Sözlük › T › tilki

tilki

Anlam/Değer ilişkileri

Benzerleri tilkilik -ği
Doğrudan ilişkili sözcükler tilkice
Dolaylı ilişkili sözcükler (1) çevkirmek

“tilki” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

eşit (=) birbirine eşit

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “tilki” ile ilişkili sözcükler

yakın / benzer fethigedikli sözlüğü: yakın ya da benzer anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)COMMON RED FOX/RENARD ORDINAIRE/FUCHS/TİLKİ ile/||/<> TİLKİ ile/||/<> RENARD COMMUN/RENARD ROUGE/CANIS VULPES/TİLKİ ile/||/<> TİLKİ/KIZIL TİLKİ

(Vulpes vulpes, anlamdaş. Canis vulpes): Etçiller (Carnivora) takımının köpekgiller (Canidae) familyasından bir memeli türü. Uzunluğu 90, kuyruğu 30 cm. Irklarına göre çeşitli renklerde olurlar. Kuyruk tüyleri uzundur. Kümeslere saldırır.…

fark (ile)TİLKİ ile KIZILTİLKİ

... İLE Yeryüzündeki en yaygın ve sayıca kalabalık vahşi etobur türüdür.

fark (ile)TİLKİ ile KORSAK/KARSAK

... İLE Köpekgillerden, soluk kahverengi, karnı beyaz tüylü, kısa kulaklı bir tür memeli.

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: i ile başlayan 1.161 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: t ile biten 1.090 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“tilki” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

1. Köpekgillerden, uzunluğu 90, kuyruğu 30 santimetre kadar, ırklarına göre çeşitli renklerde olan, ağız ve burnu uzun ve sivri, kümes hayvanlarına zarar veren, kürkü beğenilen bir tür memeli (Vulpes)

2. Bu hayvanın postundan yapılan manto vb

3. Çok kurnaz

Birleşik sözler: tilkikuyruğu, tilki uykusu, tilki üzümü, beyaztilki, deniztilkisi

Biyoloji Terimleri Sözlüğü, 1998
Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976

İki teker arasındaki dingil. (Yenikent *Aksaray -Niğde)

Zooloji Terimleri Sözlüğü, 1963

(Vulpes vulpes, anlamdaş. Canis vulpes): Etçiller (Carnivora) takımının köpekgiller (Canidae) familyasından bir memeli türü. Uzunluğu 90, kuyruğu 30 cm. Irklarına göre çeşitli renklerde olurlar. Kuyruk tüyleri uzundur. Kümeslere saldırır. Toprakta in açar. Kürkü çok beğenilir. Avrupa, Asya ve Kuzey Afrikada yaşar.

İng. common red fox · Fr. renard ordinaire · Alm. Fuchs

Etimoloji Sözlüğü

‘burnu sivri, kuyruğu uzun, çok tüylü, sansardan büyük bir hayvan (Vulpes)’ / ‘kurnaz’

Eski Osmanlıca kaynaklarda dilkü, dilki biçimleri kullanılır.
~ Az tülkü. -Tkm tilki. -Nog tülki. -Blk tülkü. -Özb tulki. -Kklp tülki. -Kzk tülki. -Krg tülkü. -Bşk tölkö. -TatK tölkö. -Alt, Tel, Şor tülkü. -Hak tülgü. -Tuv dilgi. -Çuv tilĕ. Ramstedtʼe göre (Stellung 24), Çuvaşça tilĕ Türkçe tü-lig ‘behaartʼ biçiminden gelir.
Uygurcadan başlayarak kullanıldığını görüyoruz (tilkü). Orta Türkçede de tilkü olarak geçer.
Bu verilere göre tilki eski ve yeni diyalektlerde kullanılan ortak bir addır. Yalnız Yakutlar tilkiye sasıl (> sahıl) adını verirler.
Kökenini açık olarak bilmiyoruz. Eski bir açıklamaya göre eski Türkçe tük (~ tüg, tüy) ‘tüy, kıl, yün’ sözünden -li, -lü ekiyle yapılmıştır: tükli ~ tüklü. Eski bir Çağatay sözlüğünde bu adın tüklü کلو تو olarak geçtiğini biliyoruz. Ancak bu biçim bir hap. leg. olarak sağlam bir dayanak sayılamaz. Bu verinin bir yazım yanlışı sonunda ortaya çıktığı açıktır. bk. Eren: MNy 39: 207. Bu açıklamayı yapanların Türkçe -li -lü ekinin -lig, -lüg’den geldiğini göz ardı ettikleri göze çarpıyor. Türkçe *til- ‘yutmak’ kökünden geldiği yolundaki sav yanlıştır. Mançuca celken adıyla birleştirilmesi olanaksızdır. Tunguzca sulaki, soloki‘Fuchsʼ biçimiyle birleştirilmesi de yanlıştır.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“tilki” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

TİLKİ

i. (Eski Türk. tilkü ; kökü kesin olarak belli değildir) 1. Köpekgillerden, sivri burunlu, uzun ve çok tüylü kuyruğu ve postu kürk olarak kullanılan, kümeslere zarar veren, sansardan büyük, çok kurnaz, yabanî, memeli hayvan. Vulpes: Eşek attı yükünü yerlere kendin kuyuya / Tilki mîras yedi tâ ona rahmet okuya (Şinâsî’den). Sinsi sinsi bir ava doğru yaklaşan tilkinin adım atışlarını görmedinizse Sâlih Ağa’nın yürüyüşüne bakınız (Yâkup K. Karaosmanoğlu – Ö.T.S.). Bu sefer gocuklar, samur, tilki, kurt postundan kürkler, tulumlar geniş selâmlık sofralarında ortaya konur, gözlüklü ihtiyar kürk ustaları tığları ile onları düzeltir, eksiklerini tamamlarmış (Ahmet H. Tanpınar). 2. mec. Çok kurnaz, çok hîlekâr kimse. ѻ Tilki masalı okumak: Bir kimseyi kandırmaya çalışmak.  

lugatim.com/s/TİLKİ
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp