Köken: Fr. contrôle
1. Bir işin doğru ve usulüne; gerçeğe ve aslına uygun olarak yapılıp yapılmadığını inceleme, denetim, denetleme:
"Kontrol sayesinde bu kuvvetin kendi fikirleri aleyhinde bir hareketinden çekinmiyorlardı." -Ahmet Hamdi Tanpınar, Mahur Beste, 86;
"İşte mesleki heyetlerin bu nevi kontrolü, umum vatandaşların mütehassıslar tarafından uğrayabilecekleri zararlara mani olur." -Ziya Gökalp, Türkçülüğün Esasları, 129;
"Bu da daha baştan yazarın kontrol altına alınması demeye gelir" -Adalet Ağaoğlu, Sen Türkiyenin En Güzel Kazasısın, 63;
"Bu sevincimin üstüne de hemen kontrolünü koydu." -Peyami Safa, Bir Tereddüdün Romanı, 120;
"İkisinde de, önceden çizilmiş bir plandan kaçabilecek bütün heyecanları ve his kırıntılarını kontrol altında bulundurmak arzusu besbelli." -Peyami Safa, Yalnızız, 141;
"Ona mukabil kontrol baş lostromonun elinde bulunacağından..." -Ahmet Midhat Efendi, Haydut Montari, 71;
"Bu valiyi yine Avrupalılardan müntehap ve İstanbul'da münakit bir komisyonun kontrolü altında bulundurmak." -Sami Paşazade Sezai, Bütün Eserleri III, 26;
"Başına buyruk, yaptığı işi beğenir, kontrol bilmez." -Ahmet Rasim, Muharrir Bu Ya, 280;
"İçiyle dışı arasında tam bir kontrol kurmaya çalışarak bekledi." Necip Fazıl Kısakürek, Aynadaki Yalan, 156;
"Doktor kontrolünde adım adım diyet
" -Elif Şafak, Mahrem, 22;
"Bu kez sesi daha kontrollü ve bir hesap sorucudan çok bir haberci tonundaydı." -Buket Uzuner, Uzun Beyaz Bulut (Gelibolu), 52;
"Bir çocuğun kaskatı kontrollü ve bilgiç olması, çocukluğunun öldürülmüş olduğu konusunda endişe yaratabilir." -Buket Uzuner, Şairler Şehri, 93;
"FKFnin kontrolünü kaybettik, üniversite gençliği aşırı sola gidiyor
" -Attila İlhan, Aydınlar Savaşı, 107;
"Şimdiye kadar bakanlık her tercümeyi yerli yersiz bir başkasına kontrol ettirmekle mantıksız bir iş işlemiştir." -Nurullah Ataç, Dergilerde Deneme, 141;
"Bilge sebebini bilmeden ağlıyor ve arada bir sesini kontrol ederek evet veya hayır diyordu." -Nezihe Meriç, Bozbulanık, 127;
"Devlet yok mu, kontrol yok mu, zabıta yok mu bunlara dükkânlarını açtıracak?" -Ferit Edgü, Yazmak Eylemi, 26;
"Kitap ilerledikçe yasak duygular, kontrolünden kurtulup daha sık dile gelmeye başlamıştı." -Tomris Uyar, Sesler, Yüzler, Sokaklar, 49;
"Piyanist Rubis, Barbaros Gökçeyi kontrol etmeyi bırakarak başına koştu Hanımefendinin." -Selim İleri, Saz Caz Düğün Varyete, 292;
"Yeşiltepeye yaklaşınca daha doğrusu Rusların kontrol mıntıkasına girince elbisesini değiştirir." -Oğuz Özdeş, Tuna Nehri Akmam Diyor, 160;
"Kâğıtlar, bagaj, kontrol ediliyor." -Füruzan, Balkan Yolcusu, 95;
"Kısacası bilinçsizliğimi, kontrolsüzlüğümü, çaresizliğimi kabul etmiş olacağım." -Ayşe Kulin, Geniş Zamanlar, 3;
"Hafta başladığında, hepsinin tellerini çekmiş, kontrollerini yapmış, işi bitirmiş olmak istiyordu." -Ayşe Kulin, Güneşe Dön Yüzünü, 2;
"Anlayacağın bizimkilerin doğum kontrolü denilen şeyden haberleri yokmuş demişti Josette." -Pınar Kür, Yarın Yarın, 128;
"Seferberlik belasından yakayı sıyırmak için, Anadoluda işgal ettikleri Türk vatanını beynelmilel bir kontrole emanet ve Trakyanın üstüne oturmayı düşünüyorlar." -Yahya Kemal, Eğil Dağlar, 127;
"Evet insan zekâsı ve bilim tabiat kuvvetlerini kontrol edebilir." -Cemil Meriç, Jurnal, 46;
"Bu arada, evinin üstüne gerçekten ışıktan ziyaret cevizi inip inmediğini kontrol etmek için birkaç gece, dışarıda, soğukta, sabahlara kadar bekliyor" -Fethi Naci, Yaşar Kemalin Romancılığı, 45;
"Ha aklıma gelmişken, o Allahın belası otelden ilk çıkarttığımız röleveyi de kontrol et, ölçüler tutmuyor." -İnci Aral, Yeni Yalan Zamanlar, 48.
"Sıkı bir kontrole tabi tutulduktan sonra..." -Peyami Safa, Sosyalizm-Marksizm-Komünizm, 54;
"Ama, aklın kontrolü altında ve örgütlü olarak." -Attila İlhan, Kurtlar Sofrası, 331;
"Sözlerinin muayyen yerlerinde durarak yaptıkları tesiri kontrol ediyorlar"- Sabahattin Ali, İçimizdeki Şeytan, 47;
"Hareketlerimizi kontrol için yollanmış."-Yaşar Kemal, İnce Memed- 2, 225;
"Akranlarıyla münasebetlerinde her zaman sıkı bir ahlak ve seviye kontrolüne tabi tutuldu." -Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Bir Sürgün, 9;
"Pasaport kontrolü için kompartımanlara
" -Orhan Pamuk, Cevdet Bey ve Oğulları, 98;
"Etrafı alıcı gözle kontrol edişinden anladım." -Selim İleri, Hayal ve Istırap, 238;
"Ateşini kontrol edeceğiz, ispazmoz geliyor mu, bakacağız." -Halide Edip Adıvar, Handan, 128. 2. Yoklama, arama:
"Aynı gece şehrin girişlerini kontrol ettirdi Hürrem Bey." -Oğuz Atay, Korkuyu Beklerken, 168;
"Musul tarafına sapmayacağız, hudutta kontrol vardır." -Refik Halid Karay, Yezidin Kızı. 76;
"Gümrük kontrolü çok düzenli." -Füruzan, Yeni Konuklar, 26. 3. Denetçi, kontrolör.