Sözlük › F › fena

fena

Köken ailesi

Arapça fenā kökünden gelen 5 sözcük:

fânîifnâfenasalfenâfillâh

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Doğrudan ilişkili sözcükler fenasal
Türkçe karşılıkları (Türkçesi varken...) Üzücü

“fenâ” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “fenâ” ile ilişkili sözcükler

Türkçe / yabancı karşılık fethigedikli sözlüğü: biri ötekinin Türkçe ya da yabancı karşılığı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

yerine / değilFENA değil/yerine/= KÖTÜ | ÜZÜCÜ | ÇOK

fena hâlde fena kalpli kötü üzücü İstenilen ve gereken nitelikte olmayan kimse Hoşa gitmeyen rahatsız edici Davranışları toplumun ahlak anlayışına uymayan çok

fark (ile)FENÂ ile/ve/||/<> MAHV

Yok olma, yokluk, geçip gitme. | Kötü, iyi olmayan, uygunsuz olan. İLE Yok etme, ortadan kaldırma, harâb etme, perişân etme, batma, bitme, yok olma. | [tas.] Kişisel/beşerî eksikliklerden/yetersizliklerden/olumsuzluklardan kurtulma…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: a ile başlayan 2.674 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: f ile biten 169 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Aynı alandan (türkçesi varken) sözcükler tümü ›

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“fena” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük (1)

Köken: Arapça fenāʾ

1. ► kötü

2. ► üzücü

3. İstenilen ve gereken nitelikte olmayan (kimse)

4. Hoşa gitmeyen, rahatsız edici

5. Davranışları toplumun ahlak anlayışına uymayan

6. ► çok

Birleşik sözler: fena hâlde, fena kalpli

Güncel Türkçe Sözlük (2)

Köken: Arapça fenāʾ

► ölümlülük

Birleşik sözler: fenafillah

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“fena” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

FENÂ (1)

( ﻓﻨﺎ ) sıf. (Ar. fenā’ “geçici olmak, tükenmek, yok olmak”tan) 1. Hoşa gitmeyecek durumda olan, istenen veya gereken nitelikte bulunmayan, kötü, bet. Karşıtı: İYİ: “Fenâ hava.” “Fenâ yemek.” “Fenâ arkadaş.” “Fenâ tesâdüf.” “Fenâ huy.” “Fenâ koku.” Ona bu fenâ haberi vermekte gecikmek için eve gitmek istemedim (Peyâmi Safâ). Sabahleyin fenâ bir rüyâdan silkinmek isteyerek uyandım (Yusuf Z. Ortaç). 2. Üzücü: “Fenâ bir haber.” “Fenâ bir kazâ olmuş.” 3. Kötü huylu, kötü yaratılışlı, başkalarının kötülüğünü isteyen (kimse): Fenâ çocuklarla konuşuyorsun / Sen de fenâ çocuksun (Orhan V. Kanık). 4. Ahlâk kurallarına uymayan: Galata’da fenâ bir yerde oturmuş. O zaman “fenâ bir yer”i kim bilir? Anlamadık, ağzımızı açtık durduk (Ahmet Râsim). Allah için bana doğrusunu söyleyiniz, ben artık fenâ bir kadın mı sayılırım? (Reşat N. Güntekin). Leylâ’nın fenâ yola düştüğünü öğrendikten sonra göz yummuş, kızını evinde alıkoymuş olsaydı ona nâmussuz demeye hakları olurdu (Reşat N. Güntekin). 5. zf. Çok, fazla, aşırı derecede: Ağzını açamıyordu, fenâ sıkışmıştı (Ömer Seyfeddin). Fenâ dokundu bugün gönlüme şu kabr-i hazin (Hüseyin Sîret). Dün fenâ sıkıldım akşama kadar / İki paket cıgara bana mısın demedi (Orhan V. Kanık). ѻ Fenâ değil: İstenilen seviyede değilse bile oldukça iyi: “Dersler nasıl? –Fenâ değil.” Fenâ etmek: 1. (Bir şey birini) Kötü duruma düşürmek, fenâ hâle getirmek: “Bu koku beni fenâ etti.” 2. (Bir kimse) Kötü ve yanlış davranmış olmak: Lâkin biraz sevsen fenâ etmezsin (Nâmık Kemal). Fenâ gözle bakmak: Kötü niyetle bakmak, kötü gözle bakmak. Fenâ halde: Adamakıllı, aşırı derecede: Bîçâre Nerîman bu taarruz-ı küstahâneden fenâ halde şaşırmıştı (Hüseyin R. Gürpınar). Bu sıkı tecessüs ve teftîşe tâbi olan büyük ve küçük iki erkek de fenâ halde sıkılmışlardı (Hâlide E. Adıvar). Tosun Bey fenâ halde hiddetlendi (Ömer Seyfeddin). Fenâ olmak: 1. (Bir iş) Kötü olmak, iyi ve isâbetli olmamak: Neden fenâ oluyor gelmesi üç başbuğun (Fâruk N. Çamlıbel). 2. Bayılır gibi olmak, fenâlaşmak: O kadar fenâ olmuştum ki dizimin sarılması bittiği halde kımıldayamıyordum (Peyâmi Safâ). Yâhu diyordu, Sultan Hamid bile siyâsî mahpusları ayrı bir yere koyuyordu. Bak işte gördün mü, adam fenâ oldu (Bediî Fâik). 3. Çok üzülmek. Fenâ yaparım: “Döverim, canını yakarım” anlamında tehdit sözü: Ver onu bana! Yoksa fenâ yaparım (Burhan Felek). Fenâ yerine vurmak: Bir kimsenin tehlikeli olabilecek bir yerine vurmak. Fenâsına gitmek: (Bir söz veya davranış) Bir kimsenin haysiyetine dokunmak, onu üzüp sinirlendirmek, gücendirmek, gücüne gitmek.

