geçişsiz f. (Eski Türk. kok-mak “kokusu yayılmak”) 1. Koku çıkarmak, (şöyle veya böyle) bir koku yaymak: Havada kekik ve merzengûş kokuyordu (Yâkup K. Karaosmanoğlu). Nerde çam kokan testiler (Orhan V. Kanık). 2. Bozularak kötü bir koku çıkarmak, kokuşmak: Balık baştan kokar (Atasözü). Çürümüş, sineklenmiş, kurtlanmış, kokmuş bir su… (Refik H. Karay). 3. mec. Varlığına dâir belirtiler hissedilmek, sezilmek: “Ortalık kavga kokuyor.” Belki de azıcık asrîlik özentisi kokan bir şekilde devam ettirdiği münâkaşayı dinlerken… (Hâlide E. Adıvar). ♦ geçişli f. 4. E. T. Türk. ve halk ağzı. Koklamak: Zehr-i kahrınla ölürsem ağulu otlar bite / Kabrim üstüne gelip kokma giyâhımdan sakın (Dekāyıkü’l-Hakāyık – T.S.). Lebinden bûse almak mürde can bulmak kadar vardır / Saçın kokmak hayât-ı câvidan bulmak kadar vardır (Âlî – T.S.). Bir goncaya âşık elini kokmağa sunsa / Endâmına hep lerze düşer elleri titrer (Kuddûsî – T.S.). ѻ Kokmaz bulaşmaz: Yapabilecek durumda olduğu halde kimseye iyilik yapmaz, kimseye iyiliği de dokunmaz kötülüğü de, ne kokar ne bulaşır. ► Kokmak fiiliyle deyimler: Açlıktan nefesi kokmak / Ağzı süt kokmak / Balık baştan kokar / (Tavşan boku gibi) Ne kokar ne bulaşır / Sarmısak yemedim ki ağzım koksun / Tuzlayayım da kokmayasın (kokma).