Sözlük › K › kahya

kahya

Örnek

Eskiden muhtarlara 'kahya' denirdi. Sonradan 'ayan' denir oldu, şimdi de 'muhtar' deniliyor. Kahya: Üzerine vazife olmayan işlere karışanlara galat olarak verilen isim anlamına da gelirse de, nemelazımcılığın kol gezdiği zamanlarda, hele günümüzde böyle kahyalar çok lazım.

Kaynak İsmailGümüş, 19.4.2016 HFDekanlığına mektubu

Kişi İsmail Gümüş

Yıl/Tarih 19.4.2016

Köken ailesi

Farsça ked kökünden gelen 2 sözcük:

kethüda

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

“kâhya” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “kâhya” ile ilişkili sözcükler

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)KÂHYA ile/||/<> KOLBAŞI ile/||/<> KÖSE

(T.K.O.) Anadolu'da oyunları düzenleyene verilen ad. @@

yerine / değilKÂHYA değil/yerine/= DEĞNEKÇİ | KETHÜDA

kel kâhya çiftlik kâhyası harem kâhyası kapı kâhyası kul kâhyası Konak çiftlik vb yerlerde türlü işleri yapmakla görevli kimse değnekçi Gerekmediği hâlde başkasının işine karışan kimse Esnaf kuruluşlarında lonca başkanı kethüda

fark (ile)HAMALBAŞI ile/||/<> USTABAŞI ile/||/<> KÂHYA

Hamallara başkanlık eden kişi.

fark (ile)MUHTESİP ile/ve/||/<> KETHÜDÂ/KAHYÂ

İslâm şehirlerinde çarşı ve pazar esnafını din kurallarına göre denetleyen görevli, belediye memuru. İLE/VE/||/ Yiğitbaşılar aracılığıyla esnaf ve devlet ilişkisini yürüten. | Konak, çiftlik vb. yerlerde türlü işleri yapmakla görevli kişi.…

eşit (=)KÂHYA =

konak, çiftlik gibi yerlerde türlü işleri yapmakla görevli kimse / esnaf kuruluşlarında lonca başkanı / başkasının işine karışan kimse

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: a ile başlayan 2.674 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: k ile biten 10.331 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“kahya” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Farsça ked + ḫudā

1. Konak, çiftlik vb. yerlerde türlü işleri yapmakla görevli kimse

2. ► değnekçi

3. Gerekmediği hâlde başkasının işine karışan kimse

4. Esnaf kuruluşlarında lonca başkanı

5. ► kethüda

Birleşik sözler: kel kâhya, çiftlik kâhyası, harem kâhyası, kapı kâhyası, kul kâhyası

Tiyatro Terimleri Sözlüğü, 1966

(T.K.O.) Anadolu'da oyunları düzenleyene verilen ad.

Etimoloji Sözlüğü

‘konak, çiftlik gibi yerlerde türlü işleri yapmakla görevli kimse’ / ‘esnaf kuruluşlarında lonca başkanı’ / ‘başkasının işine karışan kimse’

< Far katxudā (< kad-xudā ‘master of the house’) ‘a lord-lieutenant, a viceroy, vicegerent, vicar, locum tenens, deputy; a rich or great man, the chief inhabitant of a place’.
Türkçeden Balkan dillerine de geçmiştir: Blg kexaja; Srp céhaja; Rum chehaià, R κεχγιὰς (BER 2:348; Škaljić: Turc 186-187; Şăineanu: InflOr 3: 35; Andriotis: EL 159). Macarcada kihája olarak kalmıştır (TESz 2: 486; Kakuk: ÉlOsm 241-242).

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“kahya” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

KÂHYA

i. (Fars. ked-ḫudā “ev işlerini yöneten kimse”den) [Kelime Türkçe’den Balkan dillerine de geçmiştir] 1. Büyük bir konak veya çiftliğin çeşitli işlerini çekip çeviren kimse: Veliefendizâde kahkahalarla güldükten sonra kâhyasını istetip kulağına bir şeyler fısıldar (Fâik Reşat). Yakası kapalı boz ceketi, tozlu dolakları, iri dolgun vücûduyle bana evvelâ bir çiftlik kâhyası gibi göründü (Reşat N. Güntekin). 2. Loncalarda sanat ve ticâret erbâbının işlerine bakmak üzere esnaf tarafından seçilip kadılıkça tasdik edilen veya doğrudan doğruya hükûmetçe tâyin edilen, esnafla hükûmet arasında aracı durumunda olan resmî memur, kethüdâ: “Celepler kâhyası.” “Kavaflar kâhyası.” Loncaların başında kâhya unvânını taşıyan birer reisleri ve inzibâtı temin eden birer de yiğitbaşıları ile intihap edilmiş birkaç âzâsı bulunurdu (Musâhipzâde Celâl). 3. Hamallık, sürücülük, nakliyecilik, arabacılık vb. işlerde çalışanların gidiş geliş sıralarını ayarlayan, müşteri bulmalarını sağlayan kimse, değnekçi: Birkaç arabacı birden, “Kahyâ yok mu orada, biz sabahtan beri burada nöbet bekliyoruz…” (Hüseyin R. Gürpınar). 4. Motorlu taşıtlara park yeri bulan ve karşılığında para alan kimse. 5. mec. Bir kimsenin işlerine karışan, onu yönetmeye çalışan gayretkeş kimse. ѻ (Birine) Kâhya kesilmek: (Birinin) Her işine karışmak.

lugatim.com/s/KÂHYA
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp