Sözlük › K › kalkmak

kalkmak

f.

İlişkililer selbolmak · türk kalkışı · kalkıvermek · götü kalkmak / bir tarafı kalkmak deyim · Üstüne kalkmak (birisinin) · götü kalkmak · midesi kalkmak · oynağa kalkmak · hop inmek hop kalkmak · oturmak · götünü açmak argoaçık saçık giyinmek.

Örnek

Muhakkak ki bu beklememiz Suudilerin ihmali iktizası olmakla beraber suyumuz, rızkımız ne zaman kalkarsa o vakit memlekete döneriz.
”İster misin, kız iyice merak etsin, arkadaşlarından sıkılmış olsun, karşıma geçip benimle sohbet etmeye başlasın… İstenmez mi? Sonra birlikte kalkalım…” 97.

Kaynak B Çelik, 2007 | M N Ak, Hac Yolunda, 71

Kişi M N Ak

Yıl/Tarih 2007

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları selbolmak
Dolaylı ilişkili sözcükler (3) götünü açmak argoaçık saçık giyinmek. kalkıvermek oturmak

“kalkmak” ile karşılaştırılan sözcükler

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “kalkmak” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)UYANMAK ile KALKMAK

Uyanmak sözcüğü, zihin, gözler ve/ya da duyular açıldığında, baş/gövde yastıkta/yatakta olsa bile kullanılabilir. İLE Kalkmak sözcüğü ise, başın yastıktan ayrılması/kalkması, en az gövdenin yarısının doğrulması ya da tamamen yataktan…

fark (ile)KALKMAK ile/ve/||/<> KALGIMAK

... İLE Sıçramak, fırlamak, şaha kalkmak. | Öfkeyle kalkmak. | Çapkınlık, serserilik yapmak.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: k ile başlayan 3.464 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: k ile biten 10.331 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Benzer yazılışlı sözcükler

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“kalkmak” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Oturmaktayken veya yatmaktayken gitmek üzere yerinden ayrılmak

2. ► doğrulmak

3. Uyanarak yataktan ayrılmak

4. Yukarı doğru yükselmek

5. Taşıtlar yola çıkmak

6. Uçak, helikopter havalanmak

7. Yerinden ayrılıp yol almaya başlamak

8. Hayvan iki art ayağı üzerinde dik durum almak

9. Kabarmak, ayrılmak

10. Derlenip götürülmek

11. Hasta iyileşip yürüyecek duruma gelmek

12. Varlığı, hayatı son bulmak

13. Yok olmak, artık bulunmamak

14. Bir şey yapmaya girişmek

15. Geçerli olmamak, geçerliğini yitirmek, geçmez olmak

16. Uygulanmaz olmak

17. Güncelliğini yitirmek

18. Bir durumdan başka bir duruma geçmek

19. Başka yere gitmek veya taşınmak

20. Ayakta beklemek

Birleşik sözler: düşe kalka

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“kalkmak” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

KALKMAK

geçişsiz f. (Eski Türk. kalı-mak “at şâha kalkmak”tan kalı-k-mak ) 1. Oturur veya yatar durumdan çıkarak ayakları üzerinde doğrulmak, ayak üstü durmak: Kurtulduk Ali diyor, kalk Ali! (Refik H. Karay). İki suçlu sessizliğiyle berâber kalktık (Yusuf Z. Ortaç). Kızım kalkmak istedi (Târık Buğra). 2. Uykudan uyanıp yataktan ayrılmak: Güneşten önce kalktım (Orhan V. Kanık). 3. Hastalığı geçip gezecek duruma gelmek: “Tifodan, gripten kalkmak.” Kalktığı zaman artık o müthiş, kuvvetli muhârip değil hasta, mağrur bir siyâsetçiydi (Ömer Seyfeddin). Kış devam ettiği müddetçe evden hasta eksik olmadı. Çocukların biri yatıp diğeri kalkıyordu (Reşat N. Güntekin). 4. Dik bir hal almak, dik durmak: “Su verince çiçeğin yaprakları kalktı.” Düşük başlar hafif kalkar (Peyâmi Safâ). 5. (Tabaka hâlindeki şeyler) Bulunduğu yerden ayrılmaya, kopmaya başlamak: “Güneşten kollarının derisi kalktı.” “Yağlı boya kabuk kabuk kalkıyor.” 6. Yola çıkmak, hareket etmek: Artık demir almak günü gelmişse zamandan / Meçhûle giden bir gemi kalkar bu limandan (Yahyâ Kemal). Şimdi yirmi katır yükünü birden alan kamyon sabahleyin Trabzon’dan kalkıyor, öğleyin buraya geliyor (Ahmet H. Tanpınar). Trenin kalkmasına yarım saat vardı (Reşat N. Güntekin). 7. Gitmek üzere harekete geçmek, bulunduğu yeri terketmek, ayrılmak: “Biz gittiğimiz zaman kalkmışlardı, yetişemedik.” Biz ikimiz kalktık, bizimle berâber birkaç kişi daha kalktı (Hâlit Z. Uşaklıgil). 8. Oturmakta olduğu yerden ayrılmak: “Yemekten kalkmak.” “Masa başından kalkmak.” “Koltuktan kalkmak.” Sofradan nasıl kalktım, buraya ne zaman geldim bilmiyorum (Yusuf Z. Ortaç). 9. Fırlayıp uçmaya veya koşmaya başlamak: Fermân-ı bî-amân ile kalkan hümâ gibi / Tuğrâlu nâme gitti Kızılbaş şâhına (Yahyâ Kemal). Önümüzden kalkan çulluğu düşürdü (Refik H. Karay). 10. Açılmak: “Sis kalktı.” “Örtü kalkmış.” Öğlene dek kalkmaz başımın pusu / Silindi kalmadı kalbimin pası (Karacaoğlan). Kalkıyor tozlu zaman perdesi her an aradan (Yahyâ Kemal). 11. Yok olmak, son bulmak, artık mevcut olmamak: Sûizanlar ve sû-i tefehhümler peyderpey aradan kalkar (Cenap Şahâbeddin). İnsaf kalktı, yâni gaddarlığın ölçüsü yok artık (Burhan Felek). Her evlenen çift bir ev açınca bütün bu ekonomik ve sosyal avantajlar kalktı (Burhan Felek). 12. Bulunduğu yerden yukarıya doğru hareket etmek, daha yukarı çıkmak: “Çok yoruldum, kollarım kalkmıyor.” “Perdenin ucu kalkmış.” Yollardan bir toz dumandır kalkıyordu (Ömer Seyfeddin). 13. (Ölü için) Dînî merâsimi yapılmak ve defnedilmek, kaldırılmak: “Profesörün cenâzesi nereden kalkacak?” Sen bak işe! Bugün şu sokaktan bir cenâze kalktı (Ahmet K. Tecer). 14. (Mîde için) Bulanmak. 15. Bir işi yapmak üzere harekete geçmek: “Namaza kalkmak.” “Nöbete kalkmak.” “Oyuna kalkmak.” Kalkınca kudümlerle ve neylerle semâa / Her akşamı bir leyle-i kadr etti de gitti (Ârif N. Asya). 16. Yapmaya girişmek, kalkışmak, yeltenmek, teşebbüs etmek: Şüphesiz o da mukābele etmeye kalkacak (Ömer Seyfeddin). Nasıl, benimle yarışa kalkar mısın? (Hâlide E. Adıvar). Hangi tarlayı sürmeye kalkarsam / Sabanıma takılan bu kemik (Câhit S. Tarancı). 17. Bâzı kipleri bir cümlede fiilden önce veya isim-fiil durumunda kullanıldığında işin çok uygun düşmediğini, beklenmediği, umulmadığı halde yapıldığını anlatır: “Kalkmış bana ders veriyor.” “Bir bakarsın kalkar en pahalısını alır.” “Kalkıp teyzesinin kızı ile evlenmesin mi?” Sen kalk da o kadar büyük işe gir, olacak şey mi?” Kalkar bir kız bulur… İki yakası bir araya gelmez (Burhan Felek). 18. Hükmü uygulanmaz olmak: “İçki yasağı kalkmış.” 19. Kaldırılmak, hazfedilmek: “10.45 seferi kalkmış.” “Şu cümle kalkarsa daha iyi olur.” 20. Bulunduğu yerden başka yere götürülmek, kaldırılmak, taşınmak: “Buradaki durak nereye kalkmış?” “Çöp yığını kalkınca burası ne kadar temiz olmuş.” “Bu kanepe pencerenin önünden kalkmalı.” 21. Piyasadan çekilmek: “Zam söylentisi çıkınca kahve kalktı.” 22. Saklanmak üzere bir yere konmak: “Eski evraklar arşive kalktı.” ѻ   Kalk gidelim demek: 1. (Bir yer) Çok dağınık ve her şey ortalıkta olmak. 2. argo. Bir şeyi aşırmak, alıp götürmek, yürütmek. Kalk git kahvesi: 1. Söz kesildikten sonra kız istemeye gelenlere ikram edilen kahve. 2. Çok oturan misâfire yapılan ikram için şaka yollu söylenen söz. Kalk otur ağası: Otursun mu kalksın mı karar veremeyen tereddütlü kimseler için söylenir. Kalkıp kalkıp oturmak: 1. Bir türlü gitmek istememek. 2. Öfkesinden yerinde duramaz olmak, hop oturup hop kalkmak. ► Kalkmak fiiliyle deyimler: Alnı seccâdeden kalkmamak / Altından kalkmak / Amuda kalkmak / Ayağa kalkmak / Cinleri ayağa kalkmak / Dört nala kalkmak / Düşe kalka / Düşmez kalkmaz bir Allah / (Biriyle) Düşüp kalkmak / Hafakanı kalkmak / Hop oturup hop kalkmak / Hücûma kalkmak / İçi kalkmak / Kāmete kalkmak / Körle yatan şaşı kalkar / Mîdesi kalkmak / Öfkeyle kalkan ziyanla oturur / Sol tarafından kalkmak / Şaha kalkmak / Ters tarafından kalkmak / Tırısa kalkmak / Yatıp kalkmak / Yüreği kalkmak.

lugatim.com/s/KALKMAK
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp