılı anlarında baş vurup maddî ve mânevî her türlü ihtiyâcının karşılanmasını dilediği makam. Hâcet kapıları açık: “Duâların kabul olacağı zamandır” anlamında bir söz.   Hâcet olmamak: İhtiyaç olmamak: Aman efendim ispâta hâcet yok (Hüseyin R. Gürpınar). Esbâbını sormaya bilmem ki hâcet var mı? (Fâruk N. Çamlıbel). Zekiye Hanımefendi’nin dirâyet ve akl-ı selîmini duymuş olmak için ise komşu olmaya hâcet yoktu (Sâmiha Ayverdi).  Hâceti gelmek (olmak): Abdesti gelmek. Hâcetini yapmak: Abdestini yapmak. ● Hâcet-mend ( ﺣﺎﺟﺘﻤﻨﺪ ) tür. sıf. (Fars. -mend ekiyle) İhtiyâcı olan, muhtaç. ● Hâcet-revâ ( ﺣﺎﺟﺖ ﺭﻭﺍ ) birl. sıf. (Fars. revā “hâsıl eden, husûle getiren” ile) İhtiyâcı gören, gideren: Bugün maksûdumuz hâsıldır ey Rûhî bi-hamdillâh / Mukîm-i dergeh-i hâcet-revâ-yı Murtezâ’yız biz (Rûhî-i Bağdâdî).

lugatim.com/s/HÂCET
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp