Sözlük › K › kem

kem

s.

İlişkililer kemce · kemlik · fena · kem göz · Kem küm laf etmek · haa hıı etmek kem küm etmek · ham-hum etmek kem küm etmek, gevelemek, konuşmadan evvel yutkunmak, boğazını temizlemek? · hede hödö kem küm, falan filan, abuk sabuk.

Açıklama

  1. kötü, fena (göz, söz vb)
  2. Kem akçe

Örnek

Zübeyde’nin sevinci taşmağa korkuyordu. Eve giren çıkanların kem nazarlarından ürkerek, öyle solgun solgun dolanıyordu.
Onların keminden kimseler kurtulmadı.
Var mı Safi gibi bir derdi garip / Cemalin görmesi olmadı nasip / Beni yara kem bildirmiş kem katip / Onun için birkaç gündür yan çalar.

Kaynak GTS++ | YKKaraosmanoğlu, EB, 18+ | Türkmen/Cemiloğlu, Mİhsanî, 98 2. Noksan, eksik | Çokum, R Ana, 51

Kişi Yakup Kadri Karaosmanoğlu · Mevlüt İhsani · S Çokum

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler kemce kemlik
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (3 sözcük)

“kem” ile karşılaştırılan sözcükler

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “kem” ile ilişkili sözcükler

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)KEM ile/||/<> KEM ile/||/<> KEM

(I) İnce kendir. (Boğaz *Susuz -Kars) @@ (II) Duvar yapımında kulanılan ağaç. (Alayunt *Tavşanlı -Kütahya) @@ hlk. Hastalık.

yerine / değilKEM değil/yerine/= KEM

kem göz Kötü fena olan göz söz vb eksik

fark (ile)KEM ile KEM

Soru edatı.[bir şeyin mikdarını öğrenmek üzere kullanılır][kaç?, ne kadar? vb.] İLE Az, eksik. | Kötü, fena; bozuk.

fark (ile)KEM ile KEM

Sayrılık. İLE Kötü, eksik.

eşit (=)KEM =

noksan, eksik / kötü, fena

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: m ile başlayan 1.853 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: k ile biten 10.330 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“kem” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Farsça kem

1. Kötü, fena olan (göz, söz vb.)

2. ► eksik

Birleşik sözler: kem göz

Veteriner Hekimliği Terimleri Sözlüğü

<i>hlk. </i>Hastalık.

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976 (1)

(I) İnce kendir. (Boğaz *Susuz -Kars)

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976 (2)

(II) Duvar yapımında kulanılan ağaç. (Alayunt *Tavşanlı -Kütahya)

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“kem” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

KEM

( ﻛﻢ ) sıf. (Fars. kem ) 1. Kötü, fenâ, değersiz, âdî: Kem söz, kalp akçe sâhibinindir (Atasözü). Erenler evinde kem söz söylenmez (Pir Sultan Abdal). Sevdiğim sözlerin cânıma bestir / Eğer kem söylersem dilimi kestir (Karacaoğlan’dan). Bu zamanda asilzâde az kaldı / Şimdi doğmaktadır kem kem üstüne (Gevherî). 2. Eksik, noksan, az: Emr-i Hak’tan kılmadı kem hîç harf (Süleyman Çelebi). Bînamâzın mürüvveti kem olur (Âlî Mustafa Efendi). ѻ Kem göz (nazar): Baktığı şeye kötülük getiren, hasetle bakan göz: Allah da sizi kem gözden korur (Reşat N. Güntekin). Üzerimize dikilmiş kem gözler, arkamızdan uzanmış münâfık diller… (Yusuf Z. Ortaç). Öyle ya, köşesi bucağı tıklım tıklım kıymetli eşyâlarla dolu olan bu sandık odalarını kem gözlerden saklamak elbette onların da işlerine gelirdi (Sâmiha Ayverdi). Kem gözle (nazarla) bakmak: (Birine karşı) Kötü niyet beslemek, kötü gözle bakmak: Yol erinin kem nazarla bakması gereken bir şey varsa o da nefsidir, nefsinin kötü dilekleridir (Abdülbâki Gölpınarlı). Hıristiyan Avrupa’nın mezheplere tanıdığı bu berâberlik yine de tatbîkatta aksamakta ve ayrı mezhep sâlikleri hâlâ iki başlı bir taassupla birbirlerine kem gözle bakmakta… (Sâmiha Ayverdi). Kem söz: Kötü söz: Kem göz sâhibinindir (Atasözü). ■ Başına geldiği kelimelere “kötü, değersiz; eksik, az” anlamları katarak Farsça usûlüyle birleşik sıfatlar yapar: Kem-akl: Akılsız, ahmak. Kem-asl: Aslı bozuk, değersiz, asâletsiz. Kem-ayar: Ayarı bozuk, karışık, noksan (altın veya gümüş sikke). Kem-bahâ: Kıymeti az, kıymetsiz: Müverrihlerimiz, maatteessüf kıymettar ile kem-bahâyı temyizde o kadar lâkayt ki… (Cenap Şahâbeddin). Kem-baht: Tâlihsiz. Kem-bidâa: 1. Sermâyesi az. 2. mec. Bilgisiz, câhil. Kem-fehm: Anlayışı kıt. Kem-gû (-güftar): Az konuşan. Kem-kıymet: Değersiz. Kem-mâye: Mayası bozuk: Nâdir bulunur tıynet-i kâmilde kusûr / Kem-mâyeden eyler ne ki eylerse zuhûr (Ziyâ Paşa’dan). Kem-nam: Şöhretsiz, namsız, meçhul: “ Bende-i kem-nam.” Kem-nazar: Kötü bakışlı, nazar değdirecek şekilde bakan, kıskanç: Münkirin eğri gözleri yüzüne bakmasın anın / Kem-nazarın yavuz gözü hüsn ü cemâle düşmesin (Nesîmî). Kem-pâye: Îtibârı az olan, rütbesi, pâyesi düşük.

lugatim.com/s/KEM
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp