Sözlük › K › kilit

kilit

b.a.a.tarihli kaynak

İlişkililer Firenk · kilitli · kilitçi · kilitlenmek · frengi · kilitleyiş · kilit pas · asma kilit · kilit taşı 1 · kilit-kenet olmak · kilit vurmak -ekilitlemek, kapatmak. · hırsız içeride ise kapı kilit tutmaz · +6 ›

Açıklama

  1. Şahsiyye projesi kapsamındaki eserlerin yazılmasında gerek irade-i seniyyelerin hazırlanmasında kilit bir rol oynamıştır.
  2. kilit ekran
  3. i9300 Galaxy S3 Güç Menüsü ve Kilit Ekranı Çıkmaması Sorununun Çözümü,
  4. 22.1.2013,
  5. Kilit ekranım ol

Kaynak Sümeyye Sarıtaş, dr tezi, 2024, 79 | 22.1.2015

Kişi Sümeyye Sarıtaş

Yıl/Tarih 2024 · 22.1.2013 · 1.2.2015 · 22.1.2015

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları Firenk
Doğrudan ilişkili sözcükler kilitçi kilitlenmek kilitli
Dolaylı ilişkili sözcükler (5) çocuk kilidi emniyet kilidi frengi kilikdar süser
3 - 9'lu ve çoklu ilişkileri Kök ve türevler (4 sözcük)

“kilit” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “kilit” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

Fark kayıtları

fark (ile)TURNUSOL ile MİHENK ile KİLİT

Birtakım bitkilerden elde edilen mavi boya maddesi. İLE Altının gerçeğini sahtesinden ayırmak ve ayarını belirlemek üzere kullanılan sert ve siyah taş.

fark (ile)SERRURE/SCHLOSS/KİLİT ile/||/<> LOCK/KİLİT

Mobilya ve yapıda hareketli elemanları kapamaya yarayan madensel gereç. @@ ...

fark (ile)KİLİT ile/ve/||/<> PERİCİK

Anahtar, düğme gibi takılıp çıkarılabilen bir parça yardımıyla çalışan kapatma aracı. | Bir yanı değirmi, öbür yanına demir çubuk geçirilmiş olan yarım halka. | Atların alnından alt çenesine uzanan beyazlık. İLE/VE/||/ Kilit dili. |…

yerine / değilKELİD, KİLİD değil/yerine/= KİLİT

kilit dili kilit mevki kilit nokta kilit sarma kilit taşı kilit yeri asma kilit bindirme kilit gömme kilit ispanyolet kilit komple kilit şifreli kilit topuzlu kilit bagaj kilidi baston kilidi donanım kilidi emniyet kilidi Anahtar düğme…

fark (ile)SERRURE/SCHLOSS/KİLİT ile/||/<> KİLİTLENME/KAYNAK BEKLEME

Mobilya ve yapıda hareketli elemanları kapamaya yarayan madensel gereç. | ... @@ bk. kaynak bekleme

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: t ile başlayan 1.960 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: k ile biten 10.330 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“kilit” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: Farsça kelīd, kilīd

1. Anahtar, düğme gibi takılıp çıkarılabilen bir parça yardımıyla çalışan kapatma aleti

2. Bir yanı değirmi, öbür yanına demir çubuk geçirilmiş olan yarım halka

3. Atların alnından alt çenesine uzanan beyazlık

Birleşik sözler: kilit dili, kilit mevki, kilit nokta, kilit sarma, kilit taşı, kilit yeri, asma kilit, bindirme kilit, gömme kilit, ispanyolet kilit, komple kilit, şifreli kilit, topuzlu kilit, bagaj kilidi, baston kilidi, donanım kilidi, emniyet kilidi

Ağaçişleri Terimleri Sözlüğü, 1968

Mobilya ve yapıda hareketli elemanları kapamaya yarayan madensel gereç.

Eski kilit · Fr. serrure · Alm. Schloss

Etimoloji Sözlüğü

‘anahtar yardımıyla çalışan kapatma aleti’

~ Tkm kilt ‘çengel; sürme’. Türkmenler kilik biçimini de kullanırlar. -Nog kirt ‘kilit’. -Blk kirit ‘asma kilit’. -Kzk kilt ‘anahtar’. -Kklp gilt ‘anahtar’. -Krg kilit ‘anahtar’.
Orta Türkçede kirit biçimi ‘anahtar’ olarak geçer. Kâşgarlı Mahmud’a göre bu söz Arapçada anahtara verilen iqlīd adına benzer. Arapça -q- sesi Türkçede -k-’ye, -l- sesi -r-’ye ve -d sesi de -t’ye çevrilmiştir.
Clauson (ED 738b) kirit biçiminin Hint-Avrupa dillerinden kalma bir alıntı olduğunu dile getirmiş, doğrudan doğruya Soğdcadan (-r- < -1-) geçtiğini bir olasılık olarak vermiştir. Soğdca biçimin ise Arapça biçimin geldiği Grekçe κλείς sözüyle bağlı olduğunu bildirmiştir.
Türkçeye Farsçadan geçtiği anlaşılıyor: Far kilīd ‘a key’ < Gr κλείς. Orta Türkçe kirit çağdaş diyalektlerde kullanılan -r-’li biçimlerle birleştirilebilir. Orta Türkçe kirit biçiminin oluşmasında Türkçe kir- (> gir-) kökünün baskısı açıktır. Azeri alanında gıfıl ‘kilit’ kullanılır.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“kilit” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

KİLİT

i. (Fars. kilіd < Yun. kleid ) [Kelime Orta Türkçe’de kirit biçiminde geçer] Anahtar, düğme vb. bir parça ile işleyen kapatma âleti: “Gömme kilit.” “Asma kilit.” “Fişeli kilit.” Nihâyet bir yerde durduk, kilit içinde dönen bir anahtar sesi… (Refik H. Karay). Ben sürgüsünü çekiyorum ve ikimiz birden kalın, yağlı anahtarı kilidin içinde çeviriyoruz (Yusuf Z. Ortaç). ѻ Kilit altına almak: 1. (Bir şeyi) Kilitli bir yerde saklamak. 2. E. T. Türk . (Bir kimsenin) Girişini çıkışını sıkı kontrol altında tutmak. Kilit gibi olmak: Birbirine çok bağlı olmak, kenetlenmek. Kilit kilit üstüne: Çok sıkı şekilde kilitlenmiş; çok iyi korunmuş: Odasında kilit kilit üstüne saklıdır (Sait Fâik). Kilit kürek olmak: Bir yerin her şeyi ile ilgilenip emniyetini sağlamak: Annesi onun evine kilit kürek ve boğazı tokluğuna mükemmel bir kâhya kadın olmuştu (Reşat N. Güntekin). (-e) Kilit vurmak: 1. (-i) Kilitlemek. 2. (-i) Kapatmak: “Fabrikasına kilit vurdu.” Kilidi küreği olmamak: Her şeyi açıkta olmak.

lugatim.com/s/KİLİT
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp