Sözlük › M › makine

makine

a.

İlişkililer otomobil · makineli · makineci · bilgisayar · asfalt delme makinesi · makine öğrenmesi · makine dairesi · brode · chatbot · karoseri · yalan makinesi · hadde · +11 ›

Açıklama

araba, otomobil.

Örnek

İşte şimdi de, Londra asfaltı üstünde, kıpkırmızı bir güneşe karşı, kocaman, mavi bir arabada onunla başbaşaydım. Makineyi durdurmuştu. / -İzin ver de, dedim, arabayı ben kullanayım. Ses çıkarmadı. Direksiyona geçtim. Makineyi sürmesini öğrenmiştim Arabaya binip makineyi işletirken herkes bana bakıyor.
Fakat biz talihin bir cilvesine uğramıştık ki makinenin içinde bulunduğumuz için fazla zahmet çekmedik.

Kaynak O Hançerlioğlu, 1956, 11/29/37 | M N Ak, Hac Yolunda, 61

Kişi Orhan Hançerlioğlu · M N Ak

Yıl/Tarih 1956

Köken ailesi

İtalyanca macchina kökünden gelen 3 sözcük:

makinamaçuna

Köken ailesinin tümünü göreyim... →

Anlam/Değer ilişkileri

Eş anlamlıları otomobil
Doğrudan ilişkili sözcükler makineci makineli
Dolaylı ilişkili sözcükler (11) asfalt delme makinesi bilgisayar brode chatbot Çamaşır makinesi dokunmatik dolgu yaprak karoseri mama otomatı toz alıcı veri bilimi

“makine” ile karşılaştırılan sözcükler

eşdeğer biçim aynı başlık parçasında seçenek olarak yazılmış (/)

yerine / değil biri ötekinin yerine düşünülmeli/kullanılmalı

fark (ile) arasında önemli farklar var, karıştırılmamalı

Sözlüklerde (fethigedikli.com, TDK) “makine” ile ilişkili sözcükler

eş anlam fethigedikli sözlüğü: eş anlamlı

türetme fethigedikli sözlüğü: kökten türetilmiş

yazım / ses yakını fethigedikli sözlüğü: yazımı ya da sesi yakın

birleşik sözcük (TDK) Güncel Türkçe Sözlük: sözcükle kurulan birleşik sözcük

Fark kayıtları

fark (ile)MAKİNE/MAKİNA ile/||/<> MAKİNE ile/||/<> MACHINE/MAKİNE ile/||/<> MACHINE/MAKİNE

[boş] @@ Tezgahta, dokuma sırasında halıyı gergin tutan düzen. (Tokmacık *Yalvaç -Isparta) @@ (fizik) @@ ...

yerine / değilDÜZEN değil MAKİNE
yerine / değilMACHINE yerine MAKİNE
yerine / değilMACCHİNA değil/yerine/= MAKİNE

makine dolabı makine gücü makine odası makine parkı makine yağı buharlı makine adres makinesi alev makinesi balya makinesi buhar makinesi bulaşık makinesi çamaşır makinesi çay makinesi çekiç makinesi çıpır makinesi çoğaltma makinesi…

Sözcük oyunu nedir ›

Ardından gelebilecekler: e ile başlayan 1.281 sözcük →

Öncesine gelebilecekler: m ile biten 814 sözcük →

Bu sözcükle zincir kur

Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki sonuçlar...

“makine” sözcüğünün TDK sözlüklerindeki karşılıkları... [sozluk.gov.tr] İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

Güncel Türkçe Sözlük

Köken: İtalyanca macchina

1. Herhangi bir enerji türünü başka bir enerjiye dönüştürmek, belli bir güçten yararlanarak bir işi yapmak veya etki oluşturmak için çarklar, dişliler ve çeşitli parçalardan oluşan düzenekler bütünü

2. Bir alet veya taşıtın hareket etmesini sağlayan mekanizması

3. Araba, otomobil

Birleşik sözler: makine dolabı, makine gücü, makine odası, makine parkı, makine yağı, buharlı makine, adres makinesi, alev makinesi, balya makinesi, buhar makinesi, bulaşık makinesi, çamaşır makinesi, çay makinesi, çekiç makinesi, çıpır makinesi, çoğaltma makinesi, daktilo makinesi, dikiş makinesi, diyaliz makinesi, fotoğraf makinesi, hava boşaltma makinesi, hafriyat makinesi, hesap makinesi, indükleme makinesi, kahve makinesi, kalandır makinesi, kambura makinesi, karot makinesi, kaynak makinesi, kırma makinesi, kuluçka makinesi, kurutma makinesi, külhan makinesi, langırt makinesi, nakış makinesi, pastav makinesi, pos makinesi, projeksiyon makinesi, püskürtme makinesi, reşme makinesi, sağım makinesi, sıra makinesi, silme makinesi, silindir makinesi, sürfile makinesi, teksir makinesi, tınaz makinesi, tıraş makinesi, tost makinesi, ücretlendirme makinesi, ütü makinesi, yalan makinesi, yaprak makinesi, yayık makinesi, yazı makinesi, zikzak makinesi

Zanaat Terimleri Sözlüğü, 1976

Tezgahta, dokuma sırasında halıyı gergin tutan düzen. (Tokmacık *Yalvaç -Isparta)

Batı Kökenli Kelimeler Sözlüğü

Köken: İt. macchina

1. Herhangi bir enerji türünü başka bir enerjiye dönüştürmek, belli bir güçten yararlanarak bir işi yapmak veya etki oluşturmak için çarklar, dişliler ve çeşitli parçalardan oluşan düzenekler bütünü:
"Bir lahzada, kalay, kösele, boya ve makine eşyası ortadan kalkıyor." -Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur, 66;
"Fabrikalara girerek ameleyi ezen o azîm makineleri durduruyor." -Sami Paşazade Sezai, Bütün Eserleri III, 218;
"Otomobil, Fransızlardan kalma bir eski makine idi." -Reşat Nuri Güntekin, Eski Hastalık, 38;
"Halk türkülerini ve lehçelere ait savtiyat (fonetik) farklarını tespit için de fonograf makinesi kullanılır." -Ziya Gökalp, Kürt Aşiretleri Hakkında Sosyolojik Tetkikler, 14;
"Vesair alat ve edavatını kâmilen kendisi yaparak makineyi vücuda getirmiş." -Ahmet Midhat Efendi, Karnaval, 22;
"Bir maymunun önüne bir yazı makinesi koyunuz." -Peyami Safa, Din, İnkılap, İrtica, 10;
"Burası bir makine dairesi kadar sıcaktı ve tavandan su veya buhar boruları geçiyordu." -Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Bir Sürgün, 17;
" Yeni bir fotoğraf makinesi edinmişti." -Adalet Ağaoğlu, Göç Temizliği, 57;
"Hem de yağ, meşin kokuları, makine gürültüleri arasında..." -Ruşen Eşref Ünaydın, Bütün Eserleri, 41;
"Makedonya denilince, neden makineli tüfek seslerini hatırlıyorum." -Yavuz Bülent Bakiler, Üsküp’ten Kosova’ya, 1;
"-Bir gün gelecek; bu makine dünyasının son buhranı kertesinde beklenen fikir buhranı zuhur edecek." -Necip Fazıl Kısakürek, O ve Ben, 62;
"Derken medya, kameraları, fotoğraf makineleri ve mikrofonlarıyla Gelibolu’ya akın etmeye konu, özü araştırılmadan, üstün körü sakız gibi uzatılıp sündürülmeye başladı." -Buket Uzuner, Uzun Beyaz Bulut (Gelibolu), 49;
"Eskidenmiş o, şimdi işçi yapmıyor, makine yapıyor, işçinin yaptığı makineye bakmakla, makineyi işletmekle kalıyor."-Nurullah Ataç, Prospero ile Caliban, 73;
"Kıyıya çok yakın geçiyor, gecenin sakinliği içinde makinelerin düzenli çalışması, açıkça işitiliyordu." -Attila İlhan, Kurtlar Sofrası, 412;
"Dalgıç elbiseleri ve dalgıca hava makinesi bu kayıklardandır." -Halikarnas Balıkçısı, Ötelerin Çocuğu, 164;
"Temel atma töreni yapılan traş makinesi fabrikasıyla, memleketimizin büyük bir ihtiyacının daha karşılandığı hiç şüphesizdir."-Aziz Nesin, Az Gittik Uz Gittik, 40;
"Bizi gündelik hayatın dışına çıkaran, bize insanlığımızı, makine olmadığımızı idrak ettiren odur."- Sabahattin Ali, İçimizdeki Şeytan, 46;
"Alışkın elleri makine gibi işlemeye başladı."-Yaşar Kemal, İnce Memed 1, 20;
"Burasını kiralamışlar, içine de birkaç makine koymuşlar." -Memduh Şevket Esendal, Ayaşlı ile Kiracıları, 57;
"Ana caddeye bakan odasında, yazar, dikiş makinesinin başında durmadan yazıyordu." -Ferit Edgü, Yazmak Eylemi, 114;
"Battal, takırtılı yazı makinesinin başına kaç yıl önce oturmuştu bilmiyordu." -Tomris Uyar, Ödeşmeler, 81;
"Fotoğraf makinesi boynunda, takma kirpikli iri badem gözleri,…" -Füruzan, Yeni Konuklar, 27;
"Bu hüzünlü atmosferi dağıtmak için, ‘Leylâ’, yanında getirdiği 13×18’lik Kodak makinesini çıkarıp birkaç poz fotoğraf çekti." -Enis Batur, Gönderen: Enis Batur, 133;
"Özel makineler mi yemeği böyle çabuk pişiriyor?" -Oğuz Özdeş, Şebnem, 16;
"Önce birkaç lira kazanmak için makine gibi bilgi veren bir fakir adam tavrıyla başladı." -Halide Edip Adıvar, Dağa Çıkan Kurt, 234;
"Almanya’dan yeni makineler ısmarlamışlardı." -Ayşe Kulin, Gece Sesleri, 124;
"Şimdi makineler bulut örüyor, sis dokuyor; üstlerine yıldız işliyor, kırağı diziyor."-Refik Halid Karay, Bir İçim Su, 120;
"Ama o makinede yıkıyor. Çamaşır teknesi kalmadı dünyada artık." -Pınar Kür, Asılacak Kadın, 30;
"1960’larda elektronik hesap makineleri ülkede yeni duyuluyordu." -Oğuz Atay, Bir Bilim Adamının Romanı, 20;
"İlim, ölüm makineleri imal ediyor." -Cemil Meriç, Sosyoloji Notları Ve Konferanslar, 21;
"Dikiş makinesi odanın köşesinde üstünde işlemeli bir beyaz örtü serili dururdu." -İnci Aral, Sevginin Eşsiz Kışı, 118;
"Aristokratlara kalsa kültür bir has bahçe çiçeği olmakla kalır ve baskı makinesine de zor kavuşurdu." -Sabahattin Eyüboğlu, Mavi ve Kara, 38. 2. Bir alet veya taşıtın hareket etmesini sağlayan mekanizması:
"Vapur yürüyor. Makinelerin muttarit sesi. Hayat." -Peyami Safa, Bir Akşamdı, 92;
"Bir makine gibi yaşıyorum; çünki günleri birbirinin aynı olarak geçiyor. Yaşayışımızdaki değişiklik, bir müddetten beri Malta’da serbest gezmekliğimizdir." -Ziya Gökalp, Ziya Gökalp’ın Mektupları, 464;
"Makineler senin elinde olmadığına göre, seni senin hiçliğin paklar ancak." -Adalet Ağaoğlu, Bir Düğün Gecesi, 21;
"Makinesi kurulur kurulmaz o da sahihi bülbülün terennüm ettiği demlerden birini şakıdı." -Ruşen Eşref Ünaydın, C. 9, 113;
"Hız iyi düşünülmüş, iyi kurulmuş yapılmış makinelerin meydana getirdiği bir düzgün hareketin sonucudur." -Ahmet Rasim, Muharrir Bu Ya, 275;
"Bu resim fotoğraf makinelerinin, insanları ve eşyaları gölgesiz ve hacimsiz satıhlar hâlinde kâğıtlaştırdıkları devirlere aitti." -Nazım Hikmet Ran, Kan Konuşmaz, 11;
"Makineler, işçiler, vuruş, eritiş, kesiş gürültüleri…"-Sevinç Çokum, Zor, 28;
"Makinenin kolu döndükçe, Nermin hanımın kafası karışıyordu." -Nezihe Meriç, Bozbulanık, 12;
"Mukavvadan yapılmış, pille çalışan bir slayt makinesinin düğmesine basıp duvara tutunca, dinleyicimizin istek parçası yansıyor." -Enis Batur, Gönderen: Enis Batur, 180;
"İçerden taksitleri bitmemiş elektrik süpürgesiyle, çamaşır makinesinin uğultusu geliyor." -Tomris Uyar, Diz Boyu Papatyalar, 26. 3. Araba, otomobil:
"Bir şoförün zevki, makinesine karşı hâkimiyetini hissetmektir." -Peyami Safa, Bir Akşamdı, 205;
"Çingene ağabeyler, amcalar, hepsini makineye aldım."-Yaşar Kemal, Allahın Askerleri, 11;
"Biraz sonra, önlerindeki gazoz arabasının zıngırtısı durunca dalgınlığından kurtularak etrafa baktı; loşluğunda bir makinenin bakır gövdesi parıldayan kötü bir dükkân kapısında…" -Refik Halid Karay, Sürgün, 21;
"19. asırda buharla, 20. asırda benzinle çalışan araç ve makineler, gaz, elektrik, telgraf, radyo hep onların eseri." -Cemil Meriç, Kırk Ambar, Cilt 2, 64. 4. mec. Çok çalışkan, işten kaçmayan, iş yapmayı çok seven:
"Hiç Rakım için iş bulunur da kabul edilmemek mümkün olur mu? Herif iş makinesi. Bunu da maalmemnuniye kabul eyledi." -Ahmet Midhat Efendi, Felatun Beyle Rakım Efendi, 142;
"Fakat anneme benzemek onun cinsinden bir şikâyet makinesi olmak." -Ahmet Hamdi Tanpınar, Sahnenin Dışındakiler, 40;
"Makine adam hayalinin muhalinden çizgiler var üzerinde." -Necip Fazıl Kısakürek, Cinnet Mustatili, 11. 5. İş makinesi:
"Her şeyi yetiştirmeye hazır sulak toprak da bu düz, yayvan yollara, makine, bahçıvan, karga, su filan istemeden zahmetsizce ve mihnetsizce serpiliveren levent ağaçlar hediye etmiş." -Ruşen Eşref Ünaydın, C. 13, 74. 6. Yazı makinesı:
"Şimdi hazır sigara içip yalnız makine ile yazıyorum, ama kağıt ziyan etmek huyumu bir türlü bırakamadım." -Nurullah Ataç, Söyleşiler, 35;
"Burada, telefonun, yazı makinesinin başında oturup birilerini idare etmeseydim; akşam çıktığımda bir başka masa…" -Pınar Kür, Bir Cinayet Romanı, 47.

Kubbealtı sözlüğündeki sonuçlar...

“makine” sözcüğünün lugatim.com'daki karşılıkları... İçeriğini görmek için aşağıdaki başlıkları tıklayınız...

MAKİNE – MAKİNA

i. (İtal. macchina < Lat. < EYun.) 1. Elektrik, buhar, su, insan gücü vb. bir enerjiyle çalışan ve belirli bir işi, belirli bir hareketi düzgün, serî ve devamlı yapabilecek, bir enerjiyi bir başka enerjiye dönüştürebilecek şekilde birleştirilmiş parçalar ve mekanizmalar bütünü: “Buhar makinesi.” “Dikiş makinesi.” “Hesap makinesi.” Devâsâ makinelerle açıldığını bildiğimiz Panama Kanalı’na karşı lâkayt ve müstağnî kalan hayâlimiz… (Ahmet Hâşim). Buhar ve elektrik makineleri hudutları mevhum hâle getirirken ecânib-girizlik bir nisbet-i mütezâyide aldı (Cenap Şahâbeddin). Makinelerde mi bir halecan vardı, yoksa benim kalbim mi çırpınıyordu? (Refik H. Karay). 2. Âlet, cihaz veya motorlu bir aracın çalışmasını sağlayan mekanizma: “Saatin makinesi.” “Araba gitmiyor, makinesi bozulmuş.” 3. kısa. Makine ile ilgili her türlü bilgi, makine ilmi: “Teknik Üniversite’nin Makine Bölümü’nü bitirdi.” “Makine’den mezun.” 4. halk ağzı. Motorlu taşıt, araba, otomobil: Bir hastamız var, makine bekliyor (Orhan V. Kanık). 5. argo. Tabanca: Dur! İlerleme!… Belki herifte makine vardır (Ahmet Râsim). 6. argo. Hîle, düzen, oyun: Yâni… sen de bana makine yapıyorsun gāliba (Refî C. Ulunay). ѻ Makine çekmek: Dikiş makinesiyle dikmek. Makine gibi: Aynı biçimde, çok çabuk ve art arda. Makine odası: 1. Bir tesiste makinelerin bulunduğu oda. 2. sinema. Sinema makinesinin bulunduğu oda. Makineyi bozmak: halk ağzı. Bağırsakları bozulmak, ishal olmak.

lugatim.com/s/MAKİNE – MAKİNA
Paylaşayım... Facebook X LinkedIn WhatsApp