lugatim.com/s/FENÂ
FENÂ (2)

( ﻓﻨﺎﺀ ) i. (Ar. fenā’ ) 1. Gelip geçici olma durumu, devamlı ve kalıcı olmama, ölümlü ve son bulucu olma, ölümlülük, fânîlik. Karşıtı: BEKĀ : Dôlâb-ı çerh döktüğü seyl-i fenâ imiş / Bâğ-ı zamâne dopdolu hâr-ı cefâ imiş (Ahmed Paşa’dan). 2. tasavvuf. Kulun benliğinin Allah’ın varlığında yok olması, eşyânın nazarından silinmesi, kendi fiilini göremez olması, kesret âleminin kayıtlarından sıyrılıp Hakk’ın tasarrufu altına girmesi hâli, fenâfillâh : Ey Fuzûlî devlet-i bâkî fenâdandır bana / Kim fenâdır eyleyen maksûduma vâsıl beni (Fuzûlî). Fenâ, kulun nefsânî ve behîmî haz ve arzularından fânî olması, kendinden geçerek temyiz özelliğini kaybetmesi, dâima içinde kendini yok ettiği varlıkla meşgul olduğu için eşyâdan da fânî olması mânâsına gelmektedir (Taarruf Terc.). ѻ Fenâ bulmak: Yok olmak, varlığı ortadan kalkmak: Minnet Hudâ’ya devlet-i dünyâ fenâ bulur / Bâkî kalır sahîfe-i âlemde adımız (Bâkî – Ş.A.D.). Hem dahi cümle fenâ buldukta aşk bâkî kalır / Bu sebebden dediler kim aşka yoktur intihâ (Niyâzî-i Mısrî). ● Fenâ-pezir (-yab) ( ﻓﻨﺎ ﻳﺎﺏ – ﻓﻨﺎ ﭘﺬﻳﺮ ) birl. sıf. (Fars. peẕіr “kabul eden” ve yāb “bulan” ile) Sürekli ve ebedî olmayan, yok olucu: Fenâ-yab cismi, yeryüzünde en devamlı şânın irfâna ve iyiliğe muhtaç olduğunu ahlâfa ibret hâlinde gösteriyor gibi durur (Rûşen E. Ünaydın). ѻ Fenâ-pezir (-yab) olmak: Yok olmak: Bütün bütün fenâ-pezir olmak derecesinde olan kuvve-i hayâtından bir heyecân-ı âhir daha hâsıl olarak beyin bir kere boynuna sarıldı (Nâmık Kemal). Zavallı Hâfize, günden güne fenâ-yab olduğunu hissettiğimiz vücut denilen şu toprak yığıntısının üzerinde lâyenkati bekāya çalışır durur (Sâmipaşazâde Sezâî). İstanbul için fetihten bir sene evvel şehit düşen Mahmud Çelebi ve onun gibi şehitlerin taşları dursalar, onların yerine bizim gibi fânîler fenâ-yab olsalar daha iyi olurdu (Yahyâ Kemal).

lugatim.com/s/FENÂ
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp